II SA/Lu 492/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski-sprawozdawca, Protokolant Referent: Joanna Janiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi R. i W. małż. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących R. i W. małż. J.kwotę 500,00( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn .akt II SA / Lu 492/ 05 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r znak : PINB.[...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na R. i W. J. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 60 dni licząc od daty uprawomocnienia się decyzji , zamiennego projektu budowlanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego realizowanego na działce nr 374 położonej w miejscowości O. D., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W uzasadnieniu decyzji podano, iż decyzją z dnia [...]kwietnia 2004 r znak : B [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. i W. J. pozwolenia na wzmiankowany dom jednorodzinny wraz ze zbiornikiem na ścieki. Na decyzji znajdowała się klauzula prawomocności z dnia 3 maja 2004 r, natomiast z wpisów w dzienniku budowy wynika, iż roboty budowlane zostały rozpoczęte w dniu 10 maja 2004 r. Powyższe pozwolenie na budowę zostało uchylone przez Wojewodę decyzją z dnia [...]sierpnia 2004 r znak RR.I.4 / [...] a postępowanie w sprawie umorzone. W wyniku oględzin przeprowadzonych na działce w dniu 16 listopada 2004 r stwierdzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz warunków pozwolenia na budowę. Polegały one na zmianie konstrukcji ścian zewnętrznych z 3 warstwowych na 2 – warstwowe tj. wykonania ich z pustaków z betonu komórkowego zamiast z cegły kratówki, wykonania stropu nad parterem z pustaków z betonu komórkowego ze zbrojeniem zamiast stropu monolitycznego żelbetowego, wykonania w południowej ścianie budynku na parterze dwóch otworów okiennych zamiast trzech , zmieniono lokalizację przewodów kominowych z pomieszczenia kotłowni, w ścianie szczytowej budynku od strony wschodniej wykonano otwór drzwiowy zmniejszając jego szerokość , słupy zaś balkonowe wykonano o przekroju okrągłym z żelbetonu zamiast słupów z cegły klinkierowej o przekroju kwadratowym. Ponadto w ścianie szczytowej od strony zachodniej zlikwidowano balkon wraz z wspierającymi go słupami , a w miejsce 2 drzwi balkonowych wykonano otwory okienne. W ścianie północnej wykonano otwór , który według inwestorów ma służyć do transportu materiałów budowlanych , a także zmieniono kształt lukarny dachowej. Stwierdzając tak istotne odstępstwa od projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego uznał za zasadne nakazanie sporządzenia projektu zamiennego uwzględniającego wprowadzone zmiany. Po rozpoznaniu odwołania inwestorów Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznając , że zmiana ilości okien w parterze budynku, likwidacja balkonu wraz ze słupami i wykonanie okien zamiast balkonu oraz zmiana kształtu lukarny dachowej są istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego , utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego wskazane odstępstwa wymagały uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę . Ponieważ inwestor takiego obowiązku nie dochował , uzasadnione było wszczęcie postępowania w trybie art.50 i 51 prawa budowlanego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę także i na to , że nie ma możliwości zalegalizowania budowy poprzez sporządzenie rysunków zamiennych, gdyż inwestor nie posiada pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. I W. J. podkreślili, iż budynek był wznoszony zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę , co trwało 4 miesiące i zgodnie z projektem budowlanym , co potwierdzili pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podczas dokonanych oględzin. Nakazanie w tej sytuacji wykonania nowego projektu budowlanego uznali za rażące naruszenie prawa. Zdaniem skarżących nie zażądano od PINB ich projektu budowlanego, nie sprawdzono jakie są odstępstwa w projekcie budowlanym od rzeczywistego stanu na budowie. Nie wyjaśniono także rozbieżności pomiędzy notatkami z dwóch kolejnych kontroli na budowie. Z jednej wynika bowiem , iż do stanu parteru budynek był wznoszony zgodnie z projektem , z drugiej zaś , że niezgodność z projektem dotyczyła całego budynku . W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazano, iż po zakończeniu postępowania wyjaśniającego projektant naniósł kolorem czerwonym zmiany w projekcie budowlanym będącym w zasobach PINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Stosownie do art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa , a także wszystkich przepisów , które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Bezspornym jest , iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. znak : RR.I.4 / 7119/ [...] Wojewoda na skutek odwołania D.D. uchylił decyzję Starosty z dnia [...]kwietnia 2004 r znak : B.