II SA/Lu 498/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Maciej Kierek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. W. i M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o nałożeniu określonych obowiązków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz.2016 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania A. i M. W. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006r., znak: [...] i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Organ I instancji decyzją odmówił A. i M. W. umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nałożonego na nich na podstawie art. 50 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r.- Prawo budowlane obowiązku opracowania i przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną stanu technicznego budynku gospodarczego przy ul.[...]. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę uznał, że art. 105 § 1 kpa upoważnia wyłącznie do wydania decyzji pozytywnej tj. o umorzeniu postępowania, natomiast nie daje podstaw do wydania decyzji o odmowie jego umorzenia. Z tego względu organ nadzoru budowlanego nie uwzględniając wniosku A. i M. W. o umorzenie powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i wydać merytoryczne rozstrzygnięcie. Skargę do sądu administracyjnego wnieśli A. i M. W. domagając się uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i umorzenia postępowania. Skarżący podnieśli, że nie ponoszą winy za nie dokonanie zgłoszenia robót budowlanych właściwemu organowi, ponieważ roboty wykonali nie oni, lecz ich spadkodawcy, a poza tym budynek odpowiada pod względem technicznym obowiązującym normom. Zarzucili, że straciło ważność postanowienie WINB z dnia [...] października 2005 r. uchylające postanowienie PINB z dnia [...] lipca 2005 r. i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ponieważ przez 2 miesiące organ I instancji nie wydał żadnego rozstrzygnięcia, co - w przekonaniu skarżących - stanowi przesłankę umorzenia postępowania. Skarżący podnieśli również, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i nie stać ich na sporządzenie inwentaryzacji, z którą wiążą się znaczne koszty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżoną decyzją uchylono decyzję organu I instancji odmawiającą umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nałożonego obowiązku opracowania i przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną stanu technicznego – i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W związku z zarzutami skargi należy powiedzieć, że rozpatrywana sprawa ma charakter proceduralny, natomiast argumenty merytoryczne skarżący będą mogli podnosić w toczącym się postępowaniu przed organem I instancji. Podstawowym problemem występującym w niniejszej sprawie jest zagadnienie czy mogą istnieć decyzje odmawiające umorzenia postępowania administracyjnego, Literatura i orzecznictwo jednoznacznie wskazują, że sprawa administracyjna winna być rozstrzygnięta przede wszystkim w sposób merytoryczny, orzekający co do istoty sprawy (decyzja pozytywna lub negatywna). Decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się jedynie wyjątkowo, gdy brak jest przedmiotu postępowania, a więc gdy istnieją negatywne przesłanki faktyczne lub prawne. W razie stwierdzenia przez organ, że nie zachodzą takie szczególne okoliczności, co ma miejsce w niniejszej sprawie, należy wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, a więc decyzja odmawiająca umorzenia nie ma podstawy prawnej. W trybie odwoławczym organ wyższy nie był zatem uprawniony do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji i w związku z tym wydał decyzję kasacyjną, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Sąd podziela całkowicie stanowisko organu odwoławczego, że nie może mieć bytu prawnego decyzja o odmowie umorzenia postępowania, ponieważ jest pozbawiona podstawy prawnej. Powołany w decyzji organu I instancji art. 105§1kpa pozwala tylko na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Jeżeli zaś organ uzna, tak jak w sprawie niniejszej, że bezprzedmiotowość postępowania nie zachodzi, to cytowany przepis nie upoważnia go do wydania decyzji o odmowie umorzenia postępowania. Jest to zrozumiałe, bowiem od organu administracji należy przy takim stanowisku oczekiwać rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a nie decyzji odmawiającej umorzenia postępowania. Należy podkreślić, że w omawianym przepisie art. 105 § 1 kpa mowa jest o decyzji "o umorzeniu postępowania", a nie o decyzji "w sprawie umorzenia postępowania". Z powyższych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.