II SA/Lu 499/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R. i G. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. R. i G. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący I. R. i G. R. złożyli na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniając wniosek skarżący podnieśli, że jedynym źródłem ich utrzymania jest gospodarstwo rolne, na które ponoszą wysokie nakłady, a ponadto znajdują się w złym stanie zdrowia, są także poręczycielami kredytu mieszkaniowego córki, którego miesięczna rata wynosi [...] zł. W dalszej części urzędowych formularzy skarżący podali, że pozostają ze sobą w związku małżeńskim i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Odnośnie stanu majątkowego wykazali, że należy do nich dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz sprzęt rolniczy. Dochód z działalności rolniczej skarżący wykazali na kwotę [...] zł (odrębnie dla każdego z nich). Ponadto na wezwanie referendarza skarżący nadesłali dodatkowe dokumenty źródłowe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania do wymagalnych kosztów sądowych należy wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł - § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (za wyjątkiem wpisu od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi), tj. opłata sądowa od zażalenia, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast stawka minimalna ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 240 zł netto i 295,20 zł brutto § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Mając na względzie z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach sytuację materialną i rodzinną skarżących, z drugiej zaś strony wielkość obciążeń finansowych w sprawie niniejszej, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (całkowity brak dochodów lub bardzo niskie dochody, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sytuacja materialna skarżących nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiadają majątek nieruchomy. W ramach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej skarżący są właścicielami domu o pow. [...] m2, nieruchomości rolnej o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel., ponadto skarżąca jest właścicielem gruntów o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel., a skarżący jest właścicielem gruntów o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. (wg. zaświadczenia urzędu gminy z dnia [...] r.). Ze względu na posiadany majątek nie można ich zatem uznać za osoby ubogie. Z kolei dochód z działalności rolniczej należało obliczyć kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1381), tj. przyjmując za podstawę wielkość posiadanych przez skarżących gruntów w ha przeliczeniowych, tj. łącznie [...] ha przel. Zgodnie z wydanym na podstawie powołanego unormowania obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2013 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r. (MP z 2013 r. poz.774), dochód ten wyniósł 2.431 zł. Zatem miesięczny dochód skarżących z w/w gruntów rolnych obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x 2.431 zł = [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). Oceniając zdolności płatnicze skarżących nie można pominąć, że do posiadanych gruntów rolnych skarżący otrzymują płatności z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W 2013 r. na podstawie decyzji ARiMR z [...] r. płatności te wyniosły łącznie [...] zł. Należy również wziąć pod uwagę środki pieniężne pozostające w dyspozycji skarżących w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z rachunku bankowego skarżącego, na dzień 16 czerwca 2014 r. (tj. dwa dni przed sporządzeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy), na jego koncie widniała kwota [...] zł, a na dzień 7 lipca 2014 r. środki te zwiększyły się do kwoty [...] zł. Odnosząc się do argumentu skarżących o wysokich nakładach na prowadzenie gospodarstwa rolnego, stwierdzić należy, że nie można ich zaliczyć do kosztów utrzymania koniecznego skarżących (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z 14 października 2008 r., II SA/Rz 346/08 Legalis), podobnie jak kosztów spłaty kredytu mieszkaniowego córki. Mając na względzie powyższe uznać należy, że opłacenie kosztów postępowania w sprawie niniejszej, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżących. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.