II SA/Lu 471/10
WyrokWSA w Lublinie2010-10-26
Skład orzekający: Witold Falczyński, Krystyna Sidor, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie nakładające na właściciela obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego budynku, w celu ustalenia niezbędnego zakresu robót budowlanych, ma charakter dowodowy i czy zarzuty dotyczące samowoli budowlanej lub położenia budynku w strefie konserwatorskiej mogą być przedmiotem oceny na tym etapie postępowania?Ratio decidendi
Postanowienie nakładające obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej ma charakter dowodowy i służy zebraniu materiału niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Zarzuty dotyczące samowoli budowlanej lub położenia budynku w strefie konserwatorskiej nie mogą być przedmiotem oceny na tym etapie, ponieważ dopiero przedstawienie ekspertyzy pozwoli na zajęcie stanowiska w tych kwestiach.Stan faktyczny
Właściciel sąsiedniej działki złożył skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujące S. C. przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego. Postępowanie zostało wszczęte w związku z pracami remontowymi u S. C., które spowodowały pęknięcie ściany budynku skarżącej. Organy ustaliły zły stan techniczny budynku S. C., a właściciel nie podejmował skutecznie czynności zapewniających utrzymanie budynku w należytym stanie. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące pominięcia strefy ochrony konserwatorskiej oraz braku informacji o samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2010 r sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] maja 2010r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenia J. N. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010r. nakazujące S. C. przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 568 w miejscowości K., w celu ustalenia niezbędnego zakresu robót budowlanych koniecznych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie spełnienia wymagań określonych w art. 5 ustawy Prawo budowlane.
Organy obu instancji wyjaśniły, że postępowanie zostało wszczęte w związku z pismem J. N. i Z. N., właścicieli działki nr 567/1, o podjęcie kontroli przedmiotowego budynku ze względu na rozpoczęte w nim prace remontowe, które spowodowały pęknięcie ściany zewnętrznej ich budynku.
W toku postępowania ustalono, na podstawie przeprowadzonych w dniu 18 grudnia 2009r. oględzin, że na działce nr 568, należącej do S. C., znajduje się będący w złym stanie technicznym budynek mieszkalny, parterowy, częściowo podpiwniczony, o konstrukcji murowanej z cegły ceramicznej pełnej. W budynku rozebrano częściowo podłogę oraz ścianę działową, co spowodowało ugięcie się drewnianego stropu. Ściana zewnętrzna od strony północnej (od podwórka) jest pęknięta oraz zniszczona przez zacieki wody deszczowej i brak obróbki blacharskiej. Nad wejściem do budynku na ścianie zewnętrznej widoczne są rozwarstwienia cegieł, od strony działki nr 464/1 występuje spękanie gzymsu, a przy połączeniu stropu ze ścianami konstrukcyjnymi - odparzenie tynku. Na ścianie od strony działki nr 567/1, należącej do Z. N. i J. N., występują pionowe rysy o szerokości od 0,5 cm do 3 cm. Ściana ta jest ścianą przeciwpożarową, ale nie da się ustalić czy jest ścianą wspólną z budynkiem znajdującym się na działce nr 567/1, w którym nie stwierdzono spękania ścian ani sufitów. Ustalono natomiast, że w ścianie szczytowej pomiędzy oba budynkami występują prześwity – rysy pionowe.
W toku postępowania S. C. oświadczył, że złożył do właściwego organu wniosek z dnia 12 listopada 2009r. o pozwolenie na remont oraz wykonanie nadbudowy budynku wraz z niezbędnymi instalacjami, jednak z uwagi na nieuzupełnienie braków, wniosek został pozostawiony bez rozpoznania.
Mając na uwadze zły stan techniczny budynku oraz to, że jego właściciel - wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane - nie podejmuje skutecznie czynności zapewniających utrzymanie budynku w należytym stanie, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 1-7 cyt. ustawy, dotyczącymi m.in. bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania, organy obu instancji zgodnie uznały za uzasadnione nałożenie na właściciela – zgodnie z art. 81 c ust. 2 ustawy - obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen i ekspertyz stanu budynku, na podstawie której będzie można podjąć ewentualnie dalsze czynności w celu usunięcia zagrożenia czy przywrócenia stanu zgodnego z przepisami prawa.
Organy wskazały przy tym, że załączona do wniosku o udzielenie pozwolenie na nadbudowę przedmiotowego budynku opinia techniczna nie jest wystarczająca, ponieważ nie wskazuje przyczyn pogarszania się stanu technicznego budynku ani nie zawiera oceny technicznej wszystkich jego elementów konstrukcyjnych, w szczególności oceny technicznej ściany przeciwpożarowej oddzielającej budynek J. N. i Z. N..
Skargę do sądu administracyjnego wniosła J. N., reprezentowana przez swojego męża Z. N.. Podniosła, że działka nr 568 znajduje się w strefie objętej ochroną przez konserwatora zabytków, co zostało pominięte w postanowieniu. Nie ma żadnej informacji odnośnie samowoli budowlanej popełnionej przez S.C., nie wiadomo także na jakiej podstawie został sporządzony plan nadbudowy, co nastąpiło bez wiedzy o faktycznym stanie budynku i bez sporządzenia ekspertyzy poszczególnych jego ścian.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art.81c ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami) organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego mogą nałożyć w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W orzecznictwie sądowym nie budzi zastrzeżeń pogląd, według którego przepis ten, dając uprawnienie do żądania od wszystkich uczestników procesu budowlanego przedstawienia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, nie stanowi podstawy do merytorycznego rozstrzygania istoty sprawy administracyjnej, w której organ konkretyzuje sytuację prawną strony postępowania. Wymienione uprawnienie umożliwia dopiero zebranie przez organy administracji materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia stanu faktycznego i w efekcie wydania decyzji mającej na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Właśnie dowodowy charakter zaskarżonego postanowienia przesądza o tym, iż żadnego znaczenia dla oceny zaskarżonego postanowienia nie mogą mieć zarzuty skargi dotyczące samowoli budowlanej jakiej miał się dopuścić S. C. czy położenia budynku w strefie konserwatorskiej. Dopiero przedstawienie przez osobę zobowiązaną w tym trybie żądanej ekspertyzy technicznej budynku pozwoli na zajęcie stanowiska merytorycznego w tej sprawie, także z uwzględnieniem wspomnianych okoliczności. W rozpoznawanej sprawie jest oczywiste, że stan techniczny budynku mieszkalnego, którego właścicielem jest S. C. budzi uzasadnione wątpliwości techniczne. Stan taki wynika z niekwestionowanego przez skarżącą protokołu oględzin, sporządzonego z jej udziałem 18 grudnia 2009r. Wynika z niego, ze ściana zewnętrzna budynku od strony północnej (od podwórka) jest pęknięta oraz zniszczona przez zacieki wody deszczowej, brak jest także obróbki blacharskiej. Nad wejściem do budynku na ścianie zewnętrznej widoczne są rozwarstwienia cegieł, od strony działki nr 464/1 występuje spękanie gzymsu, a przy połączeniu stropu ze ścianami konstrukcyjnymi - odparzenie tynku. Na ścianie od strony działki nr 567/1, należącej do skarżącej, występują pionowe rysy o szerokości od 0,5 cm do 3 cm, a ponadto w ścianie szczytowej pomiędzy budynkami występują prześwity – rysy pionowe.
Ekspertyza ma określić, w jakim rzeczywiście stanie znajduje się budynek i czy stwarza zagrożenie bezpieczeństwa jego użytkowania oraz użytkowania budynku skarżącej. Dopiero na jej podstawie zostanie wydane merytoryczne rozstrzygnięcie, w którym organ ustali zakres robót budowlanych koniecznych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W tych okolicznościach żądanie przedstawienia ekspertyzy technicznej musi zostać uznane za całkowicie uzasadnione.
Z tego względu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło