II SA/Lu 490/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Brygida Myszyńska-Guziur Asesor sądowy Anna Ostrowska Protokolant Sekretarz sądowy Kinga Kościejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 czerwca 2025 r., znak: 010070/680/10396173/2022 (postępowanie 373281555) w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego przyznanego na dziecko [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 września 2024 r., znak: 010070/680/10396173/2022; II. umarza postępowanie administracyjne w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego. Decyzją z dnia 11 września 2024 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu odwołania M. M. utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 września 2024r. o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko O. M.. Z akt wynika, że M. M. złożyła w dniu 16 grudnia 2022 r. wniosek o przyznanie świadczenia wspierającego dla osób sprawujących pieczę zastępczą nad dzieckiem, opiekunów prawnych i faktycznych (SW-O) na O. M. na okres świadczeniowy 2022/2023. Do wniosku dołączyła postanowienie Sądu Rejonowego w Z. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt III Nsm [...], którym Sąd na podstawie art. 569 § 2 k.p.c. w trybie zarządzenia tymczasowego powierzył T. M. i M. M. wykonywanie bieżącej pieczy nad małoletnimi dziećmi: W. M., O. M., Ł. M., M. M., K. M., H. M., S. M.. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego z 19 grudnia 2022r. potwierdził, że M. i T. M. sprawują opiekę nad ww. małoletnimi dziećmi, w tym nad O. M. (ur. 16 maja 2006r.); opiekunowie podjęli kroki zmierzające do ustanowienia ich rodziną zastępczą. W dniu 19 stycznia 2023r. ZUS przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze na rzecz O. M. na okres od 6 grudnia 2022r. do 31 maja 2023r. o czym poinformował skarżącą zgodnie z wymogiem art. 13a ust. 2 p.p.w.d. (k.57). Następnie organ zweryfikował swoje stanowisko i stwierdził, że skarżącej nie przysługiwało przyznane świadczenie, ponieważ sprawuje ona nad O. M. wyłącznie opiekę bieżącą, która ma charakter doraźny, tymczasowy, natomiast w świetle art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2022r., poz.1577 ze zm., dalej jako "p.p.w.d."), świadczenie wychowawcze przysługuje wymienionym kategoriom wnioskodawców, do których skarżąca nie należy. W świetle tego przepisu, świadczenie przysługuje m.in. rodzicom zastępczym i opiekunom prawnym, natomiast skarżąca pomimo wezwania z 5 lipca 2024r. (k.63) nie przedstawiła zaświadczenia z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie albo innego organizatora pieczy zastępczej, potwierdzającego umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej ani zaświadczenia o złożonym przyrzeczeniu opiekuna prawnego dziecka. W związku z powyższym ZUS uznał, że pobrane na rzecz O. M. świadczenia wychowawcze są "świadczeniami nienależnie pobranymi" w rozumieniu przepisów p.p.w.d. i w konsekwencji wskazaną na wstępie decyzją z 4 września 2024r. uchylił decyzję własną z 19 stycznia 2023r. przyznającą skarżącej sporne świadczenia. Stanowisko to podzielił Prezes ZUS, który nie uwzględnił odwołania M. M. i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję ZUS. Podkreślił, że organ jest zobowiązany do ścisłego stosowania przepisów prawa, w tym do posługiwania się wprost definicją poszczególnych pojęć zgodnie z jej brzmieniem, nie jest natomiast uprawniony do posługiwania się wykładnią celowościową, systemową, czy prokonstytucyjna, dlatego orzecznictwo sądów, na które skarżąca powołała się w odwołaniu, nie mogło stanowić dla ZUS podstawy prawnej w zakresie ustalania prawa do świadczenia wychowawczego. W związku z tym, zdaniem organu, pomimo tego, że skarżąca sprawowała pieczę bieżącą nad O. M., a nie była jej rodziną zastępczą, świadczenie jej nie przysługiwało. