II SA/Lu 47/17

WyrokWSA w Lublinie2017-05-11

Skład orzekający: Witold Falczyński, Joanna Cylc-Malec, Marta Laskowska-Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, który został przeznaczony na własne cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego?
Ratio decidendi
Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, który został przeznaczony na własne cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, nie powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego. Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, nie weryfikując prawidłowo, czy dochód ze sprzedaży mieszkania został przeznaczony na cele mieszkaniowe. Niemniej jednak, nawet po pominięciu tego dochodu, dochód rodziny nadal przekraczał ustalone kryterium, co skutkowało oddaleniem skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca A. B. wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, L. B., które posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Organy odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium dochodowe. W uzasadnieniu wskazano na dochody z pracy męża, gospodarstwa rolnego, najmu mieszkania oraz sprzedaży mieszkania. Skarżąca zakwestionowała wliczenie dochodu ze sprzedaży mieszkania, dochodu z gospodarstwa rolnego i dochodu z najmu, argumentując, że dochód ze sprzedaży został przeznaczony na cele mieszkaniowe, a dochody z gospodarstwa rolnego i najmu zostały utracone. Organy utrzymały w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Sygn. akt II SA/Lu [...] U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: We wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. A. B. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko - L. B., na okres od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] września 2017 r. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Kierownik sekcji ds. świadczeń socjalnych MOPR w L., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta L., wydał w dniu [...] sierpnia 2016 r. decyzję nr [...], którą odmówił przyznania A. B. wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne (a taka sytuacja zachodzi w przypadku rodziny A. B., bowiem – jak wynika z treści jej wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. (k. 22 akt adm. I inst.) – L. B. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności), świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł. Tymczasem w przypadku rodziny wnioskodawczyni wskazane kryterium dochodowe zostało przekroczone, albowiem w 2014 r. miesięczny dochód tej rodziny w przeliczeniu na osobę (po uwzględnieniu utraty dochodu spowodowanej utratą zatrudnienia przez stronę) wyniósł [...] zł. Organ wyjaśnił przy tym, że przeliczenia dochodu dokonano w następujący sposób: 1) dochód Ł. B. w 2014 r. w wysokości [...] zł : 12 miesięcy = [...] zł; 2) dochód strony z PIT-u 39 w wysokości [...] zł : 12 miesięcy = [...] zł; 3) dochód Ł. B. uzyskany z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł (14,5020 ha przelicz. x [...] zł) : 12 miesięcy = [...] zł; 4) dochód strony uzyskiwany z tytułu wynajmu mieszkania w okresie od stycznia 2014 r. do czerwca 2014 r., rozliczony na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne, w wysokości [...] zł : 6 miesięcy = [...] zł Uwzględniając powyższe składniki dochodu organ pierwszej instancji przyjął, że łączny dochód rodziny w 2014 r. wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę (rodzina wnioskodawczyni składa się z 3 osób) daje – jak już wyżej wskazano – kwotę [...]zł. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji A. B. wniosła o jej uchylenie, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Strona zakwestionowała przede wszystkim zaliczenie do dochodu jej rodziny z 2014 r. dochodu z PIT-u 39 uzyskanego w związku ze sprzedażą mieszkania, podkreślając, że (cyt.) "cały ten dochód przeznaczony jest i będzie na cele mieszkaniowe". Dochód uzyskany z najmu tego mieszkania w okresie od stycznia do czerwca 2014 r. w kwocie [...]zł – zdaniem strony – w związku ze sprzedażą przedmiotowej nieruchomości, powinien zostać natomiast uznany za dochód utracony. Ponadto, w ocenie A. B., organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że na dochód jej rodziny składa się także dochód Ł. B. uzyskiwany z gospodarstwa rolnego o powierzchni 14,5020 ha przeliczeniowych. Mąż strony w dniu [...] czerwca 2015 r. przekazał bowiem swojemu rodzeństwu w drodze darowizny część gospodarstwa o powierzchni 13,1695 ha przeliczeniowych, zaś pozostałą część gospodarstwa o powierzchni 1,3325 ha przeliczeniowych wydzierżawił bratu P. B. i obecnie nie czerpie z tej części żadnych korzyści materialnych. