II SA/Lu 476/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku dotyczącego wykonania części rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. W dniu 9 marca 2010r. K. M. i E. M. złożyli do Burmistrza Miasta D. wniosek o wykonanie rozbiórki części budynku mieszkalnego na działce nr ... położonej w D. przy ul. W., wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 1992r., IV SA 495/92. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę J. W. na decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 lutego 1992r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Planowania Przestrzennego, Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 17 kwietnia 1990r., utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Miasta D. z dnia 17 października 1988r., nakazującą J. W. rozbiórkę części przedmiotowego budynku. Postanowieniem z dnia 15 marca 2010r. Burmistrz Miasta D., traktując wniosek jako żądanie wszczęcia egzekucji administracyjnej, przekazał go według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w R. Zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie wniosła W. P. będąca od lutego 2010r. właścicielką (a wcześniej - współwłaścicielką) nieruchomości, której dotyczy nakaz rozbiórki. Podniosła, że organ nie ustalił należycie treści wniosku, traktując go jako żądanie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy postępowanie takie wszczynane jest przez organ z urzędu, a ten przez 18 lat od dnia wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, nie wszczął egzekucji. Zarzuciła ponadto, że nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania, bowiem nie poinformowano jej o treści wniosku, z którym zapoznała się dopiero po wydaniu postanowienia przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie nie uwzględniło zażalenia i postanowieniem z dnia 4 maja 2010r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, iż treść wniosku dotyczy nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego. Stosownie do art.83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami ) uprawnienie do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części należy do kompetencji powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Słusznie zatem organ niewłaściwy, jakim był w tej sytuacji Burmistrz Miasta D. przekazał sprawę do rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w R. Kolegium podkreśliło, że przekazanie wniosku do innego organu w trybie art. 65 § 1 kpa jest czynnością procesową, nie jest natomiast rozstrzygnięciem co do istoty sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. P. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, podnosząc takie same, jak w zażaleniu, zarzuty. Pokreśliła, że charakter sprawy uniemożliwia poprawne rozpoznanie wniosku i ustalenie właściwości organu administracji bez udziału stron. Pozbawienie jej udziału w tym postępowaniu, o którym dowiedziała się dopiero na etapie wydawania postanowienia, oznacza złamanie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa i umożliwienia stronom udziału w postępowaniu. W ocenie skarżącej charakteru pisma wnioskodawców K. M. i E. M. nie da się określić bez przeprowadzenia rozprawy administracyjnej lub oceny bogatej dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Podniosła, że doszło do obrazy art. 65 kpa poprzez niezbadanie rzeczywistej treści i adresata pisma. W jej mniemaniu ze stanowiska Kolegium wynika, że założenie o adresacie zostało dokonane w oparciu o przeczucie organu, co jest niezgodne z kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie żądanie wszczęcia postępowania dotyczy wykonania rozbiórki części budynku mieszkalnego, czyli – jak słusznie przyjęły organy obu instancji - egzekucji tego obowiązku. Artykuł 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. z 2002r., nr 110, poz. 968 ze zm.) stanowi, iż w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. O obowiązku przestrzegania z urzędu przez organy administracyjne (w tym egzekucyjne) właściwości miejscowej i rzeczowej mowa jest w art. 19 kpa, stosowanym odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z treścią powołanego art. 18 ustawy egzekucyjnej (por.: wyrok NSA z 13 października 2005 r. sygn. akt II FSK 642/05). Obowiązek badania właściwości przez organ wiąże się z etapem wszczęcia postępowania. Jeśli organ administracji, do którego podanie skierowano, nie dysponuje zdolnością prawną do załatwienia sprawy stanowiącej jego przedmiot, nie może skutecznie wszcząć i prowadzić postępowania (tak: Komentarz do art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), /w:/ G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, tom I i II, Zakamycze 2005). W takim przypadku znajduje zastosowanie art. 65 § 1 w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej. Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie przymusowa rozbiórka części budynku mieszkalnego wynika z ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta D. z dnia 17 października 1988r., nakazującej J. W. rozbiórkę części budynku mieszkalnego zrealizowanego w granicy z sąsiednią nieruchomością. Decyzja ta została wydana w oparciu o art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm.) Zgodnie z dyspozycją art. 38 ust. 1 tej ustawy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części albo urządzenia objętego nakazem przymusowej rozbiórki. Jeśli rozbiórka nie została wykonana dobrowolnie przez adresata decyzji właściwy organ powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowanie środka egzekucyjnego ( art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ). W tym też postępowaniu ustala się termin wykonania decyzji orzekającej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Według art. 20 § 1 pkt.4 wspomnianej ustawy w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych w zakresie swojej właściwości decyzji i postanowień właściwy jest kierownik powiatowej inspekcji. Zgodnie natomiast z art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. dz. U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami ) orzekanie w sprawach rozbiórek obiektów budowlanych zostało przekazane do kompetencji powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Słusznie zatem Burmistrz Miasta D. zastosował art. 65 kpa, według którego organ niewłaściwy w sprawie do którego podanie wniesiono, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, do którego należeć będzie ocena złożonego wniosku. Dla zasadności postanowienia nie ma znaczenia okoliczność, iż skarżąca nie została zapoznana z treścią wniosku przed wydaniem postanowienia o przekazaniu. Istotą bowiem art. 65 § 1 kpa jest jedynie ustalenie braku właściwości w fazie wszczęcia postępowania. Przekazanie sprawy organowi właściwemu jest czynnością procesową, a nie merytorycznym załatwieniem sprawy. Z chwilą wpływu podania do organu właściwego zostanie wszczęte stosowne postępowanie, w którym skarżąca będzie miała możliwość składania swoich zastrzeżenia i uwag oraz korzystania z przysługujących jej instytucji procesowych. Wobec powyższego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.