II SA/Lu 496/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal,, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o nałożeniu określonych obowiązków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 61 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E. i J., I. P. oraz R. T. – właścicielom mieszkań nr 1, 2 i 3 przy ul. D. wykonać w terminie do dnia 30 kwietnia 2006 r. zalecenia zawarte w opinii kominiarskiej Nr z dnia 24 września 2004 r. sporządzonej przez mistrza kominiarskiego A. F., dotyczącej budynku mieszkalnego przy ul. D. w L., tj. 1) udrożnić przewód Nr 5 w kominie I, 2) przełączyć wentylację z przewodu Nr 6 do przewodu Nr 5; zadeklować wentylację łazienki lokalu nr 3 I p., 3) wyprowadzić rurę bezpośrednio ponad dach w przewodzie Nr 3 komina I – przewód dymowy kuchni węglowej. Od powyższej decyzji odwołanie złożył w dniu 6 marca 2006 r. E. J.. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy podniósł, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podjął po przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia żadnych czynności mających na celu wyjaśnienie okoliczności istotnych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego, ograniczając się do wydania zaskarżonej decyzji nakazującej właścicielom mieszkań wykonanie w określonym terminie zaleceń zawartych w opinii kominiarskiej. Wskazał ponadto, że z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, iż przyjął on stan faktyczny istniejący w dacie wydania pierwszej decyzji, co narusza zasadę, iż organy administracji orzekają w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji. Od powyższej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji skargę do tutejszego sądu wniósł E. J.. Wskazał w niej na niezasadność nałożenia określonych w decyzji organu pierwszej instancji obowiązków na niego oraz I. P. i odpowiedzialnością za zły stan przewodów kominowych obarczył R. T., podważając opinie mistrza kominiarskiego w tym zakresie. Zarzuty podniesione w skardze zilustrował rysunkami przewodu kominowego Nr I kanał 3. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem legalności – czyli zgodności danego aktu administracyjnego, czynności organu czy jego działania bądź też niedziałania, z prawem. Skarga E. J., dotycząca postępowania administracyjnego w sprawie jego wniosku, które zakończyło się zaskarżoną decyzją jest niezasadna, gdyż decyzja ta jest zgodna z prawem. W ocenie Sądu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując odwołanie skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzję i uchylił ją, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sąd w pełni zgadza się ze stwierdzeniem wskazanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż organ I instancji w sposób niedostateczny ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie i nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Słusznie organ II instancji podkreślił, iż mimo, że w tej sprawie wydana została już decyzja kasacyjna, z uzasadnienia której wynikały uchybienia w postępowaniu prowadzonym przez organu I instancji, to rozpatrując powtórnie sprawę, PINB ograniczył się jedynie do zmiany adresata decyzji i ponownie wydał decyzję, nie eliminując przy tym wykazanych uchybień. Obowiązkiem każdego organu administracji jest, zgodnie z przepisem art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej jako k.p.a., zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Nadto przepis ten koresponduje z art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Respektowanie tych przepisów wiąże się również z ogólną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 k.p.a., zgodnie z którą, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ I instancji, rozpatrując sprawę E. J., dopuścił się uchybienia wskazanych wyżej przepisów. Przede wszystkim w sposób niedostateczny ustalił stan faktyczny i zebrał materiał dowodowy. Rozstrzygniecie swoje oparł on bowiem wyłącznie na dostarczonych przez Wspólnotę Mieszkaniową dokumentach oraz na opinii kominiarskiej. Zaniechał natomiast przeprowadzenia tak istotnego dowodu w sprawach budowlanych, jakim są oględziny. Bezpośrednie zbadanie konstrukcji budynku, a w szczególności układu przewodów kominowych, w miarę potrzeby przy udziale biegłych z zakresu budowy i funkcjonowania instalacji wentylacyjnych, pozwoli w sposób jednoznaczny ustalić zakres obowiązków, które ewentualnie należy w tej sprawie nałożyć. Nadto, w ocenie Sądu, organ odwoławczy słusznie zaznaczył, iż strony postępowania nie zostały zawiadomione o jego wszczęciu – brak jest w aktach takiego zawiadomienia, co stanowi naruszenie przepisu art. 61 §4 k.p.a. Dodatkowo zaznaczyć trzeba, iż przepisy prawa nakładają na organy administracji obowiązek załatwienia każdej sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki – art. 35 §1 k.p.a. W myśl natomiast art. 35 §3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, iż E. J. wniosek o wszczęcie postępowania złożył w dniu 23 września 2004 r., decyzję (pierwszą) zaś wydano [...] r. Decyzja kasacyjna została wydana w dniu [...] r., natomiast ponowna decyzja organu I instancji – w dniu [...] r. (przy czym po wydaniu decyzji kasacyjnej organ I instancji nie podjął żadnych udokumentowanych czynności wyjaśniających). W aktach sprawy brak jest natomiast jakiegokolwiek dowodu wskazującego na okoliczność zawiadomienia strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy i wskazującego na przyczyny zwłoki. Takie postępowanie stanowi uchybienie wskazanych wyżej przepisów art. 35 §1 i §3 oraz art. 36 k.p.a. Reasumując, zauważyć trzeba, iż wobec opisanych wyżej uchybień natury formalnej, prawidłowa jest decyzja WINB uchylająca decyzję PINB z dnia [...] r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Prawnym skutkiem takiej decyzji jest obowiązek organu I instancji powtórnego załatwienia sprawy administracyjnej z wniosku E. J.. W toku tego postępowania PINB rozważy przesłanki, jakie legły u podstaw decyzji uchylającej i winien wówczas wyeliminować wady postępowania, które powinno być przeprowadzone zgodnie z wszystkimi regułami zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, a odnoszącymi się w szczególności do przeprowadzenia postępowania dowodowego. W tym też stadium postępowania strony mogą składać wnioski, które, zdaniem każdej z nich, mogą przyczynić się do prawidłowego załatwienia tej sprawy. Niezłożenie takich wniosków nie zwalnia przy tym organu z przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego z urzędu. Na marginesie stwierdzić należy, że organ, prowadząc w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające, winien wziąć pod uwagę, iż stronami tego postępowania są zarówno właściciele lokali, których dotyczy kwestia udrożnienia przewodów kominowych, jak i sama Wspólnota Mieszkaniowa. Decyzja jednakże, której podstawę prawną stanowi przepis art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) powinna być zaadresowana do właściwego podmiotu – albo do Wspólnoty Mieszkaniowej, albo do konkretnych właścicieli lokalów. Jest to o tyle istotne, gdyż w sytuacji, gdy dane obowiązki, które mają być nałożone odnoszą się do części wspólnych obiektu budowlanego, adresatem decyzji i tym samym podmiotem zobowiązanym do ich wykonania jest Wspólnota Mieszkaniowa. Natomiast, jeżeli przedmiotem są części przynależne do konkretnego lokalu i tworzące z nim całość – adresatem decyzji powinien być właściciel danego lokalu. Rozstrzygniecie w tym przedmiocie winno zatem odpowiadać regulacji zawartej w ustawie z dnia z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Kwestia ta winna być przedmiotem wnikliwego rozważenia przy ponownym rozstrzyganiu sprawy w postępowaniu administracyjnym. Podsumowując wskazać należy, iż zaskarżona decyzja eliminująca z obrotu prawnego wadliwą decyzję PINB z dnia [...] r., jest zgodna z prawem. Wobec powyższego, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.