II SA/Lu 497/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2007 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]". Nr "[...]" II. zasądza na rzecz skarżącej od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej zwana Prawo budowlane), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał U.M. dokonać zamurowania cegłą, belitem lub pustakami szklanymi czterech otworów okiennych, znajdujących się w ścianie budynku inwentarskiego od strony zachodniej usytuowanej w odległości od 1,77m do 2,50 m od granicy działki nr geodezyjny 698 należącej do J. D. w terminie do dnia 31 maja 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na działce U. M. znajduje się wybudowany pięćdziesiąt lat temu budynek inwentarski, który w ścianie usytuowanej w odległości 1,77m do 2,50m od granicy działki należącej do J. D. posiada cztery otwory okienne o wymiarach 60cm x 50cm. Organ uznał, iż przedmiotowe otwory okienne w ścianie od granicy działki J. D. naruszają przepisy obowiązującego w czasie budowy rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), jak również przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji. Decyzją z dnia [...], znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego odmówił nakazania U. M. zamurowania przedmiotowych otworów okiennych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podniósł, iż w związku z wybudowaniem przedmiotowego obiektu pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1961 r., która nie nakładała na właściciela lub zarządcę obowiązku przechowywania dokumentów budowy, nie można ustalić, iż projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę spornego budynku inwentarskiego nie przewidywał budowy ściany zwróconej w kierunku granicy działki J. D. z czterema otworami okiennymi. Organ podniósł, iż przepis art. 66 Prawa budowlanego nie daje podstaw do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami techniczno – budowlanymi, jeżeli stan ten został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę na powyższą decyzję wniosła J. D., żądając nakazania U. M. zamurowania przedmiotowych otworów okiennych i zarzucając organowi drugiej instancji brak dokładności w rozpatrzeniu sprawy. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji przy wydaniu rozstrzygnięć naruszyły wyrażoną w art. 7 k.p.a. podstawową zasadę polskiej procedury administracyjnej, tj. zasadę prawdy obiektywnej. Z art. 7 k.p.a., wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej oraz dopełniających go przepisów art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. wynika, iż podstawowym obowiązkiem organu administracji na etapie postępowania wyjaśniającego jest określenie, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i jakie dowody dla ich udowodnienia są potrzebne oraz zebranie dowodów niezbędnych do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ administracji publicznej na etapie postępowania wyjaśniającego nie może zachowywać się biernie, oczekując na udowodnienie niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy faktów przez stronę (strony), gdyż to do niego należy inicjatywa dowodowa i wyjaśnienie stanu faktycznego, niezależnie od tego, czy strona współdziała z nim w wykonaniu tego obowiązku. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. postawić należy w niniejszej sprawie organom obu instancji, gdyż w istocie nie zbadały, kiedy powstał sporny obiekt inwentarski, co jest warunkiem niezbędnym zastosowania właściwych przepisów prawa budowlanego obowiązujących w okresie, w którym obiekt ten przygotowywany był do realizacji, a także, czy inwestor dysponował pozwoleniem na budowę tego obiektu. Po pierwsze, należy zważyć, iż w aktach administracyjnych niniejszej sprawy istnieją poważne rozbieżności co do daty budowy spornego obiektu, i tak np. w protokole oględzin (k. 9 akt admin.) wskazano, że "budynek istnieje od kilkudziesięciu lat", w treści notatki służbowej (k. 12 akt adm.) widnieje natomiast: "przedmiotowy budynek został wybudowany około 40 lat temu", w decyzji z dnia 20 listopada 2006 r. (k. 15 akt adm.) organ przyjął, iż "budynek inwentarski został wybudowany 40 lat temu", wreszcie w protokole oględzin (k. 21 akt adm.) ustalono, iż "budynek istnieje od kilkunastu lat". Niezrozumiałym jest, że organy administracji nie odniosły się do tych rozbieżności, skoro od ustalenia, kiedy budynek został wzniesiony, zależy zastosowanie odpowiednich przepisów prawa budowlanego. Po drugie, rozstrzygnięcie sprawy wymagało ustalenia, czy na budowę przedmiotowego budynku inwentarskiego inwestor uzyskał pozwolenie organu właściwego w sprawach budowlanych, a jeśli tak, to czy pozwolenie to obejmowało budowę ściany z otworami okiennymi od strony granicy z działką J. D . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w istocie wyrażone zostało stanowisko, że brak możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci pozwolenia na budowę uniemożliwia ustalenie, czy inwestor legalnie umieścił otwory okienne w ścianie budynku, usytuowanej od strony granicy z zabudowaną działką sąsiednią. Stanowisko to jest błędne. Powzięte zostało bowiem z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) wymaga wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), który podlega ocenie w myśl zasad określonych w art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jeśli w rozpatrywanej sprawie brak było możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu pozwolenia na budowę, należało dopuścić i przeprowadzić inne dowody, w tym dowód z przesłuchania świadków (art. 83 k.p.a.), a także dowód z przesłuchania stron (art. 86 k.p.a.). Zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych dowodów oznacza, że organ administracji, z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a., nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Ponownie rozpatrując sprawę, organ administracji przeprowadzi postępowanie dowodowe, uwzględniając powyższe wskazania, co pozwoli ustalić datę budowy przedmiotowego obiektu inwentarskiego i treść decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli była ona wydana, a w rezultacie umożliwi ocenę, czy przedmiotowy budynek wybudowano zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami. Poczynione ustalenia umożliwią rozstrzygnięcie sprawy przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa materialnego. Naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Dlatego też zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 p.p.s.a. Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.