II SA/Lu 496/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego - w zakresie wniosku K. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a I. przyznać K.D. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 496/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. W dniu 24 czerwca 2015 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu (symbol "PPF") wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że "żyje poniżej poziomu ubóstwa", a w okresie zimowym zmuszony jest korzystać ze wsparcia Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Z powodu trudnej sytuacji dochodowej i rodzinnej utracił dom, rodzinę oraz możliwość pracy w rolnictwie. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...]zł brutto. Jest przy tym objęty egzekucją komorniczą na kwotę [...] zł miesięcznie. Do majątku skarżącego zalicza się jedynie udział w [...] części w prawie własności nieruchomości rolnej zabudowanej o powierzchni [...] ha oraz udział w [...] części w prawie własności gruntów rolno-leśnych o powierzchni [...] ha. W zakresie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu skarżący wskazał na osobę [...] M. W.-M., która – jak wyjaśnił – nieodpłatnie sporządziła dla niego skargę kasacyjną od powołanego na wstępie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie występowania przesłanek przyznania prawa pomocy unormowanych w cytowanym przepisie wymaga uwzględnienia sytuacji materialnej osoby wnoszącej o przyznanie prawa pomocy oraz wysokości ciążących na niej obowiązków ponoszenia kosztów w toku postępowania. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku PPF wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jego całkowity dochód wynosi [...] zł brutto. Wprawdzie skarżący jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego oraz gruntów rolno-leśnych, lecz jego udziały w prawie własności tych nieruchomości wynoszą jedynie odpowiednio [...] i [...] części i nie sposób przyjąć, by był to majątek, który skarżący jest w stanie w stosunkowo szybkim czasie spieniężyć na potrzeby niniejszego postepowania. Mając na względzie, iż skarżący jest objęty egzekucją komorniczą, a także uwzględniając, że niewątpliwie ponosi również standardowe dla każdej osoby wydatki, jak choćby koszty zakupu żywności, artykułów gospodarstwa domowego, środków czystości i higieny osobistej, czy też odzieży, należy stwierdzić, że sytuacja materialna skarżącego nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów samodzielnego ustanowienia w niniejszej sprawie profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu należy uznać za zasadny. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że orzekając o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy Sąd nie jest uprawniony do ustanowienia dla niego konkretnego adwokata, albowiem jego wyznaczenie leży w gestii właściwej okręgowej rady adwokackiej. Stosownie jednak do art. 243 § 3 p.p.s.a., skoro skarżący we wniosku wskazał z imienia i nazwiska preferowanego pełnomocnika, powyższy organ – w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem – będzie zobowiązany żądanie to uwzględnić. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Niniejsza sprawa należy do tej kategorii, zaś zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy powołanego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Mając zatem na uwadze, iż w niniejszej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jego wniosek w tym przedmiocie należy uznać za bezprzedmiotowy. W tej sytuacji, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.