II SA/Lu 481/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zasiłku dla opiekuna oddala skargę. Decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta Z. przyznał A. M. zasiłek dla opiekuna wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu sprawowania opieki nad mamą L. Ż. za okres od [...] do [...]. i od [...]. bezterminowo. Decyzją z dnia [...]., wobec śmierci L. Ż., organ uchylił powyższą decyzję z dniem [...]. We wniosku z dnia [...]. ( który wpłynął do organu [...]. ) A. M. domagała się wznowienia postępowania i zmiany decyzji z [...]. przez przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1443; OTK-A 2014/9/104) w którym stwierdził, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z dnia [...]. Prezydent Miasta Z. odmówił wznowienia postępowania. Zdaniem organu brak jest podstaw do uznania, że wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego może stanowić podstawę decyzji administracyjnych. Nieprawdziwe jest też stwierdzenie, że przepisy stanowiące podstawę przyznania zasiłku dla opiekuna utraciły moc. Po rozpoznaniu zażalenia A. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Organ podał, że stosownie do art. 145a § 1 i 2 kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawa na podstawie której została wydana decyzja. Podanie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok z dnia [...]. został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia [...]. pod poz. 1443 i w tym dniu wszedł w życie. Wniosek skarżącej został zatem złożony po terminie wymaganym przepisem art. 145a § 2 kpa. Kolegium zaznaczyło ponadto, że zasiłek dla opiekuna został przyznany skarżącej na podstawie przepisów ustawy z dnia [...]. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów ( Dz. U z 2016r. poz. 162 ) które nie podlegały kontroli Trybunału i których konstytucyjność nie była kwestionowana. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. M. stwierdziła, że nie zgadza się z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Odpowiadając na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wznowienie postępowania stanowi wyjątek od uregulowanej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, zgodnie z którą decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Dlatego też uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. W ramach pierwszego wstępnego etapu, właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić, czy spełnione są łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia, a więc czy spełnione są przesłanki podmiotowe, przedmiotowe oraz, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Badając przesłankę podmiotową, organ winien wyjaśnić, czy z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła strona w rozumieniu art. 28 k.p.a. Oceniając natomiast wystąpienie przesłanek przedmiotowych organ ustala, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych oraz czy w sprawie została wydana ostateczna decyzja administracyjna, co do której miałoby nastąpić wznowienie postępowania. Pozytywne ustalenia w tym zakresie powinny zakończyć się wydaniem przez organ administracyjny postanowienia, które otwiera drugi etap postępowania wznowieniowego, określany mianem postępowania rozpoznawczego, w trakcie którego organ bada, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast w sytuacji braku którejkolwiek z przesłanek, czy to podmiotowej, czy też przedmiotowej, bądź też ustalenia, że strona uchybiła terminowi do wznowienia postępowania, właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Wśród przesłanek uprawniających do wznowienia postępowania określonych w kodeksie postępowania administracyjnego znajduje się również opisana w art. 145a § 1 kpa możliwość żądanie wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawa na podstawie której została wydana decyzja. Jednocześnie art. 145a § 2 kpa ogranicza w czasie uprawnienie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z tego tytułu. Termin do złożenia wniosku wynosi jeden miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W związku z powyższym ograniczeniem czasowym, jak już wspomniano, organ administracji publicznej zobowiązany jest przede wszystkim zbadać, czy w danej sprawie zachowany został wskazany jednomiesięczny termin do skutecznego złożenia podania o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania, pomimo uchybienia terminu, stanowi bowiem rażące naruszenie prawa. W rozpoznawanej sprawie trafnie Kolegium uznało uchybienie powyższego terminu. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13 został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014r. pod poz. 1443 i w tym dniu wszedł w życie. Skoro wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony dopiero [...]. odmowa wznowienia postępowania była uzasadniona. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2017r. poz. 1369 ) skargę należało oddalić.