II SA/Lu 472/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] E. O.- M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 3 kwietnia 2013 r., po rozpoznaniu odwołania J. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 lutego 2013 r., nr [...], odmawiającej przyznania świadczeń rodzinnych, utrzymało tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że wskazaną wyżej decyzją organ pierwszej instancji odmówił J. M. przyznania, na okres zasiłkowy od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r.: 1. na dziecko W. Z. – zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej; 2. na dziecko N. B. – zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka; 3. na dziecko P. B. – zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Utrzymując w mocy tę decyzję Kolegium podkreśliło, że z dołączonej do wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych dokumentacji wynika, iż dochód J. M. w roku kalendarzowym 2011 potwierdzony zaświadczeniem właściwego miejscowo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] wyniósł 14 757,80 zł. Dochód ten należało powiększyć o świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w 2011 r. w wysokości 13 800,00 zł. Łączny dochód w 2011 roku wyniósł zatem 28 557,80 zł. Dochód ten podzielony na 12 miesięcy daje miesięczny dochód rodziny w kwocie 2 379,82 zł. Po podziale na ilość osób w rodzinie, to jest 4, miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi 594,96 zł. Dochód ten przekracza kwotę 539,00 zł, a zatem zasiłek rodzinny, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie przysługuje. Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw prawnych do przyznania zasiłku rodzinnego w oparciu o art. 5 ust. 3 ustawy, gdyż stronie nie przysługiwał zasiłek rodzinny w poprzednim okresie zasiłkowym. Kolegium podkreśliło również, że w świetle art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyliczone w nim dodatki przysługują do zasiłku rodzinnego. W związku z tym strona, która nie spełnia przesłanek do przyznania zasiłku rodzinnego, nie może również otrzymać dodatków do tego zasiłku. Dodatkowo organ drugiej instancji zauważył, iż w świetle przytoczonych przepisów przyznanie zasiłków rodzinnych nie zależy od uznania organu, lecz jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu warunków określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych. Nie jest zatem możliwe przyznanie przedmiotowego zasiłku z uwagi na trudną sytuację materialną rodziny lub inne szczególne okoliczności, w sytuacji gdy przesłanki ustawowe decydujące o prawie do świadczenia nie zostały spełnione. Skargę do Sądu na wskazaną decyzję Kolegium złożyła J. M., domagając się przyznania wnioskowanych przez nią świadczeń rodzinnych. Skarżąca podkreśliła, że ojciec jej córek N. B. i P. B. zmarł w dniu 19 października 2011 r. W związku z tym od listopada 2011 r. skarżąca nie otrzymuje świadczeń rodzinnych ani świadczeń z funduszu alimentacyjnego na córki. Poprzedni jej wniosek został załatwiony decyzjami odmownymi, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił jej skargę na te decyzje. Decyzje organów obu instancji, jak podkreśliła skarżąca, są dla niej bardzo krzywdzące, albowiem znajduje się ona w bardzo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 lutego 2013 r., nr [...], odmawiającą przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego wraz dodatkami do zasiłku rodzinnego wskazanymi w tej decyzji, na dzieci: W. Z., N. B. i P. B., na okres od 1 listopada 2012 r. do 30 października 2013 r. W świetle art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", matka jest uprawniona do otrzymania zasiłku rodzinnego, który ma na celu częściowe pokrycie wydatków ponoszonych na utrzymanie każdego z jej dzieci. Zasiłek ten co do zasady może być przyznany jedynie, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539,00 zł (art. 5 ust. 1 ustawy z związku z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych, Dz. U. poz. 959). Wyjątkowo, jak wynika z art. 5 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Z ustaleń organów administracji, niekwestionowanych przez skarżącą wynika, że rodzina skarżącej osiągnęła w 2011 r. łączny dochód w kwocie 28 557,80 zł, na który składa się kwota 14 757,80 zł dochodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych, obliczona w oparciu o zaświadczenie z dnia 27 lipca 2012 r. wydane z upoważnienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] oraz w oparciu o oświadczenie strony o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne w 2011 r. (15 997,64 zł minus 1 239,84 zł) (k. 18, 19 akt adm. I inst.) oraz kwota 13 800 zł dochodu niepodlegającego opodatkowaniu z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, przyznanych na podstawie znajdujących się w aktach decyzji wydanych z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] (k. 7-10 akt adm. I inst.). Z powyższego wynika, że organy administracji prawidłowo wyliczyły, iż miesięczny dochód przypadający na każdego członka czteroosobowej rodziny skarżącej wynosi więc 594,96 zł [(28 557,80 ÷ 12) ÷ 4]. Niewątpliwie dochód ten przekracza kryterium dochodowe przewidziane w art. 5 ust. 1 ustawy, wynoszące 539 zł. Organy nie mogły przyznać również stronie skarżącej wnioskowanych świadczeń rodzinnych na podstawie powołanego wyżej art. 5 ust. 3 ustawy. Wprawdzie istotnie dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w rodzinie, wynoszący 594,96 zł, przekracza kryterium dochodowe z art. 5 ust. 1 ustawy (539,00 zł), o kwotę 55,96 zł, a zatem o kwotę niższą niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie zasiłkowym 2012/2013 (77,00 zł – art. 6 ust. 2 pkt 1 w związku z § 2 pkt 1 lit. a powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r.). Przepis art. 5 ust. 3 ustawy pozwala jednak na przyznanie zasiłku rodzinnego w takiej sytuacji wyłącznie wówczas, gdy zasiłek rodzinny "przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym". W rozpoznawanej sprawie ten ostatni warunek nie został spełniony, albowiem, co przyznała sama skarżąca, w poprzednim okresie zasiłkowym 2011/2012 odmówiono jej przyznania świadczeń rodzinnych decyzją organu pierwszej instancji z dnia 14 maja 2012 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Kolegium z dnia 18 czerwca 2012 r., nr [...]. Skarga złożona przez J. M. na powyższą decyzję Kolegium z dnia 18 czerwca 2012 r. została zaś oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 listopada 2012 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu750/12. Wobec niespełnienia przez skarżącą warunków do przyznania zasiłku rodzinnego na jej dzieci, organy administracji nie miały również podstaw do przyznania jej wnioskowanych dodatków do zasiłku rodzinnego. Organ odwoławczy trafnie stwierdził, iż stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy dodatki do zasiłku rodzinnego mogą być przyznane wyłącznie w razie ustalenia prawa do świadczenia głównego, jakim jest zasiłek rodzinny. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy podkreślić, iż nie mają one wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Decyzja w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do tego zasiłku ma charakter decyzji związanej. Oznacza to, że organ administracji nie może przyznać tych świadczeń osobie, która nie spełnia wszystkich ustawą przewidzianych wymagań ani nie może odmówić uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych w sytuacji, gdy wnioskodawca wszystkie wymagane przepisami przesłanki spełni. Trudna sytuacja materialna i zdrowotna rodziny skarżącej, co zasadnie zauważyło Kolegium, nie uzasadnia przyznania wnioskowanych przez nią świadczeń rodzinnych. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł w oparciu o art. 250 tej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).