II SA/Lu 490/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy referent Julia Polak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 września 2011 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpoznaniu odwołania K. Z., reprezentowanego przez pełnomocnika – matkę M. Z., od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza A. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w A. z dnia [...] r., nr [...], zobowiązującej K. Z. do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej, to jest K. Z., w kwocie 3 600,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi – utrzymało w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia [...] r., nr [...], organ pierwszej instancji przyznał K. Z. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 300,00 zł miesięcznie na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. W dniu 15 lutego 2011 r. organ ten, działając w oparciu o art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wydał decyzję nr [...], którą zobowiązał dłużnika alimentacyjnego – K. Z. do zwrotu: 1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie powyższej decyzji z dnia [...] r. w kwocie 3 600,00 zł, 2) odsetek ustawowych naliczonych do dnia 15 lutego 2011 r. w wysokości 405,71 zł, a także dalszych odsetek ustawowych liczonych do dnia spłaty należności głównej. Utrzymując w mocy powyższą decyzję Kolegium podkreśliło, iż w myśl art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy wierzyciela ma obowiązek wydania po zakończeniu okresu świadczeniowego decyzji nakazującej dłużnikowi alimentacyjnemu zwrot wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zaś dłużnik ten ma prawny obowiązek powyższe świadczenia zwrócić. Powinności te nie są uzależnione od spełnienia dodatkowych warunków, co oznacza, iż przy wydawaniu decyzji o zwrocie należności na podstawie powołanych przepisów nie bierze się pod uwagę sytuacji osobistej, rodzinnej, zdrowotnej, czy też majątkowej dłużnika alimentacyjnego. W związku z tym podniesione w odwołaniu zarzuty co do wadliwego przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego i nieustalenia stanu faktycznego sprawy, skutkujące nałożeniem na odwołującego się nadmiernego obciążenia finansowego, są chybione. Jednocześnie Kolegium pouczyło stronę odwołującą się, iż stosownie do art. 30 ust. 2 powołanej ustawy może ona ubiegać się o umorzenie przedmiotowych należności przez organ właściwy wierzyciela. Rozstrzygnięcie takiego wniosku następuje jednak w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyła pełnomocnik K. Z. – matka M. Z. Decyzji tej zarzuciła naruszenie przepisów: art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy i wydanie decyzji, mimo iż w toku jest postępowanie o umorzenie objętych tą decyzję należności, a także art. 107 § 1 k.p.a., poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji. M. Z. podkreśliła, iż jej syn z przyczyn od niego niezależnych nie jest w stanie spłacić należności, o których zwrocie orzekały organy administracji w rozpoznawanej sprawie, gdyż z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć pracy zarobkowej. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S.orzeczeniem z dnia 22 czerwca 2009 r. zaliczył go do znacznego stopnia niepełnosprawności. Z orzeczenia tego wynika jednoznacznie, iż jest on niezdolny do jakiejkolwiek pracy i wymaga stałej opieki osób drugich, w tym usług terapeutycznych i rehabilitacyjnych. Jedynym źródłem jego utrzymania jest zasiłek stały w kwocie 324 zł i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, to jest łącznie 477 zł. Znaczną część tego dochodu pochłaniają wydatki na leki i na leczenie. Pełnomocnik skarżącego podniosła, iż również jej sytuacja rodzinna i życiowa pogorszyła się z uwagi na postępującą chorobę nowotworową męża, a zatem nie jest w stanie pomóc finansowo synowi. W oparciu o powyższe M. Z. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zobowiązanie organów administracji do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie umorzenia przedmiotowych należności, które to postępowanie toczy się obecnie przed Kierownikiem OPS w A. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa", dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki te są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty (ust. 1a). Po zakończeniu okresu świadczeniowego organ właściwy wierzyciela, w myśl art. 27 ust. 2 ustawy, ma obowiązek wydać decyzję w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza A. z dnia [...] r., nr [...], zobowiązującą skarżącego do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej – K.Z. w kwocie 3 600,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Organy administracji zasadnie uznały, że w sprawie znajdują zastosowanie powołane przepisy ustawy. Przepisy te regulują obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz organu, który je wypłacał. W tym postępowaniu obowiązkiem organu właściwego wierzyciela jest jedynie ustalenie czy świadczenie zostało wypłacone na rzecz osoby uprawnionej i w jakiej wysokości. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania w tym postępowaniu sytuacji rodzinnej oraz materialnej zobowiązanego do zwrotu, gdyż kwestia ewentualnego umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu. Na wynik sprawy nie mogą mieć zatem wpływu okoliczności podniesione w skardze, dotyczące trudnej sytuacji życiowej skarżącego. Prawidłowo została również wyliczona przez organy administracji kwota należności podlegających zwrotowi oraz kwota odsetek ustawowych ustalonych na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się dokument o nazwie "sposób naliczania odsetek dla dłużnika alimentacyjnego K. Z. na dzień 2011-02-15 – zadłużenie z tytułu wypłat wierzycielowi Z. K.", który stanowił podstawę ustalenia wysokości odsetek ustawowych w decyzji (k. 6 akt adm. I inst). Analiza tego dokumentu wskazuje, iż zarówno wysokość należności podlegających zwrotowi, to jest 3 600,00 zł (12 x 300 zł), jak i kwota wyliczonych odsetek ustawowych, to jest 405,71 zł, zostały obliczone właściwie. Omyłkowo jedynie w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji znalazło się stwierdzenie, iż decyzją z dnia [...] r., nr [...], przyznał K. Z. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w wysokości 250,00 zł miesięcznie, zamiast – jak wynika z kopii tej decyzji znajdującej się w aktach administracyjnych – 300,00 zł miesięcznie. Błąd ten został jednak prawidłowo sprostowany postanowieniem z dnia [...] r., nr [...]. Ponadto wbrew zarzutom skargi organy administracji nie miały podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie do czasu zakończenia się postępowania administracyjnego toczącego się – według wyjaśnień pełnomocnika skarżącego – przed Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej w A. Podstawa zawieszenia postępowania, określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zachodzi wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż kwestia rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o umorzenie należności, o których zwrocie orzekały organy administracji w niniejszej sprawie, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu. To rozstrzygnięcie wniosku o umorzenie należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia decyzją ostateczną kwestii obowiązku zwrotu tych należności, a nie odwrotnie. Niezasadne są również pozostałe zarzuty podniesione w skardze. Należy ponownie podkreślić, iż kwestie dotyczące trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej skarżącego nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Okoliczności te natomiast skarżący może i powinien podnosić w toku postępowania w przedmiocie umorzenia tychże należności. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela może, na wniosek dłużnika alimentacyjnego, umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając właśnie sytuację dochodową i rodzinną wnioskodawcy. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.