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] (zaskarżoną w niniejszej sprawie) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej, powielając treść jej uzasadnienia. Stwierdził, że w świetle powołanych w niej przepisów oraz poczynionych ustaleń przedmiotowa sprawa została prawidłowo rozpatrzona. Rozstrzygnięcie zostało przy tym dostatecznie uzasadnione, a uzasadnienie ma oparcie w ustalonym stanie faktycznym. A. B. na powyższą decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła w ustawowym terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła (cyt.) "naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, a tym samym uniemożliwienie mi nabycia prawa do świadczenia wychowawczego na moją córkę L. B. w okresie od dnia [...].04.2016 roku do dnia [...].09.2017 roku". W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o: - zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia wychowawczego na córkę L. B.; - zasądzenie wypłaty należnego świadczenia wychowawczego za okres od dnia [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. w kwocie po [...] zł za każdy miesiąc i przekazanie tego świadczenia na wskazany przez skarżącą rachunek bankowy; - zasądzenie wypłaty ustawowych odsetek od zaległości począwszy od dnia wniesienia skargi do dnia zapłaty; - zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego; ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie przytoczyła argumenty podniesione wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, dotyczące niezasadnego – jej zdaniem – zaliczenia do dochodu jej rodziny uzyskanego w 2014 r. dochodu ze sprzedaży mieszkania, dochodu męża skarżącej z gospodarstwa rolnego, a także dochodu z najmu mieszkania. Strona podkreśliła, że aktualnie jedynym dochodem jej rodziny jest dochód uzyskiwany przez jej męża z tytułu umowy o pracę w kwocie [...]zł. Rodzina miesięcznie dysponuje zatem kwotą [...]zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi dochód w wysokości [...] zł. W ocenie A. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało błędnej interpretacji przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, w szczególności jej art. 5 ust. 3, wliczając do dochodu rodziny dochody, które nie miały charakteru dochodu stałego, powtarzalnego, a stanowiły dochód jednorazowy, którego uzyskanie nie będzie możliwe w przyszłości (tak dochód zarówno ze sprzedaży mieszkania, jak i dochód z najmu tego mieszkania oraz dochód z gospodarstwa rolnego). Zdaniem skarżącej zaliczenie ww. dochodów do dochodu jej rodziny narusza również art. 2 Konstytucji RP, stanowiący o sprawiedliwości społecznej, a jednocześnie wyklucza rodzinę skarżącej z pomocy, naruszając tym samym art. 71 ust. 1 Konstytucji. Dodatkowo – wobec faktu, że skarżąca utraciła pracę, a jej córka L. jest od urodzenia niepełnosprawna – pozbawienie skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego pośrednio dyskryminuje ją również w świetle art. 67 ust. 2 i art. 69 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W kontekście treści i zakresu wniosków skargi na wstępie wymaga wyjaśnienia, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają bowiem prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Zasady i tryb przyznawania świadczeń wychowawczych reguluje ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.) – dalej jako "ustawa". W myśl art. 4 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2). Świadczenie wychowawcze przysługuje ww. osobom do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (ust. 3). Z art. 5 ust. 1 ustawy wynika, że świadczenie wychowawcze przysługuje uprawnionym osobom w wysokości [...] zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Zasadą jest przy tym, że przedmiotowe świadczenie na drugie i każde kolejne dziecko w rodzinie (do dnia ukończenia przez nie 18. roku życia) przysługuje niezależnie od wysokości dochodu rodziny. Jedynie przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (co oznacza, co do zasady, jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia - art. 2 pkt 14 ustawy) uwarunkowane jest zachowaniem kryterium dochodowego. Art. 5 ust. 3 ustawy stanowi bowiem, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Natomiast zgodnie z ust. 4 cyt. artykułu, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł. W kontrolowanym postępowaniu dotyczącym przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie, tj. na L. B., nie było kwestionowane przez organy obu instancji, że córka skarżącej jest dzieckiem niepełnosprawnym (takie wyjaśnienie skarżąca zawarła we wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. inicjującym