II SA/Lu 470/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi N. D. Sp. z o.o na zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku nieruchomego do Gminnej E. Z. p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2017r. Burmistrz Miasta włączył do Gminnej Ewidencji Zabytków kartę adresową zabytku nieruchomego ujętego w wojewódzkiej ewidencji zabytków, obejmującą działki o nr 61, [...], część wschodnią [...], część [...] i część [...], położonych w B. przy ulicy [...].. W uzasadnieniu zarządzenia podano, że 8 grudnia 2016r. Burmistrz otrzymał pismo L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, informujące o włączeniu do wojewódzkiej ewidencji zabytków terenu " cmentarza żydowskiego ( trzeciego ) przy ulicy [...] w B., obejmującego, oprócz działki nr [...] wpisanej do rejestru zabytków województwa lubelskiego pod nr [...], również działki nr [...], część wschodnią działki [...], część działki nr [...] i część działki nr [...]. Po sprawdzeniu danych zawartych w karcie adresowej zabytku organ stwierdził, że są one niezgodne ze stanem faktycznym, ponieważ na tym obszarze nie występują jakiekolwiek obiekty mogące mieć wartość historyczną. W latach 60 – tych na tym terenie powstało Przedsiębiorstwa Budownictwa Terenowego. Podczas jego budowy teren byłego cmentarza został zniwelowany, znacznie obniżony, a szczątki zmarłych przeniesiono na teren obecnie ogrodzonego byłego cmentarza żydowskiego, objętego ochroną konserwatorską oraz na teren działki bezpośrednio przylegającej do istniejącego byłego cmentarza żydowskiego. Brak grobów na tym terenie i występowanie nielicznych szczątków ludzkich potwierdziły badania archeologiczne oraz zlecone przez N. Spółka z o.o, badania geomagnetyczne, przeprowadzone przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Ł. . Burmistrz podkreślił, że w dniu 31 stycznia 2017r. otrzymał pismo Podsekretarza Stanu Generalnego Konserwatora Zabytków z którego wynikało, że w świetle art. 22 ust. 5 pkt. 2 ustawy z dnia 22 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest zobowiązany do włączenia do gminnej ewidencji zabytków nieruchomości, które znalazły się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Skargę na zarządzenie, po uprzednim wezwaniu Burmistrza do usunięcia naruszenia prawa, wniósł N. Spółka z o.o. Zarządzeniu zarzucił naruszenie art. 7, art. 8 art. 77 § 1 w związku z art. 80 kpa poprzez włączenie zabytku do gminnej ewidencji zabytków wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu oraz stanowi faktycznemu, który nie pozwala przyjąć, że opisane w zarządzeniu działki stanowią obszar byłego cmentarza żydowskiego, spełniającego kryterium zabytku. Zdaniem skarżącego naruszono także art. 3 pkt.1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wspomniane nieruchomości stanowią zabytek, oraz art. 22 ust. 4 i 5 pkt. 2 wspomnianej ustawy w związku z § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa narodowego z dnia 26 maja 2011r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem ( Dz. U z 20011r. Nr 113, poz. 661 ) poprzez włączenie karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytku, gdy dane zawarte w karcie adresowej zabytku nie są zgodne ze stanem faktycznym i brak jest w tej sytuacji obowiązku ujęcia w niej zabytku nieruchomego, znajdującego się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Odpowiadając na skargę Burmistrz Miasta wniósł o jej oddalenie i wskazał, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego Zarządzenia. W piśmie z dnia [...] maja 2017r. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu w postaci wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 kwietnia 2017r. ( II SA/Lu 1119/16 ) którym stwierdzono bezskuteczność czynności Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. polegającej na umieszczeniu działki o nr [...], części wschodniej działki nr [...], części działki [...] i części działki [...], położonych przy ulicy [...] w B. w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zarządzeniem Nr [...] z dnia 10 sierpnia 2017r. Burmistrz Miasta, powołując się na wspomniany wyrok WSA w Lublinie, uchylił swoje wcześniejsze zarządzenie z 16 lutego 2017r. nr [...]. W tej sytuacji skarżąca spółka w piśmie z dnia 29 listopada 2017r. wniosła o umorzenie postępowania, podnosząc, że przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. Do wniosku o umorzenie postępowania w piśmie z dnia 12 grudnia 2017r. przyłączył się także Burmistrz Miasta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz 1369 ze zm.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 ma miejsce wówczas, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna. Chodzi tu o każdą (jakąkolwiek) przyczynę powodującą brak jednego z elementów stosunku prawnego. Bezprzedmiotowość może powstać zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i po wszczęciu postępowania, a jego przyczyny mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Przyczyny podmiotowe to takie, które są związane z podmiotem stosunku prawnego w ten sposób, że w razie jego braku nie mogą zamiast niego wstąpić następcy prawni. Z kolei przyczyny przedmiotowe sprowadzają się do powstania sytuacji, gdy brak jest przedmiotu postępowania, a więc, gdy nie istnieje sprawa, która mogłaby stanowić jego przedmiot. Uchylenie przez Burmistrza Miasta zaskarżonego zarządzenia oznacza, że przestał istnieć przedmiot postępowania, które zainicjowane zostało złożeniem skargi. Uzasadnia to zatem umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 wspomnianej ustawy. Nie orzeczono natomiast o kosztach postępowania. Zgodnie z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W świetle zaś art. 201 § 1 ustawy zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Przyczyną tą jest uwzględnienie skargi przez organ w trybie autokontroli, co powoduje bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego (art. 161 § 1 pkt 3 ). Zgodnie bowiem z art. 54 § 3. w brzmieniu obowiązującym w realiach tej sprawy organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. W niniejszej sprawie organ nie uwzględnił skargi na podstawie art. 54 § 3 ustawy, o czym świadczy również treść odpowiedzi na skargę, ale uchylenie zaskarżonego zarządzenia było konsekwencją wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 kwietnia 2017r. ( II SA/Lu 1119/16 ), którym stwierdzono bezskuteczność czynności Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. polegającej na umieszczeniu działki o nr [...], części wschodniej działki nr [...], części działki [...] i części działki [...], położonych przy ulicy [...] w B. w wojewódzkiej ewidencji zabytków.. Skoro w sprawie tej nie doszło do uwzględnienia skargi ani przez WSA, ani przez organ, a postępowanie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe z innej przyczyny, to nie ma podstaw do zasądzenia kosztów postępowania na podstawie art. 201 § 1 ustawy.