II SA/Lu 480/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi E. M. R. na postanowienie Wojewody z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...], Starosta L. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy ul. H., oznaczonej jako projektowane działki nr: 44/1, 44/2 i 16/6 o łącznej powierzchni 0,2143 ha do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim w niniejszej sprawie jest wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie legalności funkcjonowania budynku usytuowanego na przedmiotowej gruncie. Na powyższe postanowienie L. T. złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ponieważ organy administracji publicznej zebrały i rozpatrzyły wystarczająco zgromadzony materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie. Postępowanie dowodowe trwa już 8 lat. Wojewoda po rozpoznaniu zażalenia zważył ,że w trakcie toczącego się postępowania przed organem l instancji o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki nr: 44/1, 44/2 i 16/6 o łącznej powierzchni 0,2143 ha, rzeczoznawca majątkowy, działając na zlecenie organu, sporządził operat szacunkowy określający zmianę wartości nieruchomości wskutek działań podjętych na niej po wywłaszczeniu. Do określenia zmian wartości nieruchomości, które nastąpiły na skutek działa6 podjętych po jej wywłaszczeniu organ orzekający został zobligowany przepisem zawartym wart.. 140 ust. 4 ustawy nieruchomościami dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). Wykonany przez rzeczoznawcę operat zawiera dwa warianty tj. w pierwszym wariancie uwzględnia wartość istniejącego na wnioskowanym do zwrotu gruncie budynku funkcjonującego legalnie, natomiast w drugim wariancie określa wartość nieruchomości przyjmując iż budynek ten stanowi samowolę budowlaną. W związku z powyższym Starosta L., pismem z dnia 9 lutego 2009 r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. o wydanie opinii w przedmiocie legalności funkcjonowania budynku, użytkowanego jako Społeczna Szkoła Podstawowa Nr [...], znajdującego się na przedmiotowym gruncie. W wyniku przeprowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta L. wydał decyzję z dnia 19 grudnia 2009 r., znak: [...], nakazującą wykonanie rozbiórki samowolnie dobudowanej części budynku. Następnie na skutek wniesionego odwołania przez Dyrektora Pierwszej Społecznej Szkoły Podstawowej, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia 8 marca 2010 r. uchylił ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis ten obligatoryjnie ustanawia podstawę zawieszenia postępowania administracyjnego, co oznacza, że w razie wystąpienia zagadnienia wstępnego organ obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego, którego ocena ze względu na przedmiot, należy do kompetencji innego organu (sądu) niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Taka sytuacja powstała w przedmiotowej sprawie, gdyż wydanie decyzji o zwrocie przedmiotowej nieruchomości oraz o zwrocie pobranego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość waloryzowanego na dzień orzeczenia o zwrocie oraz nakładów poczynionych na zwracanej nieruchomości (zwiększających bądź zmniejszających jej wartość), wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego (PINB) w sprawie dotyczącej legalności budynku istniejącego na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości. Potwierdzenie legalności budynku bądź jego rozbiórka w całości lub w części ma istotne znaczenie dla ustalenia zmiany wartości nieruchomości na skutek działań podjętych po jej wywłaszczeniu tj. rozliczeń z tytułu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zawartych wart. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro sprawa zwrotu może być rozstrzygnięta dopiero po wydaniu ostatecznego rozstrzygnięcia przez ww. organ nadzoru budowlanego, to do czasu wydania przez ten organ rozstrzygnięcia w ww. sprawie, postępowanie o zwrot przedmiotowej nieruchomości, winno być zawieszone. W związku z powyższym zarzuty zawarte w zażaleniu należy uznać za niezasadne, a kwestia dotycząca ustalenia, czy Dyrektor Społecznej Szkoły Podstawowej i Społeczne Towarzystwo Edukacyjne posiada obecnie tytuł prawny do nieruchomości (umowę dzierżawy), winna być zbadana przez organ I instancji po podjęciu zawieszonego postępowania, bowiem zawieszenie postępowania powoduje wstrzymanie zarówno biegu terminów jak i wszelkich czynności procesowych. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył E. M. R. wnosząc o jego uchylenie. Podniósł naruszenie prawa – art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Wskazał ponadto, że postanowienie Wojewody jest dla niego krzywdzące, gdyż sprawa o zwrot nieruchomości trwa już 8 lat. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie prawa nie narusza. Materialno-prawną podstawą wydania zaskarżonego postanowienia jest art. 97 § 1 pkt 4 stanowiący, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w sprawie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tegoż przepisu są kwestie, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygania danej kwestii prawnej, której rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. W doktrynie i orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zagadnienie wstępne to przede wszystkim zagadnienie materialno-prawne, którego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo jeszcze inne okoliczności mające znaczenie prawne (B.Grabczyk "O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie sądowo-administracyjnym). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i odniesienie się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 97 §1 pkt 4 kpa konieczne jest odniesienie się do charakteru decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i ustalenie w niej odszkodowania. Przesądzenie kwestii, które z budynków lub ich części usytuowanych na nieruchomości będącej przedmiotem zwrotu stanowiły "samowolę", a które zbudowane zostały na podstawie pozwolenia na budowę, ma istotne znaczenie dla określenia wysokości odszkodowania, które jest istotnym elementem decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Podnieść należy również, że w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości opracowany został operat szacunkowy, w którym wartość nieruchomości wskazano w dwu wariantach uzależniając jej wartość od kwestii będącej przedmiotem ustaleń organów nadzoru budowlanego. Podkreślić należy, że ustalenia czy budynki wzniesione na nieruchomości będącej przedmiotem zwrotu stanowią samowole budowlaną, czy też zostały wzniesione na podstawie pozwolenia na budowę należy do organów nadzoru budowlanego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.