[...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu skarżącym pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego oraz zbiornika na ścieki sanitarne na działce nr 374 w miejscowości O. D. . Z treści decyzji Wojewody wynika , iż budowa była rozpoczęta przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę , co stanowiło istotne naruszenie art. 28 prawa budowlanego, według którego roboty budowlane można zacząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art.29-31. Oceny takiej dokonano, mimo , że jak wskazują organy nadzoru budowlanego , decyzja Starosty z dnia [...] kwietnia 2004 r znak :B [...] o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego zawiera klauzulę o jej uprawomocnieniu z dnia 3 maja 2004 r., a dopiero w dniu 6 maja 2004 r wydano dziennik budowy. Z akt sprawy nie wynika, aby decyzja ta była przedmiotem rozpoznania przez Sąd Administracyjny, nie może tez podlegać kontroli Sądu w tym postępowaniu. W orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, że rozpoczęcie robót budowlanych przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę jest objęte dyspozycja art.51 ustawy prawo budowlane ( por. wyrok NSA z dnia 5 września 2001 r sygn. akt SA/ Sz 2652/00 OSP2002/12/155, a także wyrok NSA z dnia 15 listopada 2000 r. sygn. akt IV SA 1164/98 LEX 53387, wyrok NSA z dnia 22 lipca 1998 r. sygn. akt IV SA 1454/96 LEX 45731). Nawet jeśli przyjąć takie stanowisko, to zasadnym jest stwierdzenie, iż tok postępowania określony w art. 50 i 51 prawa budowlanego nie mógł mieć zastosowania do budowy tej części budynku mieszkalnego , która miała miejsce już po uchyleniu pozwolenia na budowę, a co bez wątpienia miało miejsce, biorąc pod uwagę treść protokołów oględzin budynku jakie zostały sporządzone 17 sierpnia 2004 r. i 16 listopada 2004 r. Trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny , iż legalizacja o jakiej mowa w art. 51 ustawy prawo budowlane może dotyczyć wyłącznie tych robót budowlanych , które zostały wykonane , gdy decyzja o pozwoleniu na budowę podlegała wykonaniu i w zakresie wynikającym z zatwierdzonego projektu ( wyrok z dnia 20 stycznia 2003 r sygn. akt IV SA 1613/2002 i 1614/ 2002 ). Za takim stanowiskiem przemawia także treść art.48 ust.1 prawa budowlanego, który stanowi o obiekcie budowlanym lub jego części będącym w budowie albo wybudowanym bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sam zaś przepis art.50 ust.1 pkt.1 prawa budowlanego na podstawie którego, wstrzymano prowadzenie robót budowlanych, nie ma zastosowania do robót budowlanych będących budową w rozumieniu art.3 pkt.6 prawa budowlanego ( por. uchwala składu 7 sędziów NSA z dnia 20 października 1997 r sygn. akt OPS 3/97 ONSA 1998, nr 1, poz.3 ) Przyjęte założenie pozwala stwierdzić, iż nałożenie na skarżących obowiązku sporządzenia zamiennego projektu budowlanego w trybie art.51 ust.1 pkt.3 prawa budowlanego mogło dotyczyć tylko tych robót, które były wykonane w czasie obowiązywania pozwolenia na budowę i w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany. To jednak wymagało szczegółowego wyjaśnienia czy w ogóle do takich odstępstw doszło. Znajdujący się w aktach sprawy projekt budowlany zawiera poprawki z datą 04-2.004 wprowadzone , jak wynika z zamieszczonej pieczątki , przez projektanta budynku W. K.. Wobec braku szczegółowej daty nie można określić, czy zostały one wprowadzone przed datą pozwolenia na budowę z dnia [...]kwietnia 2004 r jak twierdzą skarżący, czy tez dopiero po zakończeniu postępowania wyjaśniającego jak podnosi organ nadzoru budowlanego w odpowiedzi na skargę. Kwestia ta powinna zostać rzetelnie wyjaśniona, zwłaszcza, że w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 11 grudnia 2003 r architekta L. K., w którym wyraża on zgodę na zmianę ilości okien , a właśnie zmianę ilości otworów okiennych na parterze budynku uznano za odstępstwo od projektu budowlanego. Jak już wspomniano, uchylenie pozwolenia na budowę oznaczało również pozbawienie możliwości realizowania projektu budowlanego , który podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę ( art.34 ust.4 ustawy prawo budowlane z zastrzeżeniem ust.5). Pozbawione podstaw jest w tej sytuacji powoływanie się w zaskarżonej decyzji , w zakresie prowadzonej budowy po dacie uchylenia pozwolenia na budowę, na treść art.51 ust.1 pkt 3 dotyczącego odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Z tego względu na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) zaskarżoną decyzję należało uchylić. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art.152 , a o kosztach w myśl art.200 powołanej ustawy.