postepowanie w niniejszej sprawie), a tym samym, że przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko uwarunkowane jest zachowaniem podwyższonego kryterium dochodowego w wysokości [...] zł. Niemniej jednak żądanie to i tak spotkało się z odmową organu pomocy społecznej, uzasadnioną ustaleniem, iż dochód rodziny skarżącej przekracza również owe podwyższone kryterium dochodowe. Istota sporu sprowadza się w konsekwencji do oceny prawidłowości zastosowanego przez organy sposobu wyliczenia wysokości dochodu rodziny A. B.. Powoływana ustawa nie określa samodzielnie pojęcia "dochodu", lecz w art. 2 pkt 1 odwołuje się w tym zakresie do dochodu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.) – dalej jako "u.ś.r.". Dochód członka rodziny ustawa definiuje natomiast jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 (art. 2 pkt 2 ustawy). Wskazane zastrzeżenie, odnoszące się do ust. 1-3 art. 7 ustawy, dotyczy sytuacji określanych jako utrata dochodu oraz uzyskanie dochodu. Pierwszy z powołanych ustępów stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego Ustępy 2 i 3 cytowanego artykułu określają natomiast sposoby doliczenia do dochodu rodziny dochodu uzyskanego, wprowadzając w tym zakresie rozróżnienie uwarunkowane momentem uzyskania dochodu. Sytuacje utożsamiane przez ustawodawcę z utratą dochodu i z uzyskaniem dochodu zostały natomiast enumeratywnie wymienione w art. 2 ustawy – odpowiednio w pkt 19 i 20. Jako, że w niniejszej sprawie rozstrzygana była kwestia przyznania skarżącej świadczeń wychowawczych na pierwszy okres po wejściu w życie ustawy, organy orzekały o uprawnieniu do przedmiotowych świadczeń w okresie od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r., zaś rokiem bazowym, z którego dochody stanowiły podstawę ustalenia tego prawa był rok kalendarzowy 2014. Organy były jednak w tym zakresie zobowiązane uwzględnić przytoczone powyżej przepisy o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ustawy). Uwzględniając przedstawiony wyżej stan prawny w realiach niniejszej sprawy, podkreślić trzeba, że rokiem bazowym, z którego dochód decydował o uzyskaniu przez skarżącą świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jest rok 2014 r. Organy w pierwszej kolejności do dochodu rodziny skarżącej we wskazanym roku kalendarzowym zaliczyły dochód z tytułu umowy o pracę uzyskany przez Ł. B. w łącznej wysokości [...] zł, co w wymiarze miesięcznym stanowi dochód w wysokości [...] zł. Wskazany dochód jest przy tym w istocie jedynym składnikiem dochodu rodziny, którego uwzględnienie w niniejszym postępowaniu nie jest przez skarżącą kwestionowane, a nadto jego wysokość została przez skarżącą potwierdzona w treści skargi. Organy do dochodu rodziny skarżącej uzyskanego w 2014 r. zaliczyły również dochód uzyskany przez Ł. B. z gospodarstwa rolnego (ustalony na zasadzie art. 7 ust. 5 ustawy) w łącznej wysokości [...] zł (3.028,50 zł miesięcznie) a także dochód z najmu mieszkania w okresie od stycznia do czerwca 2014 r. w łącznej wysokości [...] zł (171,50 zł miesięcznie). Z uwzględnieniem tych składników przy ustalaniu dochodu rodziny nie zgadza się natomiast skarżąca, podnosząc, że w 2015 r. jej mąż Ł. B. przestał czerpać dochód z gospodarstwa rolnego, albowiem w części gospodarstwo do przekazał w drodze darowizny swojemu rodzeństwu, a w pozostałej części nieodpłatnie wydzierżawił swojemu bratu. Odnośnie zaś dochodu z najmu mieszkania strona konsekwentnie wyjaśniała w toku postępowania, że dochód ten utraciła wraz ze sprzedażą nieruchomości będącej przedmiotem najmu. Odnosząc się do przywołanych argumentów skarżącej stwierdzić należy, że pozostają one bez wpływu na konieczność zaliczenia ww. składników dochodu rodziny do dochodu za 2014 r., ustalanego na potrzeby weryfikacji uprawnienia skarżącej do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Zarówno bowiem zbycie (przekazanie w formie darowizny) gospodarstwa rolnego, jak i rozwiązanie umowy najmu mieszkania, nie są – w świetle art. 2 pkt 19 ustawy – traktowane przez ustawodawcę jako sytuacje powodujące utratę dochodu. Należy natomiast zgodzić się z poglądem, że konstrukcja przyjęta w definicji "utraty dochodu" (wyliczenie zamknięte) wyklucza zakwalifikowanie do tego pojęcia innych, niż wymienione w cyt. art. 2 pkt 19 ustawy przypadków zmniejszenia dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 28/07, LEX nr 488511). W konsekwencji, wbrew twierdzeniu skarżącej, nie zachodziły podstawy, by dochód uzyskany przez Ł. B. w 2014 r. z gospodarstwa rolnego oraz dochód uzyskany przez rodzinę skarżącej z najmu mieszkania w okresie