II SA/Lu 496/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Bogusław Wiśniewski (spr.), Protokolant Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 r. sprawy ze skargi A.W. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...]r Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu zmian planu miejscowego I stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II zasądza od Rady Miejskiej na rzecz A.W. 10 / dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn.akt II SA /Lu 496 / 03 Uzasadnienie Uchwałą nr.[...] z dnia [...] r Rada Miejska odrzuciła zgłoszony przez A.W. protest do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. polegający na zakwestionowaniu proponowanej linii zabudowy. Według wnoszącego protest założenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidują w stosunku do obecnie funkcjonującego zapisu cofnięcie linii zabudowy o kilkanaście metrów w głąb jego działki .Zdaniem wnoszącego protest mapa, którą posłużyli się projektanci nie uwzględnia wybudowanych już budynków .Zostały one zlokalizowane przy chodniku, tak jak przewidywał to plan. One też stanowiły linię zabudowy. Uzasadniając podjęcie uchwały rada miasta wyjaśniła, iż zmiana linii zabudowy na działce wnoszącego protest jest wynikiem wytycznych konserwatorskich , które nakazują ochronę przebiegających przez działkę reliktów obwałowania miejskiego z XVI wieku, stanowiących istotny wyróżnik krajobrazu kulturowego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.W. zarzucił wspomnianej uchwale obrazę art.1 ust.2 pkt.1,2 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r o zagospodarowaniu przestrzennym mających wpływ na jej treść , która narusza jego interes prawny jako właściciela. Zdaniem skarżącego uzasadnienie uchwały nie precyzuje w jaki sposób przebiega obwałowanie i na jakiej części ulicy [...]. Analiza map w konfrontacji z istniejącą zabudową wskazuje, iż na całej długości ulicy kamieniczki usytuowane są wzdłuż chodnika.. Budynki posadowione są na piwnicach, które znajdują się poniżej poziomu istniejącej ulicy. Nie wiadomo o jakie obwałowania zatem chodzi. Faktem jest , iż jego działka znajduje się na skarpie, nie może ona jednak stanowić o linii zabudowy dla całej ulicy. Tym bardziej , że z obu stron działki znajdują się budynki przylegające do chodnika. Przyjmując nową linię zabudowy musiałby cofnąć się kilka metrów w głąb działki. Ponownie podkreślił nie aktualność map geodezyjnych , które nie zawierają nowo powstałych budynków. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska podtrzymała swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy podkreślić , iż rada miejska błędnie potraktowała pismo z dnia 26 marca 2002r jako protest dotyczący projektu zmian planu zagospodarowania przestrzennego, mimo takiego nazwania go przez skarżącego. O tym bowiem czy wniesione pismo należało potraktować jako protest czy zarzut decyduje nie wola zainteresowanej osoby, ale to, czy przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie . W przypadku uznania , iż takie naruszenie miało miejsce , zastrzeżenie co do przyjętych rozwiązań należy traktować jako zarzut ( art.24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r o zagospodarowaniu przestrzennym ) . W innym przypadku jest to protest ( art.23 ustawy ). Tylko w stosunku do złożonego protestu ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje konieczność uzasadnienia prawnego i faktycznego uchwały rady gminy w przedmiocie jego uwzględnienia lub odrzucenia ( art.24 ust.3 ) oraz możliwość jej zaskarżenia do sądu administracyjnego ( art.24 ust.4 ). Nie ma uzasadnionych powodów , aby uważać, iż ustanowienie nowej linii zabudowy na działce stanowiącej własność skarżącego nie stanowi naruszenia jego interesu prawnego w rozumieniu powołanych przepisów. Opinię tę zdaje się podzielać także sama rada miasta, skoro zaskarżona uchwała zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne zajętego stanowiska. Rozpoznając złożone pismo jako zarzut uznać należy, iż skarga jest uzasadniona .Stosownie do art.4 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz.U z 1999 r Nr.15 poz.139 ze zmianami ) ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych oraz morza terytorialnego, do zadań własnych