II SA/Lu 471/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi Spółka w C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] znak [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla I.spółka z o.o. na rozbudowę budynku usługowo – handlowego przy ulicy L. w C. na działkach nr 146/14 i 146/15. W dniu 22 sierpnia 2007r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta C. wpłynął wniosek inwestora o pozwolenie na użytkowanie budynku, który wykazywał, że do zakończenia prac pozostaje jedynie malowanie elewacji. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda wstrzymał wykonanie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]. , argumentując, że w dniu 31 lipca 2007r, wpłynął wniosek o stwierdzenie jej nieważności, a postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku. Decyzją z dnia [...] znak [...] Wojewoda i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]. W konsekwencji po podjęciu zawieszonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie zezwolenia na częściowe użytkowanie wspomnianego budynku, podając, że inwestor w dniu 27 listopada 2007r. wycofał swój wniosek w tej sprawie. W dniu 25 lutego 2008r. spółka złożyła kolejny wniosek o pozwolenie na użytkowanie budynku, tym razem w części parterowej wschodniej. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wydania takiego zezwolenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że inwestor nie tylko nie posiada pozwolenia na budowę , ale ponadto wykonany budynek narusza przepis § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 lutego 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U Nr 75, poz. 690 ze zmianami ) ponieważ dopuszczono wykonanie otworów w ścianach zaprojektowanych bezpośrednio przy granicy działek 146/14 i 146/15. Zdaniem organu, oceny tej nie zmienia zgoda na wykonanie okien udzielona przez właściciela sąsiedniej działki. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że na rozstrzygnięcie sprawy nie ma znaczenia posiadanie przez inwestora prawa do sąsiedniej nieruchomości nr 146/13, które miałoby wynikać z umowy poddzierżawy z dnia 22 lutego 2008r. Przepisy wspomnianego Rozporządzenia dopuszczają w określonych okolicznościach sytuowanie obiektu w granicy działki budowlanej , pod warunkiem jednak, że ściana usytuowana na granicy nie będzie mieć otworów okiennych i drzwiowych. Przepisy te nie uzależniają tego warunku od stanu własności sąsiedniej działki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka zarzuciła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszenie : - przepisów postępowania , które miało wpływ na wynik sprawy tj. art.77 § 1 kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że ściana wschodnia budynku z oknami znajduje się na granicy działki budowlanej, podczas, gdy skarżąca ma prawo dysponowania na cele budowlane działkami przylegającymi do tej ściany ; - naruszenie art.57 ust.1 pkt.2 lit.a w związku z art.59 ust.5 ustawy z dnia 7 lipca 994r. Prawo budowlane w związku z § 12 ust.1 pkt.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przypadku działki budowlanej obejmującej kilka działek geodezyjnych, jest niezgodne z warunkami technicznymi usytuowanie okien w ścianie budynku posadowionej na granicy działki geodezyjnej, jeśli są zachowane odległości od granicy działki budowlanej , obejmującej sąsiednią działkę geodezyjną. Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 22 lutego 2008r. na podstawie umowy poddzierżawy nabyła prawo do dysponowania działką nr 146/3 na cele budowlane. Stąd też wykonując roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie dopuściła się samowoli budowlanej. Skoro tak, to powinno być wydane także pozwolenie na użytkowanie budynku. W ocenie skarżącej nie ma także podstaw do zarzucenia jej naruszenia przepisów dotyczących warunków technicznych. Zaznaczyła, że w świetle przepisów prawa budowlanego działka budowlana to nieruchomość, co do której inwestor ma prawo do dysponowania na cele budowlane. Oznacza to, że działka budowlana nie jest pojęciem tożsamym z działką geodezyjną oznaczoną odrębnym numerem w rejestrze gruntów. Działka budowlana może składać się z wielu działek geodezyjnych , co jest częstą praktyka w budownictwie, ponieważ wielokrotnie jedna księga wieczysta obejmuje większą liczbę działek geodezyjnych i nie zawsze inwestycje są realizowane na całych działkach geodezyjnych wyodrębnionych w rejestrze gruntów. Skarżąca wywodziła, że skoro ma tytuł prawny do działki 146/13 to działka budowlana obejmuje nie tylko działkę 146/14, ale także część działki 146/13. Zatem z natury rzeczy