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. M. domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem: - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sposób naruszający zasadę budzenia zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej; - art. 12 w zw. z 35 § 3 k.p.a. poprzez załatwianie sprawy w postępowaniu odwoławczym przez okres od września 2024r. do czerwca 2025r., a więc w sposób przewlekły; - art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności wobec faktu, że skarżącej została powierzona postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 6 grudnia 2022r., sygn. akt III Nsm [...] bieżąca piecza nad małoletnią O. M.; - art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. przez brak sporządzenia uzasadnienia faktycznego oraz prawnego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy wydanej decyzji administracyjnej; organ odwoławczy ograniczył się do powielenia stanowiska organu I instancji, nie odnosząc się w sposób szczegółowy i konkretny do zarzutów oraz argumentów zawartych w odwołaniu czy w pismach składanych przez skarżącą; - art. 4 ust. 2 oraz art. 2 pkt 10 p.p.w.d. poprzez pozbawienie skarżącej, która jest faktycznym opiekunem małoletniej O. M., prawa do uzyskania świadczenia wychowawczego, pomimo ponoszenia przez nią bieżących kosztów jej utrzymania, co pozostaje w sprzeczności z celem tej ustawy i celem świadczenia wychowawczego, którym jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych; - art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 10 p.p.w.d. poprzez przyjęcie, że organ zobowiązany jest do posługiwania się wyłącznie wykładnią językową, pomimo tego, że wynik tej wykładni jest sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi; - art. 4 ust. 2 p.p.w.d. w zw. z art. 8, art. 32, art. 72 ust. 1 zd. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 20 i 27 ust. 3 Konwencji Praw Dziecka poprzez ich błędną wykładnię i nierówne traktowanie podmiotów polegające na przyjęciu, że skarżąca nie należy do kręgu osób, którym przysługuje świadczenie wychowawcze wobec braku sprawowania "pieczy zastępczej", przy jednoczesnym sprawowaniu "bieżącej pieczy" orzeczonej postanowieniem Sądu. Na poparcie stanowiska, że świadczenie wychowawcze przysługuje również osobom sprawującym nad małoletnim opiekę bieżącą przytoczyła szereg orzeczeń sądów administracyjnych, które dokonują wykładni art. 4 ust. 2 p.p.w.d. z uwzględnieniem zasad i wartości konstytucyjnych (np. wyrok NSA z 1 sierpnia 2019r., I OSK 203/19; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 grudnia 2024r., sygn. akt IV Sa/Wr 459/24; wyrok WSA w Gliwicach z 5 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1875/23). W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lubinie zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów. Przede wszystkim organy nie przytoczyły i nie wyjaśniły dostatecznie treści podstawy prawnej rozstrzygnięcia, lecz tylko ogólnie wskazały na przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci dotyczące nienależnie pobranego świadczenia. Przepisy tej ustawy regulują odrębnie zasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń i zasady zmiany bądź uchylania decyzji przyznającej świadczenia. Pierwsza kwestia została uregulowana w art. 25 p.p.w.d., natomiast druga w art. 27 p.p.w.d. Każdy z tych przepisów stanowi odrębną podstawę prawną rozstrzygnięcia i określa inne (choć podobne) przesłanki. Zaskarżoną decyzją organ uchylił decyzją przyznającą skarżącej świadczenie wychowawcze, ale jednocześnie nie orzekł o jego zwrocie, co oznacza, że podstawą prawną jej wydania był art. 27 p.p.w.d. Pomimo zatem wskazania przez organ w uzasadnieniu decyzji regulacji dotyczących nienależnie pobranego świadczenia, podstawą prawną jej wydania nie był art. 25 p.p.w.d, tym bardziej, że Sądowi wiadome jest z urzędu, że na podstawie tego przepisu organ wydał odrębną decyzję w dniu 6 września 2024r. orzekając o zwrocie świadczenia nienależnie pobranego za ten okres, którego dotyczy decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie (tj. od 1 grudnia 2022r. do 31 maja 2023r.). Zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. jest więc w pełni zasadny. Zaskarżona decyzja jest także wadliwa z innych powodów. Otóż stosownie do art. 27 ust. 1 p.p.w.d. - Zakład Ubezpieczeń Społecznych może bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że decyzja uchylająca lub zmieniająca prawo do świadczenia wychowawczego, wydawana na podstawie art. 27 w zw. z art. 13a ust. 1 p.p.w.d. ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem ex nunc (z mocą na przyszłość od daty wydania decyzji). Powyższe oznacza, że w trybie art. 27 p.p.w.d. nie podlega uchyleniu lub zmianie prawo do świadczenia wychowawczego już wcześniej skonsumowane. Tylko bowiem w sytuacji, gdy przyznane prawo do świadczenia wychowawczego jest nadal wypłacane, a wyjdą na jaw okoliczności, iż przyznane świadczenie jest nienależne, możliwym jest zastosowanie trybu polegającego na - w pierwszej kolejności - wydaniu decyzji o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego (od dnia orzekania w przedmiotowej kwestii), oraz późniejszego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o nienależnie pobranym świadczeniu za okres w jakim zostało ono wypłacone (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 30 września 2024 r., sygn. II SA/Bd 315/24 oraz cytowane tam orzeczenia NSA, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). "W sytuacji gdy przyznane prawo do świadczenia wychowawczego nie zostało całkowicie skonsumowane (tj jest nadal wypłacane), a wyjdą na jaw okoliczności, że przyznane świadczenie jest nienależne, w pierwszej kolejności należy doprowadzić do wydania decyzji o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego (od dnia orzekania w przedmiotowej kwestii), a dopiero później do orzekania (poprzez wydanie decyzji administracyjnej) o nienależnie pobranym świadczeniu za okres w jakim zostało ono wypłacone (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2020 r., I OSK 2390/19; wyrok NSA z 24 maja 2018 r., I OSK 2842/17; wyrok WSA w Łodzi z 27 stycznia 2021 r., II SA/Łd 593/20; wyrok WSA w Łodzi z 14 kwietnia 2021r., II SA/Łd 648/20; wyrok WSA w Łodzi z 29 stycznia 2019 r., II SA/Łd 1076/18; wyrok WSA w Warszawie z 7 grudnia 2018 r., I SA/Wa 1537/18). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ zaskarżoną decyzją z 4 września 2024r. organ uchylił świadczenia przyznane za okres od 1 grudnia 2022r. do 31 maja 2023r., a zatem za okres wsteczny, co było niedopuszczalne. Ponadto należy stwierdzić, że organy obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 4 ust. 2 p.p.w.d., co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że przyznano skarżącej sporne świadczenie wychowawcze, pomimo braku podstawy prawnej, a w konsekwencji skarżąca pobrała świadczenie nienależnie. Dla porządku należy przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust.1). Świadczenie przysługuje: 1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo 3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo 4) dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo 5) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r., poz. 177). Uchylając przyznane skarżącej świadczenia wychowawcze na rzecz pozostającej pod jej opieką małoletniej [...], organy stwierdziły, że skarżąca nie należała do kręgu podmiotów uprawnionych do tego świadczenia, wymienionych w tym przepisie, ponieważ nie została ustanowiona rodziną zastępczą, lecz sprawowała jedynie opiekę bieżącą. Dokonana przez organy, wąska wykładnia przepisu art. 4 ust. 2 p.p.w.d. jest błędna. Z przepisu tego jasno wynika, że świadczenie wychowawcze może być przyznane nie tylko opiekunowi prawnemu dziecka, ale również opiekunowi faktycznemu. Zgodnie natomiast z ustawową definicją opiekuna faktycznego określoną w art. 2 pkt 10 p.p.w.d, ilekroć w ustawie jest mowa o opiekunie faktycznym dziecka - oznacza to osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka. Na tle tej definicji, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się stanowisko, że niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka byłoby zawężenie grupy osób legitymowanych do otrzymania świadczenia wychowawczego wyłącznie do osób, które z jednej strony faktycznie opiekują się dzieckiem, a z drugiej jedynie pod warunkiem, że wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka. Regulacja taka pomija bowiem osoby, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem. (zob. wyrok WSA w Łodzi z 22 maja 2025 r., II SA/Łd 135/25, wyrok WSA w Krakowie z 1 kwietnia 2025 r., III SA/Kr 1909/24; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 195/25 ). Z powołanej ustawy wynika, że świadczenie wychowawcze służy zaspokojeniu potrzeb dziecka, dbałości o jego dobro i ochronę. W świetle art. 4 ust. 1 p.p.w.d. - celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Jest ono kierowane do podmiotów, które opiekę nad dzieckiem rzeczywiście sprawują, ponieważ przesłanką przyznania tego świadczenia jest bowiem wspólne zamieszkiwanie z dzieckiem i utrzymywanie dziecka. W związku z tym wyłącznie językowa wykładnia art. 4 ust. 2 pkt 2 p.p.w.d. w związku z art. 2 pkt 10 p.p.w.d., prowadząca do wykluczenia z kręgu osób uprawnionych do świadczenia opiekunów dziecka sprawujących nad nim bieżącą pieczę i to nawet wówczas, gdy sprawowanie tej pieczy wynika z orzeczenia sądowego, uniemożliwia osiągnięcie wskazanych celów ustawy (p.p.w.d.). Osoby sprawujące taką pieczę, pozostają faktycznie we wspólnym gospodarstwie z dzieckiem i utrzymują go, czuwając nad zaspokojeniem jego potrzeb, tworzą w istocie komórkę społeczną na kształt rodziny. W związku z tym należy stwierdzić, że wykładnia językowa art. 4 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 2 pkt 10 p.p.w.d. pozbawiająca dostępu do świadczenia wychowawczego osób, którym sąd powszechny w drodze orzeczenia powierzył wykonywanie bieżącej pieczy nad dzieckiem, narusza przepisy Konstytucji RP i Konwencji o Prawach Dziecka. Taka wykładnia w sposób nierówny i niedostateczny chroni prawa dzieci i ich rzeczywistych opiekunów, co nie powinno mieć miejsca w państwie prawa. W związku z tym omawiane przepisy muszą być interpretowane z uwzględnieniem konstytucyjnie zagwarantowanych praw jednostki (zob. wyroki NSA z: 1 sierpnia 2019 r., I OSK 203/19; 27 sierpnia 2019 r., I OSK 2707/17; 21 lipca 2022 r., I OSK 1620/19; 7 grudnia 2022 r., I OSK 420/20; wyrok WSA w Łodzi z 16 października 2018 r., II SA/Łd 533/18; wyrok WSA w Krakowie z 9 listopada 2017 r., III SA/Kr 1140/17 oraz wyroki WSA w Gliwicach z: 25 sierpnia 2021 r., II SA/Gl 700/21; 18 września 2020 r., II SA/Gl 654/20; 25 stycznia 2023 r., II SA/Gl 1716/22, CBOSA). Sam fakt, że ustawa posługuje się autonomiczną definicją, a sama wykładnia językowa pozwala na ustalenie jej treści, nie wyłącza potrzeby i konieczności zastosowania innych zasad wykładni w sytuacji, gdy wynik wykładni językowej jest sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2019 r., I OSK 203/19, CBOSA). Zgodnie z art. 8 Konstytucji RP, ustawa zasadnicza jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, zaś jej ust. 2 stanowi, że przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Z kolei art. 72 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. Zgodnie zaś z jego ust. 2 dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych. Zatem osoba odpowiedzialna za utrzymanie dziecka, której Państwo powierzyło bieżącą pieczę nad jego wychowaniem i rozwojem na mocy orzeczenia sądowego, ma nie tylko prawo skutecznego domagania się pomocy, ale Państwo ma obowiązek tę pomoc zapewnić, w tym również pomoc materialną, a więc przynajmniej w zakresie częściowego pokrycia kosztów utrzymania dziecka. Niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka byłoby zawężenie grupy osób legitymowanych do otrzymania świadczenia wychowawczego wyłącznie do osób, które z jednej strony, faktycznie opiekują się dzieckiem, a z drugiej, jedynie pod warunkiem, że wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka. Regulacja taka pomija bowiem osoby, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem. Ponadto odmowa przyznania świadczenia wychowawczego osobie sprawującej bieżącą pieczę nad dzieckiem, narusza standardy w zakresie obowiązku równego traktowania podmiotów prawa. Z zasady równego traktowania wynika nakaz równego, czyli jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą relewantną cechą. Zróżnicowanie bowiem w traktowaniu podmiotów prawa jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na jasno sformułowane obiektywne kryterium. Kryterium to musi mieć charakter relewantny, czyli pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma. Tego