II SA/Lu 497/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Brygida Myszyńska - Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2023r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 21 kwietnia 2023r., znak: SKO.41/2198/OS/2023 w przedmiocie usług opiekuńczych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje [...] M. K. R. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy), w tym [...] zł (sto dziesięć złotych czterdzieści groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia 21 kwietnia 2023r., znak: SKO.41/2198/OS/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 2, art. 50 ust. 2 i 3, art. 102 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 4, art. 107 ust. 3a i 3b ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021r., poz. 2268 ze zm. dalej u.p.s.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Niemce z dnia 6 marca 2023r., znak: OPS.450.7.2023 o odmowie przyznania skarżącemu usług opiekuńczych. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wnioskiem z 3 grudnia 2022 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy Niemce o przyznanie pomocy tj. usług opiekuńczych, specjalistycznych usług opiekuńczych 02-P i specjalistycznych usług opiekuńczych 02- M. Organ rozpatrując wniosek podejmował wspólne czynności wyjaśniające, a następnie trzema odrębnymi decyzjami z dnia 6 marca 2023r. odmówił przyznania stronie wskazanych we wniosku świadczeń. W toku postępowania organ wezwał skarżącego do złożenia informacji o sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz wypełnionych druków zaświadczeń lekarskich, obejmujących wskazanie zakresu i rodzaju odpowiednio usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych (danego rodzaju). Z akt wynika, że druki takich zaświadczeń zostały sporządzone na podstawie zarządzenia kierownika GOPS w Niemcach nr 7/2018 z dnia 21 listopada 2018r. w sprawie wprowadzenia wzorów formularzy zaświadczeń lekarskich na usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi. W wykonaniu wezwania skarżący w dniu 5 stycznia 2023 r. złożył do organu informację o aktualnej sytuacji. Wskazał, że pozostaje z żoną w separacji sądowej i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. W zakresie sytuacji mieszkaniowej odwołał się do oświadczeń z dnia 16 grudnia 2020 r. i z dnia 16 lutego 2021 r. W zakresie sytuacji zawodowej wskazał, że jest emerytem. Odnośnie do sytuacji zdrowotnej skarżący wyjaśnił, że posiada orzeczenie z dnia 15 września 2022 r. (o znacznym stopniu niepełnosprawności). Swój stan zdrowia określił jako "pooperacyjny (CABG) i przedoperacyjny (nowotwór), badania gastrologiczne, pulmonolog, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca". Wskazał, że w grudniu 2022r. na opłacenie opieki i pomocy wydał ok. 1.600 zł i jest zadłużony na 2.550 zł. W odrębnym piśmie z 5 stycznia 2023r. skarżący opisał zakres i rodzaj czynności, jakich oczekuje w ramach usług opiekuńczych, specjalistycznych usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Na podstawie dokumentacji zgromadzonej w Ośrodku oraz informacji wynikających z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych, organ ustalił, że skarżący od kilkudziesięciu lat samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie II Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 6 lutego 2004 r., sygn. akt III C 2326/03, ma orzeczoną separację sądową z żoną T. W.. Żona skarżącego zamieszkuje w tym samym budynku, lecz gospodarstwo domowe prowadzi oddzielnie. Skarżący zajmuje dwa pomieszczenia: pokój i kuchnię, natomiast przedpokój, łazienka i ganek są użytkowane wspólnie. Skarżący orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 20 kwietnia 2022r. został uznany za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji na czas określony do 30 kwietnia 2023r., zaś orzeczeniem Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie z dnia 15 września 2022r. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (ważne do dnia 30 września 2027r), o symbolach 02-P (problemy psychiczne) i 02-M. Organ ustalił, że dochód skarżącego wynosi 1.974,42 zł miesięcznie (emerytura - 1.217,98 zł, dodatek pielęgnacyjny - 256,44 zł oraz świadczenie uzupełniające - 500 zł). Emerytura wypłacana jest w kwocie pomniejszonej o 237,79 zł tytułem zajęcia komorniczego, a więc łącznie skarżący ma do dyspozycji 1.736,63 zł miesięcznie. Organ stwierdził, że skarżący mimo schorzeń, nie ma poważniejszych problemów z poruszaniem się. Jest systematycznie widywany w środowisku podczas wspólnych zakupów z żoną, jeździ do lekarza oraz załatwia w Urzędzie Gminy Niemce sprawy swoje i żony; za środek lokomocji służy mu rower i samochód, którym samodzielnie kieruje. W związku z niedostarczeniem przez skarżącego wypełnionych druków zaświadczeń lekarskich w przedmiocie "zwykłych" i specjalistycznych usług opiekuńczych, organ czterokrotnie występował o to bezpośrednio do NZOZ - Przychodni Lekarza Rodzinnego "[...]" w [...] tj. 2, 12 stycznia 2023r. i 7, 24 lutego 2023r., jednak nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Wobec powyższego organ wydał 6 marca 2023r. trzy decyzje odmowne, w tym m.in. zaskarżoną w niniejszej sprawie znak: OPS.450.7.2023 w przedmiocie usług opiekuńczych. Dodał w uzasadnieniu, że "nie można również zwolnić syna z obowiązku pomocy wnioskodawcy w związku z odległym miejscem zamieszkania". W odwołaniu Z. W. zarzucił, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ swoje oczekiwania i potrzeby zawarł w piśmie z dnia 5 stycznia 2023r., a organ nie ustalił jego aktualnego stanu zdrowia, podniósł, że domaga się przyznania usług w wymiarze 24 godzin na dobę do 2027r. Następnie nadesłał do Kolegium orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie z dnia 14 marca 2023r. zaliczające go do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia 30 września 2027 r. ze względu na schorzenia o symbolach 02-P, 02-M i 03-S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania, a podzielając ustalenia i stanowisko organu I instancji, zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję tego organu. Kolegium podkreśliło, że skarżący pomimo wezwania nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego o potrzebie wykonywania usług. Dodatkowo Kolegium podniosło, że skarżącemu były już wcześniej przyznane specjalistyczne usługi opiekuńcze na okres od 14 lutego 2022r. do 31 grudnia 2022r. (decyzja z 3 lutego 2022r.), a następnie częściowo odpłatne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania od 26 września 2022 r. do 31 grudnia 2022r. (decyzja z 12 września 2022r.), jednak skarżący odmówił skorzystania z nich. Odnosząc się do oczekiwań i potrzeb określonych przez skarżącego w piśmie z 5 stycznia 2023r., obejmujących m.in. pomoc w załatwianiu spraw urzędowych, Kolegium stwierdziło, że we wszystkich wymienionych sprawach skarżący znakomicie sobie radzi: składa wnioski o pomoc zarówno w imieniu własnym, jak i żony, wnosi odwołania i skargi, wykazując zapobiegliwość w gospodarowaniu pieniędzmi, co oznacza, że przyznanie mu usług opiekuńczych jest zbędne. Natomiast orzeczenie z 14 marca 2023r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, zdaniem Kolegium, "nic w sytuacji odwołującego nie zmienia". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. W. zakwestionował decyzję Kolegium, domagając się jej uchylenia. Skargę uzupełniła i doprecyzowała jego pełnomocnik tj. R. R. - ustanowiona w ramach prawa pomocy. Zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem: - art. 50 ust. 1 i ust. 4 w związku z art. 16 ust. 2 u.p.s. poprzez nieuzasadnioną odmowę przyznania skarżącemu usług opiekuńczych; - art. 80, art. 77 § 1 oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez niezgromadzenie pełnego materiału dowodowego i nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy; - art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów wyrażającą się w pominięciu orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania Niepełnosprawności w Lublinie z dnia 14 marca 2023 r. W uzasadnieniu pełnomocnik podkreśliła, że najnowsze orzeczenie o niepełnosprawności świadczy o tym, że stan zdrowia skarżącego ulega systematycznemu pogorszeniu: w poprzednim orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności z 15 września 2022r., jako przyczynę niepełnosprawności wskazano symbol 02-P (choroby psychiczne) oraz symbol 09-M (choroby układu moczowo-płciowego), natomiast obecnie dodano jeszcze jeden symbol niepełnosprawności - 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia). Ponadto w orzeczeniu wskazano, że zalecane jest korzystanie przez skarżącego z systemu środowiskowego wsparcia samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych m.in. przez sieć instytucji pomocy społecznej. Z dokumentu tego wynika też konieczność zapewnienia skarżącemu stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie było wystarczające do ustalenia aktualnego stanu zdrowia skarżącego i zakresu koniecznej opieki, natomiast organ bezpodstawnie żądał od skarżącego zaświadczenia lekarskiego na wskazanych formularzach. Niezależnie od tego, pełnomocnik dołączyła do pisma kopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 9 stycznia 2023 r. o stanie zdrowia skarżącego, wydanego dla potrzeb zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Ponadto pełnomocnik podniosła, że skarżący nie może liczyć na pomoc syna, który mieszka daleko i od lat nie utrzymuje z ojcem kontaktu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Przedmiotem żądania skarżącego w niniejszej sprawie było przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych. Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.s. pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych przysługuje osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona. Stosownie zaś do treści art. 50 ust. 2 u.p.s., usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Obowiązek ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą te przesłanki spoczywa na organach obu instancji, gdyż oba organy posiadają niezależnie od siebie uprawnienia do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej i wydania decyzji zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art.15 k.p.a.). W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy wydawaniu zaskarżonej decyzji bezzasadnie pominęło nowe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności skarżącego z dnia 14 marca 2023r. Z orzeczenia tego wynika jednoznacznie, że stan zdrowia skarżącego pogorszył się w ciągu kilku miesięcy się tj. od wydania poprzedniego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z 22 września 2022r., gdyż poza schorzeniami o symbolach 02-P i 09-M obecnie skarżący cierpi na schorzenia o symbolu 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia). Lakoniczne stwierdzenie przez Kolegium, że orzeczenie to "nic nowego do sprawy nie wnosi", było niewystarczające do przyjęcia, że mimo tych licznych schorzeń skarżący nie wymaga pomocy organu w postaci usług opiekuńczych. Sądowi wiadome jest z urzędu, że w oparciu o poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności organ przyznawał skarżącemu pomoc w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych, jednak skarżący odmawiał przyjęcia oferowanej mu pomocy (nie wpuszczał do mieszkania opiekunek), podkreślając, że potrzebna mu przede wszystkim pomoc przy wykonywaniu fizycznych czynności w gospodarstwie domowym, zaś w mniejszym wymiarze w formie specjalistycznych usług (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022r., sygn. akt II SA/Lu 625/22). Obecnie (6 grudnia 2022r.) skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie mu trzech rodzajów usług, w tym zwykłych, wyszczególniając w piśmie z 5 stycznia 2023r. (k.14), na czym miałyby one polegać. Skarżący wskazuje m.in. na potrzebę pomocy osób drugich w zakresie utrzymywania higieny ciała, ubieranie, rozbieranie, prowadzenie gospodarstwa domowego, przygotowanie posiłków, utrzymanie porządku w domu, zapewnienie ogrzewania, utrzymanie porządku w obejściu, co koresponduje z jego wcześniejszymi oświadczeniami. Z akt administracyjnych wynika, że organ wydał w tym samym dniu trzy decyzje odmowne o takiej samej argumentacji, a zatem pozostawił skarżącego bez jakiegokolwiek wsparcia. Zdaniem Sądu - biorąc pod uwagę wiek skarżącego (77 lat) oraz aktualne orzeczenie o niepełnosprawności z 14 marca 2023r., organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny (potrzeby skarżącego), co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W orzeczeniu tym Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności potwierdził liczne schorzenia skarżącego, stwierdził wprost, że skarżący "wymaga" "konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji" oraz, że "wskazane" jest "korzystanie z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki". Ponadto jasno wskazał, że skarżący – ze względu na stan zdrowia – wymaga zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie. Takie wskazania lekarskie oznaczają, że skarżący ma problemy z ze sprawnością fizyczną, skoro potrzebuje środków technicznych, które mu to ułatwią. Sąd ma świadomość, że współpraca ze skarżącym jest trudna ze względu na jego chorobę o podłożu psychicznym, jednak nie może to doprowadzić do sytuacji, że organ dowolnie, a nie swobodnie oceni dowody, tzn. niezgodnie ze wskazaniami wynikającymi z jednoznacznego orzeczenia o postępującej niepełnosprawności skarżącego. Stwierdzenie przez Kolegium, że skarżący "znakomicie sobie radzi" jest natomiast oczywiście sprzeczne z cytowanym orzeczeniem. Powodem odmowy przyznania skarżącemu usług opiekuńczych nie mogło być w tej sytuacji jedynie to, że ani skarżący ani NZOZ Przychodnia Lekarza Rodzinnego "[...]" w [...] (pomimo wezwań) nie nadesłali wypełnionych formularzy zaświadczeń lekarskich przygotowanych przez Ośrodek. Formularze zostały sporządzone w wykonaniu zarządzenia Kierownika GOPS, a więc mają charakter wewnętrzny i mają służyć urzędnikom i pracownikom socjalnym ułatwieniu w ustalaniu stanu faktycznego (zakresu i rodzaju koniecznych usług). Zarządzenie Kierownika GOPS nie dotyczy natomiast osób (podmiotów) zewnętrznych, w tym wnioskodawców, którzy nie mają prawnego obowiązku ich wypełniania, gdyż żadne przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają takiego obowiązku. Dla uznania za zasadną odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanych usług nie jest wystarczający również argument odwołujący się do faktu posiadania przez skarżącego dorosłego syna, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny względem ojca. Pomimo bowiem odwoływania się do powinności rodzinnych, ustawodawca w art. 16 ust. 2 u.p.s. zastrzega, że gmina i powiat nie mogą odmówić pomocy osobie potrzebującej pomimo istniejącego obowiązku osób fizycznych lub prawnych do zaspokojenia jej niezbędnych potrzeb życiowych. Przepis ten stosuje się również wobec podmiotów, którym jednostki samorządu terytorialnego zleciły realizację zadań z zakresu pomocy społecznej. Odmowa udzielenia usług opiekuńczych wymaga zatem dużej rozwagi i zestawienia regulacji komentowanego artykułu z przepisami art. 16 u.p.s. Sam fakt posiadania rodziny nie jest wystarczającym argumentem takiej odmowy, trzeba bowiem ustalić, czy osoby bliskie mogą pomoc zapewnić (por. I. Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI, uwagi do art. 50, opubl. WKP 2023). Takich zaś rozważań w niniejszej sprawie zabrakło. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana w ramach uznania administracyjnego na podstawie art. 50 ust. 2 u.s.p., którego granice organ przekroczył, ponieważ nie dokonał wnikliwej analizy zgromadzonych dowodów i w konsekwencji błędnie ustalił stan zdrowia skarżącego i jego potrzeby, których nie jest w stanie zaspokoić sam, bez pomocy Ośrodka. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023r., poz. 1634), dalej jako "p.p.s.a." uchylił zaskarżoną decyzję. Dodać należy, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. z uwagi na wniosek organu o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i brak sprzeciwu skarżącego. Rozpatrując sprawę ponownie, Kolegium powinno wziąć pod uwagę treść orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 14 marca 2023r. i skonfrontować z tym orzeczeniem wskazany przez skarżącego w piśmie z 5 stycznia 2023r. zakres usług, jakich potrzebuje - pozwoli to organowi uniknąć oczywistej sprzeczności żądania skarżącego z opinią specjalistów wydających orzeczenie o niepełnosprawności. Natomiast w zakresie wniosku ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika skarżącej, Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2019r. poz. 68 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie". Zgodnie z § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia - koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia (pkt 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu (pkt 2). Stosownie zaś do § 4 ust. 1 - opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4 (...) i zgodnie z § 21 ust. 1 lit. c - opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi "w innej sprawie" (do takiej należy niniejsza sprawa) wynoszą 240 zł. Należy podnieść, że wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2023r. (sygn. akt SK 53/22) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że "§ 4 ust. 1 rozporządzenia w zakresie, w jakim przewiduje wysokość opłaty stanowiącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości niższej, niż stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265, ze zm.) dalej jako "rozporządzeniem z 22 października 2015r.", wydanym na podstawie art. 225 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1166), dotyczącym stawek minimalnych w sprawach prowadzonych z wyboru, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Wyrok ten wszedł w życie z dniem ogłoszenia, czyli 4 maja 2023r. Jego konsekwencją jest przyznawanie - od tego dnia - radcom prawnym, ustanowionym w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia w minimalnej wysokości przewidzianej dla tego samego rodzaju spraw dla radców prawnych ustanowionych z wyboru (we własnym zakresie), a więc na podstawie rozporządzenia z 22 października 2015r. Zgodnie zaś z § 14 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia – stawka minimalna dla radcy prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w I instancji "w innej sprawie" wynosi 480 zł. Kwota ta, powiększona – zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016r. - o stawkę należnego podatku od towarów i usług (23%), wynosi 590,40 zł.