II SA/Lu 495/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podniósł, że ma trudne warunki materialne i jest po dwóch [...], a ponadto musi dokonać zakupu okularów. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, że w skład jego majątku wchodzi nieruchomość rolna o pow. [...] ha, z której nie uzyskuje dochodów, ponieważ grunty użytkuje syn. Zaznaczył, że budynki gospodarcze i pomieszczenie mieszkalne wymaga naprawy, a urządzenia są "zdekapitalizowane". Źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł netto. Wskazał, że na zobowiązania i stałe wydatki składają się koszty energii elektrycznej ok. [...] zł, leki ok. [...] zł oraz remonty [...]-[...] zł. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dodatkowe pismo z dnia 24 lipca 2018 r., w którym oświadczył, że jego potrzeby na miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą ok. [...] zł oraz że w miesiącach maj i lipiec 2018 r. kwota do zapłaty za energię elektryczną wyniosła [...] zł. Do pisma skarżący załączył kserokopię faktury VAT za energię elektryczną. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192); § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na względzie z jednej strony sytuację materialną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, z drugiej zaś strony wysokość kosztów sądowych w sprawie niniejszej stwierdzić należy, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący osiąga stały dochód z tytułu emerytury w kwocie [...] zł netto, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy w postaci gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz. i budynków położonych na tej nieruchomości. Okoliczność, że skarżący bezpłatnie oddał w użytkowanie część gruntów rolnych synowi nie stanowi przesłanki udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym. Skoro skarżący dobrowolnie wyzbył się możliwości czerpania dochodów z tych gruntów, to nie może oczekiwać, że koszty prowadzonego przez niego postępowania sądowego zostaną przerzucone na Skarb Państwa, a w praktyce na współobywateli. Z kolei oświadczenie skarżącego zawarte w piśmie z dnia 24 lipca 2018 r., poza kosztem energii elektrycznej w kwocie [...] zł, nie określa wysokości faktycznie ponoszonych miesięcznych wydatków na utrzymanie konieczne. Skarżący jedynie wskazał, że jego potrzeby na utrzymanie konieczne gospodarstwa domowego wynoszą ok. [...] zł. Zdaniem referendarza, przytoczone okoliczności (uzyskiwanie stałych, regularnych dochodów, posiadanie gospodarstwa rolnego mogącego służyć pozyskaniu środków pieniężnych, a przynajmniej pożytków rolnych) przemawiają za uznaniem, że skarżący jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł i pozostałe ewentualne koszty sądowe, które każdorazowo nie przekraczają kwoty 100 zł i są rozłożone w czasie, bez uszczerbku w swoim utrzymaniu koniecznym. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że skarżący nie wykazał istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.