gminy. Reguła powyższa nosząca miano władztwa planistycznego , umożliwia gminie swobodne konstruowanie zasad i sposobu zagospodarowania przestrzennego . Znaczenie jakie posiada możliwość kreowania polityki przestrzennej gminy podkreśla art.7 powołanej ustawy nadający planom zagospodarowania przestrzennego statusu prawa powszechnie obowiązującego. Samodzielność gminy w omawianym zakresie nie może być kwestionowana. Odmienne stanowisko należy natomiast zająć w sprawie dotyczącej ingerencji planu miejscowego w sferę prawa własności , jaka zazwyczaj ma miejsce przy jego tworzeniu. Trzeba mieć tu na uwadze zwłaszcza przepis art.64 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej , według którego własność i inne prawo majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Własność może być ograniczona jedynie w drodze ustawy i tylko w zakresie w jakim nie narusza ono jego istoty ( art.64 ust.3 Konstytucji). W oparciu o konstytucyjne zasady ochrony prawa własności w orzecznictwie sądowym dotyczącym formułowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego ukształtował się pogląd nakazujący podmiotom planistycznym bezwzględne przestrzeganie interesów prawnych właścicieli nieruchomości ( wyrok SN z dnia 18 stycznia 2002 r sygn. akt III RN 192/ 2000 OSNAPiUS 2002 / 15 Konsekwencją tego założenia jest przyjęcie w art.24 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz . U z 1999 r Nr.15 , poz.139 ze mianami ) konieczności uzasadniania faktycznego i prawnego uchwały rady gminy odrzucającej zarzut złożony do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sens tego rozwiązania dobitnie oddaje wyrok NSA z dnia 2 lipca 2002 r sygn. akt II SA / Lu 200 / 2001 zawierający tezę, iż uzasadnienie uchwały odrzuceniu zarzutu musi wyjaśniać okoliczności wskazujące na potrzebę lub konieczność przyjęcia konkretnego rozwiązania wobec określonych podmiotów oraz ich wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd pokreślił , iż w sytuacji gdy plan ingeruje w prawo własności , to uzasadnienie musi określać jakie przepisy i reguły zdecydowały o przyjęciu określonych rozwiązań, a co przesądziło o braku podstaw do przyjęcia innych , alternatywnych . Wymagań takich nie spełnia zaskarżona uchwała Skarżący podkreślał, iż dotychczasowa zabudowa mieszkaniowa w ulicy [...]zlokalizowana jest wzdłuż chodnika. W związku z tym wyrażał przypuszczenie, iż nowa linia zabudowy dotyczy wyłącznie jego nieruchomości. Zagadnienie to nie doczekało się jakichkolwiek wyjaśnień ze strony rady. Powoływanie się wyłącznie na opinię konserwatora zabytków jako przesłanki nowego ustalenia linii zabudowy nie może w tej sytuacji być wystarczające , tym bardziej, ze znajdująca się w aktach sprawy pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r nr[...] w ogóle nie wspomina o jakichkolwiek obwałowaniach na ulicy N., a tym bardziej o objęciu ich ochroną konserwatorską. Trudno też przypuszczać, aby obszary archeologiczne nie były już wcześniej objęte taką ochroną .Należało zatem wyjaśnić także motywy obecnej ingerencji konserwatora zabytków w ustalenia planu, a zwłaszcza jeśli chodzi o działkę skarżącego, skoro , jak twierdzi, wszystkie budynki były sytuowane dotychczas przy chodniku. Szczególna rola właściwego uzasadnienia uchwały rady miasta w sytuacji przedkładania jednych interesów nad drugimi , sprowadza się m.in do przekonania strony, że jej stanowisko w sprawie zostało poważnie wzięte pod uwagę a jeśli przyjęto inne wersje rozwiązań to podłożem tego są istotne powody .Strona musi być przekonana, iż w jej sprawie podjęto wszelkie starania i kalkulacje uwzględniające szereg wariantów, a ostateczne stanowisko organów planistycznych jest najbardziej rozsądne i słuszne. Skoro w sprawie będącej przedmiotem skargi takich zasad nie dochowano zasadnym jest na podstawie art.147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr.153 , poz.1270 ) stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w całości. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej uchwały orzeczono na podstawie art.152, a o kosztach na podstawie art.200 cytowanej ustawy. Rozpoznanie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nastąpiło na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych