II SA/Lu 499/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 29 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.F. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 15 września 2009 r. E. F. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 7 października 2009 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy E. F . W uzasadnieniu wskazano, że skarżący został wezwany do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń wskazujących wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania oraz wysokość dochodu żony. W odpowiedzi nadesłał pismo, w którym poinformował, że w żadnym gospodarstwie domowym nie ma stałych opłat a na pewno nie zalicza się do nich przykładowo wymienionych w wezwaniu i dlatego nie może określić wysokości swoich stałych miesięcznych kosztów utrzymania. Odnośnie określenia dochodu żony oświadczył, że utrzymuje się ona z emerytury, której wysokości jednak nie wykazał z uwagi na fakt, że w przypadku jego osoby i żony wspólne gospodarstwo domowe nie istnieje. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania a tym samym, że zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona skarżąca posiada bowiem stałe dochody, których wysokość po porównaniu do wysokości każdego jednego z kosztów niniejszego postępowania wskazuje, że wszystkie koszty niniejszego postępowania mogą być poniesione z bieżących dochodów strony skarżącej. W sprzeciwie od powyższego postanowienia, skarżący wskazał, iż nie zgadza się z twierdzeniem, iż koszty w rozpoznawanej sprawie nie przekraczają każdorazowo 100 zł oraz że wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu wynosi 240 zł netto. Podniósł, że gdy sam opłacał profesjonalnego pełnomocnika to jego najniższa stawka wynosiła 610 zł. Ponadto zaznaczył, że w formularzu o przyznanie prawa pomocy wskazał jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem swojej osoby – dług, który musi spłacić w wysokości 22,800 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270 z ze zm. dalej p.p.s.a.) - od postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje stronie sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że jest osobą na tyle ubogą, iż jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jego sytuacja finansowa nie jest bowiem tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym mogłaby przyczynić się do uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny. Podnieść należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się powinna do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Taką osobą niewątpliwie nie jest skarżący otrzymujący stały miesięczny dochód. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną, z którą zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 39 m2. E. F. utrzymuje się z emerytury w kwocie 1.875,00 złotych brutto – 1.543,90 złotych netto (k. 16 akt sądowych). Jego żona K. F. zgodnie z oświadczeniem skarżącego pozostaje na własnym utrzymaniu. Na utrzymaniu wnioskodawcy nie pozostają przy tym żadne inne osoby, przez co wszystkie dochody może on przeznaczyć wyłącznie na zaspokojenie swoich potrzeb. Ponadto skarżący w złożonym sprzeciwie powołuje się na treść załączników do wniosku o prawo pomocy, które znajdują się w aktach sprawy. Stanowią je: decyzja z dnia [...] r. o przeliczeniu emerytury ((wskazana wysokość świadczenia do wypłaty wynosi 1543,90 zł), decyzja o przyznaniu renty inwalidzkiej II grupy od dnia [...] w wysokości 206,08 zł oraz zarządzenia Komornika Sądowego z dn. [...] i [...] r. o zwrocie wniosków egzekucyjnych wniesionych przez skarżącego. W ocenie Sądu powyższe dokumenty nie uzasadniają przyznania stronie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.