II SA/Lu 494/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz uchyla poprzedzające je postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...]; II. przyznaje [...] W. M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295, 20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. We wniosku z dnia 11 stycznia 2012r. M. K. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], odmawiającej przyznania mu uprawnień kombatanckich. Stwierdził, że decyzja została wydana wbrew interesowi społecznemu i jego słusznemu interesowi oraz z rażącym naruszeniem prawa i wniósł o przyznanie uprawnień kombatanckich. Ponieważ do wniosku dołączono dwa oświadczenia świadków z dnia 3 stycznia 2012r., J. Ł. i T. P., organ wezwał stronę do sprecyzowania trybu w jakim wspomniana decyzja ma podlegać weryfikacji. W odpowiedzi z dnia 30 stycznia 2012r. wskazano art. 145 § 1 pkt.5 kpa, zgodnie z którym wznawia się postępowanie, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Po przesłuchaniu strony w trybie art. 86 kpa, organ postanowieniem dnia [...] odmówił wznowienia postępowania uznając, że wniosek został złożony po terminie 1 miesiąca od dnia w którym wnioskodawca dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2012r. powyższe postanowienie utrzymał w mocy. Tym razem wyjaśnił, że według oświadczenia J. Ł. podczas przesłuchania jego kuzyna A. P. miał on potwierdzić fakt działalności konspiracyjnej M. K. w czasie okupacji. Z kolei T. P. dowodził, że także jego kuzyn P. W. podczas przesłuchania miał potwierdzić pełnienie przez M. K. funkcji łącznika w organizacji Bataliony Chłopskie. Organ zaznaczył, że wnioskodawca wiedział o okoliczności przeprowadzenia dowodu z zeznań tych świadków. Były one przedmiotem oceny w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego w sprawie przyznania mu uprawnień kombatanckich. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że o treści zeznań A. P. i P. W. dowiedział się w ciągu miesiąca od chwili złożenia wniosku. Organ podkreślił, że protokoły z przesłuchań tych osób zostały przesłane stronie 18 czerwca 2010r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Mi. K. domagał się uchylenia postanowienia Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i przyznania mu świadczeń kombatanckich. Wyjaśnił, że jego starania o świadczenia kombatanckie trwają już 16 lat i mimo kilku korzystnych dla niego wyroków sądowych nadal ich nie otrzymał. Wywodził, że przedstawione przez niego oświadczenia osób - członków rodzin świadków, którzy zeznawali w jego sprawie są nowymi istotnymi dowodami w sprawie, które powinny zostać uwzględnione. Przekonywał, że od 10 kwietnia do końca października 1944r. był członkiem organizacji Bataliony Chłopskie, w której pod pseudonimem K. pełnił funkcję łącznika. Opisał szczegóły swojej działalności i stwierdził, że w jego ocenie nie bierze się pod uwagę faktu dochodzenia słusznie należnych mu uprawnień. Istotny, według skarżącego, jest także jego wiek oraz stan zdrowia, a przede wszystkim godna najwyższego uznania postawa zaangażowania w obronę Niepodległego Państwa Polskiego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć trudno dopatrzeć się w niej elementów poddających w wątpliwość stanowisko zajęte przez Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący zdaje się nie zauważył, że przedmiotem sprawy jest jedynie zagadnienie zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], odmawiającą przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich, a nie ponowne rozpoznanie tej sprawy. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma to jednak decydującego znaczenia, skoro na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ) sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawna. Oznacza to, że jest zobowiązany do brania pod uwagę wszelkich naruszeń prawa , a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od tego, czy były podniesione w skardze. Bez wątpienia zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest warunkiem formalnym, po spełnieniu którego otwiera się w ogóle droga do badania czy w sprawie rzeczywiście zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, na którą skarżący się powołuje. Nie zachowanie terminu określonego w art. 148 § 1 kpa wywołuje skutek w postaci odmowy wznowienia postępowania. Skoro zdaniem organu w sprawie niniejszej ten warunek nie został spełniony, przedwczesne byłoby badanie kwestii zaistnienia przyczyny wznowienia postępowania o której mowa we wspomnianym przepisie, statuującym wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nie znanych organowi, który wydał decyzję. W takiej sytuacji, co oczywiste, organ orzekający w sprawie nie mógł zajmować się kwestią legalności własnej decyzji z dnia 19 września 2003r., skoro do merytorycznego etapu postępowania wznowieniowego w ogóle nie doszło. Tymczasem organ nie tylko badał, czy skarżący zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ale dokonał także oceny, czy powoływana we wniosku podstawa wznowienia rzeczywiście miała miejsce, co jak już wspomniano, mogło mieć miejsce jedynie po wznowieniu postępowania. Co więcej, z ustaleniami dotyczącymi istnienia wspomnianej przesłanki organ powiązał także termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Świadczy o tym przesłuchanie skarżącego w którym dociekano daty jego znajomości z A. P. i P. W. tylko po to, aby wykazać, że okoliczności wynikające z ich przesłuchań były już przedmiotem rozważań przy pierwotnej decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Zauważyć jednak należy, że nowymi dowodami powołanymi przez stronę nie były zeznania wspomnianych osób, ale oświadczenia T. P. i J. Ł. z dnia 3 stycznia 2012r., którzy powoływali się na fakt przesłuchiwania swoich kuzynów, A. P. i P. W., którzy mieli potwierdzić członkostwo skarżącego w Batalionach Chłopskich. Skoro ujawnienie nowych dowodów może prowadzić nie tylko do ustalenia nowych okoliczności, ale także do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy , organ zobowiązany jest ustalić, czy ta nowa okoliczność rzeczywiście występowała. Ustalenie to wymaga jednak postępowania wyjaśniającego, co może mieć miejsce jedynie po wznowieniu postępowania. Jeśli zatem skarżący wniosek złożył 11 stycznia 2012r., czego organ nie kwestionuje, to nie można zarzucić mu uchybienie terminu wynikającego z art. 148 § 1 kpa, według którego 1 miesięczny termin biegnie od dnia, w którym strona dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin zostanie zachowany także wówczas, gdyby za datę początkową jego biegu uznać pismo skarżącego z dnia 30 stycznia 2012r., w którym wskazał tryb załatwienia wniosku, które wpłynęło do organu 1 lutego 2012r. Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2012r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ) należało uchylić zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie je poprzedzające. O wynagrodzeniu radcy prawnemu orzeczono na podstawie art. 250 wspomnianej ustawy w związku z § 14 ust.2 pkt.1 lit. c ) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U Nr 163, poz. 1349 ze zmianami ).