granica tych działek nie jest granicą działki budowlanej. Granicę tę wyznacza granica poddzierżawy wyznaczona w załączniku graficznym do umowy. Od tej zaś granicy działki budowlanej są zachowane odległości wymagane w § 12 Rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Pozwolenie na użytkowanie obiekt budowlanego jest drugą, poza określonym w art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn ) zawiadomieniem o zakończeniu budowy, formą przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Zwrócić jednak należy uwagę, że ustawa wyczerpująco określa przypadki, w jakich konieczne jest ubieganie się o pozwolenie na użytkowanie. Według jej art. 55 jest to konieczne, jeżeli : 1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy; 2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4; 3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. Z akt sprawy wynika , że decyzją z dnia [...] Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej skarżącej spółce pozwolenia na rozbudowę budynku usługowo – handlowego. W piśmie z dnia 13 listopada 2007r. Wojewoda informował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż decyzja ta jest prawomocna. Fakt ten ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii będącej przedmiotem sporu. Jak trafnie bowiem zauważono, decyzja o pozwoleniu na budowę ma tu znaczenie podstawowe. Wynika to z treści art. 55 i 59 prawa budowlanego , które uzależniają wydanie pozwolenia na użytkowanie od decyzji o pozwoleniu na budowę. Badanie zgodności wykonania obiektu budowlanego z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę , stanowi kwestie podstawowe , bez których nie można mówić o możliwości wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu ( wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2002r. IV SA 917/02 Legalis ). Stwierdzenie nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę oznaczało brak podstaw do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. W wyroku z dnia 28 maja 2001r. ( OSA 2/01 ONSA 2001/4/143 ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że budowa obiektu budowlanego rozpoczęta na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i kontynuowana po wstrzymaniu wykonania tej decyzji oraz stwierdzeniu jej nieważności jest przypadkiem prowadzenia robót bez wymaganego pozwolenia na budowę o którym mowa w art. 50 ust.1 pkt.1 ustawy prawo budowlane innym niż określony w jej art.48. Wobec treści art. 51 ust.7 ustawy teza ta znajduje zastosowanie także do sytuacji , gdy stwierdzona została nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę już po wykonaniu robót budowlanych. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wszczęcia z urzędu postępowania legalizacyjnego określonego w art. 51 ustawy prawa budowlanego i w jego toku rozstrzygnąć kwestię uzyskania przez skarżącą pozwolenia na użytkowanie. Zauważyć bowiem należy, że przepis art.55 pkt.2 prawa budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia na użytkowanie tylko wtedy, jeśli zachodzą okoliczności o których mowa w art.51 ust.4. Na marginesie należy zauważyć, pomijając już dywagacje skarżącej co do pojęcia działki budowlanej i działki geodezyjnej, że pobawiony uzasadnionych podstaw jest zarzut dotyczący dysponowania działką gruntu nr 145/13 na cele budowlane. Z treści przepisu art. 32 ust. 4 prawa budowlanego wynika w sposób jednoznaczny, że pozwolenia na budowę może być wydane wyłącznie temu , kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowała nieruchomością na cele budowlane. Oznacza to, że prawo do posiadania nieruchomością na cele budowlane musi zostać wykazane jeszcze przed wydaniem pozwolenia na budowę. Z treści decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] wynikało, że inwestycja miała zostać zrealizowana na działkach 146/14 i 146/15. Te same działki wskazywał wniosek o pozwolenie na budowę i zawiadomienie z dnia 5 czerwca 2007r. o zamiarze przystąpienia do wykonania robót budowlanych. Już 22 sierpnia 2007r skarżąca złożyła wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie całego budynku , twierdząc, że zostało do wykonania jedynie malowanie elewacji. Natomiast umowa poddzierżawy z T. spółka z o.o. w sprawie poddzierżawy działki 146/13 , z której skarżąca wywodzi swoje prawa do dysponowania tą działką na cele budowlane miała miejsce dopiero 22 lutego 2008r. , a więc już po zakończeniu budowy. Wobec stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę także i ta okoliczność powinna być przedmiotem badania w postępowaniu legalizacyjnym. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.