II SA/Lu 478/07
WyrokWSA w Lublinie2007-09-18
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Maciej Kierek, Krystyna Sidor
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego (ogrodzenia) wykonanego samowolnie przed dniem 1 stycznia 1995 r. na terenie przeznaczonym pod dojazdy gospodarcze i parkingi, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest obligatoryjny na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego samowolnie przed dniem 1 stycznia 1995 r. na terenie przeznaczonym pod dojazdy gospodarcze i parkingi, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest obligatoryjny na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Przepis ten ma charakter bezwzględny i organ nie może odstąpić od obowiązku orzeczenia nakazu rozbiórki, niezależnie od okoliczności sprawy, upływu czasu czy interesu strony.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą W. i W. D. rozbiórkę samowolnie wykonanego ogrodzenia. Ogrodzenie zostało wykonane w latach 1982-1983 na części ulicy S., uniemożliwiając sąsiadowi dojazd do posesji. Teren, na którym znajduje się ogrodzenie, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony jest pod dojazdy gospodarcze i parkingi. Skarżący podnosili, że budowa odbyła się za zgodą administracji, ponieśli znaczne nakłady i obawiają się problemów z dojazdem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. sprawy ze skargi W. i W. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], znak: [...] wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa i 37 ust. 1 ustawy- Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 80 ust. 2 pkt2, art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz.1118) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania W. i W. D. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] nakazującą im dokonanie rozbiórki wykonanego samowolnie ogrodzenia długości 9,8m usytuowanego na nieruchomości nr [...] przy ul. S. w T. L.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że postępowanie wszczęto na wniosek R. Ż. - sąsiada W. i W. D., właściciela działki nr [...], położonej przy ul. Ś., który podnosił, że wybudowane ogrodzenie uniemożliwia mu dojazd do swojej posesji od strony ul. S.
W toku oględzin w dniu [...] października 2006 r. ustalono, że w latach 1982-1983 małżonkowie D., właściciele działki nr [...] przyłączyli do niej część ulicy S. przylegającej do ich działki, wykonując w poprzek ulicy ogrodzenie usytuowane w odległości 17m od nieruchomości nr [...].
Ogrodzenie powstało na cokole betonowym wys. 15cm, składa się z dwóch metalowych przęseł długości 4,40m, umieszczonych na słupkach metalowych, bramy metalowej dwuskrzydłowej o szer. 4,40m oraz furtki o szer. 1m. Długość wykonanego ogrodzenia wynosi 9,8m, a wysokość 1,05m.
Powyższa inwestycja powstała bez pozwolenia na budowę.
Organ I instancji ustalił jednocześnie, że teren, na którym zrealizowano przedmiotowe ogrodzenie w planie miejscowym przeznaczony jest pod dojazdy gospodarcze i parkingi, dlatego w świetle mającego zastosowanie w sprawie przepisu art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. należało obligatoryjnie orzec nakaz rozbiórki ogrodzenia.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne oraz rozstrzygnięcie organu I instancji i utrzymał jego decyzję w mocy.
Skargę do sądu administracyjnego wnieśli W. i W. D., domagając się uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako krzywdzącej i niesprawiedliwej.
Skarżący podnieśli, że ogrodzenie wykonali za zgodą Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami i mieli obiecane przyłączenie ogrodzonej części działki do ich posesji. Ich zdaniem, skoro o budowie ogrodzenia władze administracyjne wiedziały i nie zgłaszały sprzeciwu, to tym samym zaaprobowały budowę jako zgodną z prawem. Poza tym ogrodzenie wymagało znacznych nakładów i dokonanie jego rozbiórki byłoby niesprawiedliwe. Zarzucili również, że nadal nie mają dobrego dojazdu do swojej działki, ponieważ nie ma jezdni utwardzonej. Obawiają się również, że sąsiad R. Ż. zablokuje im dojazd do posesji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W świetle art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz.2016 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadkach wyraźnie określonych w ustawie na podstawie zgłoszenia właściwemu organowi.
Wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę skutkuje nakazem rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 48 ustawy.
Bezspornym jest, że przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc samowolnie.
Jednocześnie z przepisu art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane wynika, że art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 1 stycznia 1995r. W takich przypadkach stosuje się natomiast przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz.229 ze zm.).
Z uwagi na to, że przedmiotowe ogrodzenie zostało zrealizowane przed dniem 1 stycznia 1995r. w sprawie mają zastosowanie przepisy wcześniejszej ustawy.
W art. 37 ust. 1 stanowi ona, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (...).
Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]" w T. L., zatwierdzonego przez Naczelnika Urzędu Powiatowego w T. L. zarządzeniem Nr 48/74 z 19 października 1974r. (Dz. Urz. Woj. Rady Narodowej w Lublinie Nr 17 z dnia 22 listopada 1974r.) ogrodzenie zostało zrealizowane w terenie oznaczonym symbolem [...], przeznaczonym pod dojazdy gospodarcze i parkingi.
Nie jest więc ono zgodne z tym przeznaczeniem, dlatego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. podlega przymusowej rozbiórce.
Podkreślić należy, że powołany przepis ma charakter bezwzględny i organ nie może odstąpić od obowiązku orzeczenia nakazu rozbiórki, niezależnie od okoliczności sprawy, w tym upływu czasu, słusznego interesu strony czy poczucia sprawiedliwości.
Z tego powodu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, iż budowę ogrodzenia zrealizowano za zgodą Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej oraz, że skarżący ponieśli w związku z budową znaczne nakłady.
Odmiennymi natomiast kwestiami są konieczność utwardzenia odcinka ulicy S. - ogrodzonej części działki nr [...], w celu zapewnienia lepszego dojazdu do posesji skarżących oraz ewentualne spory sąsiedzkie wynikające z użytkowania przedmiotowej drogi przez R. Ż. Zagadnienia te nie podlegają rozpoznaniu i ocenie Sądu w niniejszej sprawie i mogą być dochodzone w odrębnym postępowaniu przed właściwymi organami administracyjnymi lub przed sądem powszechnym.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło