II SA/Lu 5/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku z pomocy społecznej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca W. S. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Strona skarżąca wezwana do sprecyzowania swojego żądania odnośnie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego wyjaśniła, że wnosi o ustanowienie adwokata. Ponadto stronę skarżącą wezwano do nadesłania dokumentów źródłowych to jest zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o wysokości dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego, decyzji właściwej jednostki organizacyjnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa bądź potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii tej decyzji wskazującej na wysokość dopłat bezpośrednich otrzymywanych do gospodarstwa rolnego w roku 2007 bądź zaświadczenia z tej jednostki wskazującego, że strona skarżąca nie pobierała dopłat bezpośrednich do gospodarstwa rolnego w roku 2007 oraz zaświadczenia z właściwego starostwa powiatowego wskazującego czy na nazwisko W. S. są obecnie zarejestrowane pojazdy mechaniczne i jakie to pojazdy. W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca nie nadesłała żadnych z żądanych dokumentów. W piśmie z dnia 30 stycznia 2008 r. strona skarżąca wyjaśniła, że nie ma środków finansowych, które umożliwiłyby jej dojazd do instytucji mogących wydać stosowne dokumenty. Strona skarżąca w piśmie powyższym oświadczyła także, że nie posiada ani nie użytkuje obecnie pojazdów mechanicznych oraz, iż w żadnym roku z lat minionych nie otrzymała do gospodarstwa rolnego dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Jednocześnie w piśmie z dnia 30 stycznia 2008 r. strona skarżąca nie wykluczyła, że w starostwie zarejestrowane mogą być na nią pojazdy mechaniczne, co spowodowane jest tym, iż brak środków finansowych uniemożliwia ich wyrejestrowanie. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organów w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga W. S., która zainicjowała niniejsze postępowanie dotyczy zasiłku z pomocy społecznej, którego zasady przyznawania normuje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Ze względu na przedmiot niniejszego postępowania stronę skarżącą zalicza się do grupy podmiotów, do których ma zastosowanie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Tym samym na stronie skarżącej w niniejszym postępowaniu nie ciąży obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Skoro na stronie skarżącej nie ciąży w niniejszym postępowaniu obowiązek ponoszenia kosztów sądowych nie można ocenić (oszacować) ich wpływu na możliwość poniesienia przez stronę wszelkich kosztów postępowania. To zaś uniemożliwia przyjęcie, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak jest tym samym możliwości oceny (oszacowanie) wystąpienia stanów faktycznych zawartych w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. od zaistnienia, których przepis ten uzależnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowity. Skutkiem tego wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie może być traktowany jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Okoliczności powyższe nie stoją jednak na przeszkodzie potraktowania wniosku strony skarżącej, jako wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ale także i w zakresie całkowitym wymaga od strony wnoszącej wykazania w sposób niebudzący wątpliwości, jaki jest jej stan majątkowy oraz wysokość osiąganych dochodów (art. 252 § 1 p.p.s.a.). W sprawie niniejszej strona skarżąca nie wykazała zaś w sposób niebudzący wątpliwości, jaki jest jej stan majątkowy i wysokość osiąganych dochodów. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych nie nadesłała ich uzasadniając to tym, że je aktualny stan finansowy nie pozwala jej na udanie się do organów administracji oraz innych podmiotów mogących wydać żądane od niej dokumenty źródłowe. Jak wynika jednak z akt sądowoadministracyjnych niniejszej sprawy strona skarżąca dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi jej korespondencję (k. 36). Uzyskanie żądanych od strony skarżącej dokumentów źródłowych nie wymagało od niej osobistego stawiennictwa celem ich uzyskania. Strona skarżąca mogła listownie zwrócić się o ich uzyskanie, czego jednak nie uczyniła. Uzyskaniu żądanych od strony skarżącej dokumentów źródłowych drogą listowną nie stał na przeszkodzie termin ich nadesłania. Strona skarżąca została, bowiem pouczona o przysługującym jej prawie do żądania przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów źródłowych. Ponadto brak środków finansowych, co do zasady nie stoi na przeszkodzie uzyskaniu stosownych zaświadczeń, jeżeli ich uzyskanie wiążę się z odpłatnością gdyż stosownie do unormowania art. 267 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) organ administracji może zwolnić stronę od obowiązku ponoszenia kosztów uzyskania stosownego zaświadczenia. Zwrócić należy również uwagę na to, że niezależnie od tego, iż oświadczenia strony nie mogą zastępować dokumentów źródłowych do nadesłania, których strona została wezwana to złożone przez stronę w piśmie z dnia 30 stycznia 2008 r. oświadczenie dotyczące posiadania i użytkowania pojazdów mechanicznych budzi wątpliwości, co do swojej rzetelności. Strona skarżąca oświadczając, że nie ma i nie użytkuje pojazdów mechanicznych jednocześnie nie wyklucza, że takowe mogą być na nią zarejestrowane. Stosownie zaś do unormowania art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) pojazd mechaniczny może być zarejestrowany jedynie przez właściciela a co za tym idzie w ewidencji zarejestrowanych pojazdów mechanicznych widnieją właściciel tych pojazdów. Z tych powodów, niezależnie od tego, że nie ma ono takiej samej mocy dowodowej jak dokument źródłowy oświadczenie to nie zasługuje na obdarzenie go wiarą. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.