II SA/Lu 488/07
WyrokWSA w Lublinie2007-07-05
Skład orzekający: Maciej Kierek, Grażyna Pawlos-Janusz, Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego może być ustalone od daty wcześniejszej niż miesiąc, w którym został złożony wniosek o jego przyznanie, jeśli osoba niepełnosprawna posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane przed tą datą?Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek. Fakt posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanego przed złożeniem wniosku nie stanowi podstawy do przyznania zasiłku za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący S.P. domagał się przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od daty wcześniejszej niż miesiąc złożenia wniosku, powołując się na orzeczenie sądu powszechnego o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 18 września 2006 r. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek od 1 lutego 2007 r. do 29 lutego 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w części dotyczącej terminu końcowego i przyznało zasiłek na czas nieokreślony od 1 lutego 2007 r., uznając, że prawo do świadczeń ustala się od miesiąca złożenia wniosku. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenie terminu przyznania zasiłku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca),, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania S.P. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta przez Zastępcę Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...] przyznającej S.P. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie na okres od dnia 1 lutego 2007 r. do dnia 29 lutego 2012 r., uchyliło powyższą decyzję w części dotyczącej terminu końcowego przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, tj. 29 lutego 2012 r., przyznało S.P. zasiłek pielęgnacyjny na czas nieokreślony od dnia 1 lutego 2007 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...], przyznał S.P. zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie na okres od dnia 1 lutego 2007 r. do dnia 29 lutego 2012 r. Organ pierwszej instancji wskazał, że zasiłek przyznano do dnia 29 lutego 2012 r., z uwagi na to, że w dniu 16 marca 2012 r. strona kończy 75 rok życia i nabędzie uprawnienia do dodatku pielęgnacyjnego z ZUS, a zgodnie z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył S.P., wnosząc o wyrównanie mu zasiłku od dnia 18 września 2006 r., tj. od daty od kiedy zgodnie z wyrokiem sądu powszechnego zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności.
Organ drugiej instancji wskazał, iż S.P. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności od dnia 18 września 2006 r. (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 20 stycznia 2007 r. – k. 2 akt adm.). Z akt sprawy wynika jednak, że odwołujący się złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 6 lutego 2007 r. (k. 3 akt adm.) i nigdy wcześniej nie występował o przyznanie mu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Organ stwierdził, iż w świetle art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Zdaniem organu bez znaczenia pozostaje więc fakt ustalenia znacznego stopnia niepełnosprawności przed datą złożenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Oznacza to, że brak jest podstaw do przyznania przedmiotowego zasiłku pielęgnacyjnego za okres poprzedzający miesiąc, w którym został złożony do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie świadczenia.
Organ odwoławczy zauważył jednak, że zgodnie z art. 24 ust. 4 powołanej ustawy, w przypadku ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, prawo to ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. Skoro odwołujący wykazał, iż zaliczono go do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, to zasiłek pielęgnacyjny winien być mu przyznany na czas nieokreślony. Dlatego też przyznanie przez organ pierwszej instancji zasiłku pielęgnacyjnego do czasu hipotetycznego nabycia uprawnień do dodatku pielęgnacyjnego, stanowiło naruszenie powołanego art. 24 ust. 4 ustawy. Kolegium przyznało zatem zasiłek pielęgnacyjny na czas nieokreślony od dnia 1 lutego 2007 r.
Skargę do sądu administracyjnego wniósł S.P., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]grudnia 2006 r. Wyrokiem tym zaliczono skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności od dnia 18 września 2006 r. na stałe. Zdaniem strony skarżącej powyższym orzeczeniem jedynie częściowo zadośćuczyniono jego prośbie, gdyż wskutek wadliwych orzeczeń komisji lekarskich orzekających w Powiatowym i Wojewódzkim Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności nastąpiło dopiero od dnia badania przez lekarzy biegłych sądowych, tj. od dnia 18 września 2006 r. Skarżący podniósł, że w chwili obecnej toczy się postępowanie karne w stosunku do lekarzy, którzy nieprawidłowo ocenili jego stan zdrowia.
Skarżący wskazał, iż cierpi na chorobę Parkinsona od 2000 r., chorobę nowotworową i niedokrwienie kończyn dolnych. Ponadto wyjaśnił, że kiedy pod koniec 2006 r. zgłosił się po pomoc do organu pierwszej instancji, został poinformowany, że wobec braku orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności przysługuje mu jedynie pomoc w postaci sfinansowania połowy kosztów sprawowanej nad nim opieki przez inną osobę. W związku z tym, iż nie miał pieniędzy potrzebnych na pokrycie kosztów tej opieki, zmuszony był zrezygnować z tej formy pomocy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zasady przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego przez organ pomocy społecznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej: "ustawa". Ubocznie tylko zauważyć należy, iż uwadze organów obu instancji uszedł fakt ogłoszenia wskazanego wyżej tekstu jednolitego ustawy i jako podstawę prawną swoich rozstrzygnięć powołały ustawę w brzmieniu obowiązującym przed dniem 4 sierpnia 2006 r., tj. tekst ustawy opublikowany w Dz.U z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm. Okoliczność ta nie miała jednak, w ocenie Sądu, wpływu na wynik sprawy.
Skarżący wnosił o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego.
W świetle art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek ten przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego stosownie do § 6 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903), od dnia 1 września 2006 r. wynosi 153,00 zł miesięcznie.
Sąd nie dopatrzył się sprzeczności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego ani z przepisami postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, że wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego został złożony przez skarżącego w dniu 6 lutego 2007 r. (k. 3 akt adm.). Nie ulega również wątpliwości, iż S.P. nigdy wcześniej nie występował z wnioskiem o przyznanie mu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
W tej sytuacji organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego skarżący nabył z dniem 1 lutego 2007 r., to jest od miesiąca, w którym został złożony przez niego wniosek o przedmiotowe świadczenie. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
W świetle powołanych przepisów ustawy bez znaczenia pozostaje w niniejszej sprawie fakt ustalenia znacznego stopnia niepełnosprawności przed datą złożenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Dlatego też brak jest podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego za okres poprzedzający miesiąc, w którym został złożony do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie świadczenia.
Sąd nie mógł ocenić zasadności zarzutów podniesionych w skardze, co do nieprawidłowości, jakie zaistniały w toku orzekania przez członków składów orzekających w Powiatowym i Wojewódzkim Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, gdyż kwestia ta nie była przedmiotem postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Należy bowiem podkreślić raz jeszcze, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującym prawem, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Kontrola ta, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odnosi się jedynie do materii stanowiącej przedmiot postępowania przed organami administracji w danej sprawie administracyjnej. Stąd też roszczenia skarżącego, które nie były objęte rozpoznaniem przez organy w toku postępowania administracyjnego przeprowadzonego w niniejszej sprawie, nie mogą być przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w tej sprawie.
Z tego też powodu Sąd kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji nie mógł się odnieść również do innych kwestii podniesionych w skardze, takich jak stan zdrowia skarżącego, czy okoliczności złożenia przez niego wniosku o pomoc materialną w organie pierwszej instancji pod koniec 2006 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło