II SA/Lu 47/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. M. kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 12 listopada 2007 r. po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 sierpnia 2007 r. znak. [...], nakazującej J. M. dokonanie rozbiórki murowanego budynku usługowego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działkach o numerach ewidencyjnych 7070/3 i 7068/4 położonych przy ul. C. w Ł. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający podniósł, że decyzja wydana została na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), ponieważ w toku postępowania ustalono, że parterowy budynek usługowy wybudowany został przez poprzednią właścicielkę nieruchomości W. M., bez wymaganego pozwolenia na budowę. J. M. został właścicielem działki w 1998 r. , zaś podczas oględzin oświadczył, iż przedmiotowy budynek od chwili wybudowania przeznaczony był na prowadzenie usługowej działalności gospodarczej. Realizacja tego budynku wymagała stosownie do art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Postępowanie administracyjne wykazało, iż miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy zagrodowej "ul. C." w Ł., zatwierdzony uchwałą Nr [...] zasięgiem między innymi działki Nr 7070/3 i Nr 7068/4, obowiązujący w okresie budowy spornego budynku usługowego tj. w 1992 roku przewidywał, że działki te położone były na terenie oznaczonym symbolem 8 MR, przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową zagrodową – budynki o wysokości 1 ½ kondygnacji. W tej sytuacji, zdaniem organów administracji, nie jest możliwa legalizacja budynku usługowego, wzniesionego bez pozwolenia na budowę na terenie, który w zatwierdzonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego został przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Ponadto organ orzekający podkreśla, że sam skarżący podał w czasie oględzin, iż budynek od chwili wybudowania był przeznaczony do prowadzenia działalności usługowej, a zatem nie może obecnie twierdzić, że matka wykorzystywała ten budynek jako gospodarczy. Złożony przez skarżącego akt notarialny z dnia 12 lutego 1998 r. wymienia murowany budynek gospodarczy, lecz zdaniem organu jest to inny budynek, o czym świadczy lokalizacja i wymiary. Organ orzekający podniósł także, że stosownie do art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, organ nadzoru budowlanego może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego. Jednak sprawa ta może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek skarżącego. W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, J.M. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 sierpnia 2007 r. Podnosi, że poprzednia właścicielka nieruchomości W. M. w 1992 r. wybudowała przy ul. C. w Ł. budynek mieszkalno-gospodarczy, który użytkowała do 12 lutego 1998 r., kiedy to umową darowizny oraz umową o częściowym dziale spadku i zniesieniu współwłasności podzielona została nieruchomość i przedmiotowy budynek. "Stanowi on jednolitą całość, obecnie posiada dwa lokale: mieszkalny i gospodarczy i tak były wykorzystywane po wybudowaniu do 1998 r. Lokale przedzielone są wspólną ścianą nośną, wzdłuż której nastąpił podział nieruchomości. Budynek ma wspólny dach i poddasze. W związku z tym rozbiórka części budynku określona w decyzji jest faktycznie niewykonalna bez uszkodzenia części mieszkalnej budynku należącej do innego właściciela". Zdaniem skarżącego, skoro wykonana budowa stanowi zabudowę mieszkalno-zagrodową, to zgodna jest z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tak więc organ nadzoru budowlanego powinien zastosować art. 40 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podnosi, że nakaz rozbiórki można skierować wobec obiektu budowlanego jako całości, jak i jego części (tak jak jest to w sprawie niniejszej), gdy część tę można wydzielić bez uszczerbku dla reszty określonej całości. W ocenie organu odwoławczego, nakaz rozbiórki może być skierowany wobec części obiektu budowlanego, z uwagi na istniejącą pomiędzy lokalami ścianą nośną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do zasad zawartych w art. 6, art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla wyjaśnienia sprawy okoliczności. Niewyjaśnienie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności faktycznych stanowi także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które zobowiązuje Sąd administracyjny do uchylenia decyzji. Z tego rodzaju sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga bezsporny fakt wybudowania przedmiotowego budynku w 1992 r. przez matkę skarżącego W. M. bez pozwolenia na budowę. Prawidłowo zatem przyjęły organy administracji, iż w przypadku takich obiektów budowlanych zastosowanie ma przepis art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy obiekty budowlane lub ich części , będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, jeśli właściwy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Jak wynika z ustaleń organów administracji – nieruchomość skarżącego (poprzednio jego matki W. M.) położona jest zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy zagrodowej "ul. C." w Ł. na terenie oznaczonym symbolem 8 MR, przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową zagrodową – budynki o wysokości 1 ½ kondygnacji. Natomiast z dołączonego przez skarżącego do akt administracyjnych aktu notarialnego repertorium A Nr [...] z dnia 12 lutego 1998r. , na podstawie którego stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości (umowa darowizny)wynika, że częścią składową tej nieruchomości są: murowany budynek gospodarczy kryty eternitem, dom drewniany kryty papą oraz drewniany budynek gospodarczy. W świetle powyższego należało zatem dokonać ustaleń czy wymieniony w akcie notarialnym budynek gospodarczy jest tym samym budynkiem, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki oraz jaką funkcję pełnił ten budynek w chwili jego wybudowania. Okoliczności te wymagają wyjaśnienia, bowiem już w odwołaniu, a następnie w skardze skarżący twierdzi, że był to budynek gospodarczy (a nie jak przyjęły organy – usługowy). Również na mapach znajdujących się w aktach administracyjnych oznaczony jest jako gospodarczy. Te ustalenia organu, nie przesądzając o treści rozstrzygnięcia, pozwolą dokonać właściwej oceny czy spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nadto należy podkreślić, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie (także odwoławczego) jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Brak w aktach sprawy takiego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ odwoławczy pouczył strony o przysługującym im prawie, uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek wynikający z art. 10 § 1 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji wyjaśni kwestie podnoszone wyżej w uzasadnieniu. Ponadto winien dokonać ustaleń czy budynek, którego dotyczy postępowanie jest budynkiem wolnostojącym czy częścią budynku (posiadającą wspólną ścianę, poddasze i dach), co skarżący podnosi w skardze. Z tych wszystkich względów należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane zostały bez ostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77 kpa, a nadto decyzja organu odwoławczego z naruszeniem art. 10 § 1 kpa. Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzeczono jak w wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 wyżej powołanej ustawy.