właśnie wymogu nie spełnia kryterium przyjęte przez ustawodawcę w art. 4 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 10 p.p.w.d. Pominięcie wśród osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego osób sprawujących bieżącą pieczę nad dzieckiem na mocy aktu stosowania prawa wydanego przez organy państwa, pozostaje w sprzeczności z celem przepisów ustawy i celem samego świadczenia wychowawczego. Stąd też wprowadzając odstępstwo od zasady równości ustawodawca nie może się tylko ograniczyć do jasnego (w sensie językowym) sformułowania kryterium, ale przede wszystkim przyjęte kryterium musi pozostawać w bezpośrednim związku z celem przyjętej regulacji (zob. wyrok NSA z 1 sierpnia 2019 r., I OSK 202/19, CBOSA). Zgodnie z art. 20 ust. 1 Konwencji, dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swego środowiska rodzinnego lub gdy ze względu na swoje dobro nie może pozostawać w tym środowisku, będzie miało prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony państwa. Regulacja ta oznacza, że uchwalone przez Sejm i Senat ustawy muszą być z nią zgodne. Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy (art. 9 i art. 91 ust. 1 Konstytucji RP). We wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną powinno być jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka (art. 3 ust. 1 Konwencji). Stosownie zaś do art. 27 ust. 3 Konwencji Państwa-Strony, zgodnie z warunkami krajowymi oraz odpowiednio do swych środków, będą podejmowały właściwe kroki dla wspomagania rodziców lub innych osób odpowiedzialnych za dziecko w realizacji tego prawa oraz będą udzielały, w razie potrzeby, pomocy materialnej oraz innych programów pomocy, szczególnie w zakresie żywności, odzieży i mieszkań. Nie można pominąć również wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równego traktowania. Nie można bowiem akceptować sytuacji, gdy podmiot sprawujący faktycznie pieczę bieżącą nad dzieckiem zostałby pozbawiony uprawnienia do świadczenia wyłącznie z tego względu, że legitymuje się orzeczeniem o powierzeniu pieczy bieżącej i faktycznie ją sprawuje. Tym samym konieczne było dokonanie prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawy. Podkreślić też trzeba, że Konstytucja nie ogranicza się do zapewnienia dziecku ochrony, ale wprowadza też prawo do żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy. Pomoc władz publicznych jest szczególnie niezbędna w przypadku dziecka pozbawionego (jak w niniejszej sprawie) opieki rodzicielskiej, stąd art. 72 ust. 2 Konstytucji RP nakłada na władze tego rodzaju obowiązek (por. W. Skrzydło, Komentarz do art. 72 Konstytucji RP, LEX). Uwzględniając powyższe uregulowania Konstytucji RP i Konwencji, za nieuzasadnione zatem należy uznać ustawowe wykluczenie możliwości przyznania świadczenia wychowawczego osobie sprawującej bieżącą pieczę nad dzieckiem. W konsekwencji Sąd uwzględnił skargę i przyjął jako wzorzec kontroli legalności kwestionowanej przez skarżącą decyzji przepisy art. 72 ust. 1 zdanie 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1, art. 20 i art. 27 Konwencji, uznając za zasadne bezpośrednie zastosowanie tych unormowań. Pozbawienie skarżącej przez organy obu instancji prawa do świadczenia wychowawczego na małoletnią [...], pozostającą pod bieżącą pieczą skarżącej na podstawie językowej wykładni art. 4 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 10 p.p.w.d., nie uwzględnia bowiem istoty świadczenia wychowawczego oraz praw wynikających z Konstytucji RP i Konwencji. W efekcie nieprawidłowej wykładni powyższych przepisów, organy bezzasadnie uznały, że nie było podstaw prawnych do przyznania skarżącej spornego świadczenia, co doprowadziło do błędnego stwierdzenia nienależnie pobranych świadczeń i wadliwego zastosowania art. 27 p.p.w.d., tym bardziej, że zastosowano ten przepis z mocą wsteczną, co było niedopuszczalne. W związku z powyższym Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji i jednocześnie na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 27 p.p.w.d. w przedmiocie uchylenia przyznanego skarżącej na rzecz małoletniej [...]wiadczenia wychowawczego.