II SA/Lu 480/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia na zakup żywności 1. oddala skargę; 2. przyznaje [...] E. O.-M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania J. S. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ... o odmowie przyznania jej świadczenia pieniężnego na zakup żywności ze środków pomocy społecznej. W uzasadnieniu wskazano, że J. S. wniosła w dniu 31 stycznia 2012r. o przyznanie jej zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", wskazując na niskie dochody, jednoosobowe gospodarstwo domowe, bezrobocie i umiarkowany stopień niepełnosprawności ograniczający możliwość podjęcia zatrudnienia i otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. Organ I instancji po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego ustalił, że wnioskodawczyni mieszka razem z niepełnosprawną w znacznym stopniu matką H. P. w mieszkaniu składającym się z pokoju i kuchni i wspólnie z nią prowadzi gospodarstwo domowe, pomagając jej w codziennych czynnościach – na ich dochody w grudniu 2011r., a więc w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku złożyła się emerytura H. P. w wysokości 821,35 zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości 168,72 zł, a także świadczenia na dożywianie w wysokości 100 zł (łącznie 1090, 07 zł, czyli 545,04 zł na osobę), zaś wydatki wyniosły 60 zł (30 zł leki i 30 zł dopłata do czynszu). Organ stwierdził więc, że wprawdzie dochód ten nie przekracza kryterium dochodowego rodziny wynoszącego – jak wynika z uchwały Rady Miejskiej z dnia 7 lutego 2008r., nr XVII/104/08 - 175 % kryterium dochodowego rodziny określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, jednak odmówił przyznania świadczenia na dożywianie, gdyż rodzina skarżącej otrzymała już inną decyzją z dnia 19 stycznia 2012r. pomoc na dożywianie na okres od 1 stycznia 2012r. do 31 marca 2012r., a pomoc ta nie odbiega od średniej wysokości takiej pomocy udzielanej przez organ (94,47 zł). W odwołaniu J. S. podnosiła, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa wraz z matką, która ma opiekuna faktycznego i organ powinien wziąć pod uwagę wyłącznie jej dochód ze stycznia 2012r., który wyniósł 571 zł (dobrowolne alimenty od matki 100zł, dodatek mieszkaniowy 171 zł, wypłacony zaległy zasiłek celowy 300 zł). Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i podzielając ustalenia i stanowisko organu I instancji utrzymał jego decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego nie da się wyodrębnić gospodarstwa J. S. i jej matki, gdyż nie ma ona własnego stałego źródła dochodów; wprawdzie otrzymuje ona dodatek mieszkaniowy, ale nie utrzymuje się z niego, ponieważ jest on wypłacany w znacznej części zarządcy domu, korzysta więc razem z matką z pomocy państwa w regulowaniu czynszu za mieszkanie, nie posiada żadnych środków pieniężnych, co świadczy o tym, że utrzymuje się z emerytury matki. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca przez cały 2011 rok otrzymywała pomoc na dożywianie, łącznie 1200zł, a obecnie również ma taką pomoc przyznaną; zdaniem organu, skoro J. S. może pracować tylko w warunkach pracy chronionej, a od dłuższego czasu nie pracuje i nie posiada własnego stałego źródła dochodu, nie można uznać, że w grudniu 2011r. utraciła dochód z tego tytułu, że organ I instancji wstrzymał jej wypłatę zasiłku celowego. Zasiłek celowy, będący świadczeniem pieniężnym jednorazowym nie jest wliczany do dochodu zgodnie z art. 8 ust.3 ustawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła J. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła, że "dochód jej matki powinien być pomniejszony o kwotę alimentów, a jej dochód wynosi 372 zł". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącej o przyznanie jej świadczenia na dożywianie. Organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające. Wbrew zarzutom skargi słuszne jest stanowisko organów, iż skarżąca stanowi wraz z matką rodzinę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą, do której odsyła art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. z 2005r., Nr 267, poz. 2259 ze zm.). Osoby spokrewnione ze sobą stanowią "rodzinę", o ile wspólnie zamieszkują i gospodarują, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, skoro wnioskodawczyni mieszka na stałe wraz z matką i pozostaje na jej utrzymaniu, gdyż poza dodatkiem mieszkaniowym w kwocie 168,72 zł oraz świadczeniem pieniężnym w kwocie 100 zł nie ma własnych dochodów. Należy zwrócić uwagę, że skarżąca oraz jej matka opłacają nie tylko czynsz za mieszkanie, pokrywany w większej części przez dodatek mieszkaniowy, lecz również pozostałe koszty związane z użytkowaniem wspólnego mieszkania, w szczególności za zużycie energii elektrycznej, wody czy gazu. Oczywistym jest, że osoby te ponosić muszą także koszty zakupu żywności, leków, odzieży i innych niezbędnych potrzeb bytowych. Trafne jest spostrzeżenie, że o wspólnym gospodarowaniu świadczy również to, że w istniejących warunkach lokalowych nie da się w żaden sposób wyodrębnić gospodarstwa matki i córki. Mieszkanie i wszystkie znajdujące się w nim sprzęty służą do użytku dwóch osób. J. S. nie może prowadzić jednoosobowego gospodarstwa także dlatego, że nie posiada własnych środków na jego utrzymanie. Wspólne zamieszkiwanie, finansowane z dochodu tylko jednej osoby zawsze będzie oznaczać wspólne gospodarowanie. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2011r. (I OSK 1061/11 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W związku z powyższym wspólnego gospodarowania skarżącej i jej matki nie wyklucza fakt, iż H. P. ma opiekuna faktycznego. W ocenie Sądu organy administracji prawidłowo ustaliły, że na dochód rodziny skarżącej składa się emerytura jej matki w wysokości 821,35 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 168,72 zł oraz świadczenie pieniężne na żywność w wysokości 100,00 zł. Łączny dochód strony stanowi więc kwota 1090,07 zł. W świetle bowiem art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (...). Wprawdzie dochód ten nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, stanowiącego – w świetle uchwały Rady Miejskiej z dnia 7 lutego 2008r., nr XVII/104/08 - 175 % kryterium dochodowego rodziny określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy (351 zł na osobę w rodzinie), jednak organy wskazały, że skarżącej przyznano już świadczenie na dożywianie w wysokości 100 zł na okres od 1 stycznia do 31 marca 2012r. - na wniosek złożony w dniu 2 stycznia 2012r. decyzją z dnia 19 stycznia 2012r., a więc potrzeby skarżącej zostały przez organ uwzględnione. W ocenie Sądu, zarówno przebieg postępowania administracyjnego, w którym skarżąca brała udział, jak i uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazują, że organy nie naruszyły obowiązujących przepisów, W szczególności nie przekroczyły granic przysługującego im uznania, w ramach którego wydawana jest decyzja w przedmiocie świadczenia w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).