od stycznia do czerwca 2014 r. zakwalifikować jako dochód utracony i odliczyć go od dochodu rodziny na zasadzie określonej w art. 7 ust. 1 ustawy. Rację ma natomiast skarżąca w zakresie, w jakim kwestionuje zaliczenie przez organy do dochodu jej rodziny uzyskanego w 2014 r. dochodu ze sprzedaży mieszkania. Organy w toku postępowania administracyjnego nie zweryfikowały bowiem w wystarczającym stopniu zasadności uwzględnienia tej kwoty, zaś wyjaśnienia skarżącej, poparte załączonymi do skargi kserokopiami aktów notarialnych, podważają słuszność działania organów w tym zakresie. Uzasadniając powyższe należy w pierwszym rzędzie przywołać definicję dochodu ustalanego na potrzeby weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego. Definicja ta została sformułowana w art. 3 ust. 1 lit. "a" u.ś.r. (do którego odsyła art. 2 pkt 1 ustawy), który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.; obecnie t.j. Dz. U. z 2016 r. 2031 ze zm. – dalej jako "u.p.d.o.f."), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zauważyć trzeba, że stosownie do art. 30e ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.f. po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub - w przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie (ust. 7). W świetle art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości, o których mowa w art. 30e tej ustawy, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydany na własne cele mieszkaniowe. W ocenie Sądu, z powyższego wynika, że zbycie mieszkania, a następnie zakup kolejnego lokalu mieszkalnego oraz złożenie organowi podatkowemu zeznania podatkowego wykazującego dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości jako w całości zwolniony od podatku dochodowego od osób fizycznych, w sytuacji, gdy suma pieniężna uzyskana ze sprzedaży mieszkania została przeznaczona na własne cele mieszkaniowe, powoduje, że opisany wyżej składnik majątkowy nie może zostać uznany za dochód w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy w związku z art. 3 ust. 1 lit. "a" u.ś.r. Skoro bowiem z unormowań tych wynika, że dochód to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e u.p.d.o.f., to treść tych unormowań należy odczytywać mając na uwadze cały art. 30e u.p.d.o.f. Innymi słowy do dochodu rodziny nie należy wliczać dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli dochód ten został przeznczony na cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Zatem w przypadku, gdy strona uzyskała dochód ze sprzedaży nieruchomości i nie przeznaczyła go na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, dochód taki powinien być wliczony do dochodu rodziny, gdyż w myśl art. 2 pkt 1 ustawy w związku z art. 3 ust. 1 lit. "a" u.ś.r. podlega opodatkowaniu. Jeśli jednak dochód ten nie podlega opodatkowaniu (gdyż jest z niego zwolniony), to nie powinien być wliczany do dochodu rodziny dla celów ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 350/14; wyrok WSA w Gdańsku z 26 września 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 520/13 oraz wyroki WSA w Łodzi: z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 87/14 i z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 172/14 – dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie organy obu instancji w żaden sposób nie zweryfikowały, czy dochód uzyskany przez rodzinę skarżącej ze sprzedaży mieszkania w 2014 r. został – zgodnie z wyjaśnieniami strony – w jakiejkolwiek części przeznaczony na cele mieszkaniowe i w związku z tym korzystał ze zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Brak ustaleń w tym zakresie świadczy o naruszeniu przez organy przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. (w przypadku organu odwoławczego dodatkowo przepisu art. 136 k.p.a.). Uchybienie przez organy powołanym wyżej przepisom postępowania pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, nie rzutując na prawidłowość podjętego w niej rozstrzygnięcia. Należy bowiem zauważyć, że dochód rodziny skarżącej z 2014 r. – nawet, gdyby w całości pominąć przy ustalaniu jego wysokości dochodu uzyskanego ze sprzedaży mieszkania, natomiast uwzględnić wyłącznie dochód z tytułu umowy o pracę przez Ł. B. (2.660,21 zł miesięcznie), dochód z gospodarstwa rolnego (3.028,50 zł miesięcznie) oraz dochód uzyskany z najmu mieszkania (171,50 zł miesięcznie) – i tak przekracza kryterium dochodowe w wysokości [...] zł, wynosząc [...] zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę w rodzinie (5.860,21 zł : 3 osoby). Z tych wszystkich względów, wobec braku wystarczających podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło