II SA/Lu 5/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. W. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę. Decyzją z dnia [...]., Nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania M. W. utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie udzielenia P. L. pozwolenia na rozbiórkę linii energetycznych napowietrznych nn 0,4 kV ze słupami na działkach nr ewid. [...] wraz przyłączem napowietrznym na działce nr ewid. [...] w miejscowości D., gm. J.. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] Starosta L. uwzględnił żądanie udzielając P. L. pozwolenia na rozbiórkę, jednak decyzja ta została uchylona przez Wojewodę decyzją z dnia [...] Następnie decyzją z dnia [...]. organ I instancji ponownie udzielił Spółce [...] pozwolenia na rozbiórkę, a Wojewoda decyzją z dnia [...]. ponownie uchylił decyzję organu I instancji. Decyzją z dnia [...]. organ I instancji raz jeszcze udzielił pozwolenia na rozbiórkę, a decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Po rozpatrzeniu skargi M. W., współwłaścicielki działki nr ewid. [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014r., sygn. akt II SA/Lu 457/13 stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji. Sąd – niezależnie od zarzutów skargi – stwierdził bowiem, że organy za strony postępowania uznały osoby nieżyjące tj. E. S., H. S., A. K. i C. P., a skierowane na ich adres decyzje zwrócono organom z adnotacjami: "adresat nie żyje". Sąd nakazał więc określenie właściwego, aktualnego kręgu stron postępowania w celu zapewnienia im udziału w postępowaniu i doręczenia rozstrzygnięcia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji uwzględniając powyższe zalecenia Sądu i przyjmując, że krąg stron w niniejszym postępowaniu ustalany jest na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zwrócił się do Wójta Gminy J. o udostępnienie aktualnych danych personalnych wraz z adresami zamieszkania oraz adresami do korespondencji właścicieli działek nr [...], [...] i [...], które znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, a następnie zawiadomił o wszczęciu postępowania strony, w tym M. W.. Następnie decyzją z dnia [...]. organ ponownie udzielił Spółce P. L. pozwolenia na rozbiórkę, a Wojewoda wskazaną na wstępie decyzją utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewoda stwierdził, że Spółka spełniła wymagania wynikające z ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, dlatego nie było podstaw do odmowy udzielenia jej pozwolenia na rozbiórkę. W szczególności do wniosku o pozwolenie dołączyła ona wymagane na podstawie art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego dokumenty, w tym projekt rozbiórki wykonany przez uprawnionych architektów, posiadających aktualne zaświadczenia o członkostwie w Okręgowej Izbie Inżynierów Budownictwa. Wojewoda podkreślił, że Spółka [...] jako właściciel linii energetycznej, która ma być rozebrana, wyraziła zgodę na rozbiórkę (o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego), natomiast w sprawie nie było wymagane oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmujące zgody właścicieli nieruchomości, na których linia energetyczna jest zlokalizowana. Ponadto Wojewoda stwierdził, że organ I instancji uwzględniając – zgodnie z art. 153 P.p.s.a – zalecenia Sądu wyrażone w wyroku z dnia 30 stycznia 2014r., II SA/Lu 457/13, ustalił należycie strony postępowania na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i zapewnił im udział w tym postępowaniu. Wojewoda wskazał przy tym, że " jedyną ujemną konsekwencją wysłania decyzji administracyjnej osobie zmarłej (niebędącej wnioskodawcą/ inwestorem) jest to, że następcy prawni zmarłej strony zostali pozbawieni prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Istota powyższego uchybienia sprowadza się bowiem nie tyle do "doręczenia" decyzji podmiotowi niebędącemu stroną postępowania, co raczej do "niedoręczenia" rozstrzygnięcia właściwym stronom. Tym samym dochodzi do naruszenia jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 10 kpa". Skoro więc organ I instancji ustalił należycie krąg stron postępowania, zapewniając im w nim udział i nie było podstaw do odmowy udzielenia P. L. pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowych linii energetycznych napowietrznych, należało wydać decyzję uwzględniającą wniosek Spółki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. W. domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji. Zarzuciła, że organy w uzasadnieniu nie wskazały dokładnie stron postępowania i wadliwie przyjęły, że przymiot strony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego mają nie tylko właściciele, ale również posiadacze nieruchomości, a także wadliwie uznały, że w sprawie nie było wymagane złożenie oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmujące zgody właścicieli nieruchomości, przez które przebiega objęta wnioskiem o rozbiórkę napowietrzna linia energetyczna. Skarżąca zakwestionowała również stwierdzenie organu odwoławczego, że "jedyną ujemną konsekwencją wysłania decyzji administracyjnej osobie zmarłej jest to, że następcy prawni są pozbawieni udziału w postępowaniu", jako naruszające art.153 P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji prawidłowo uznały, że inwestor – Spółka P. L. spełniła warunki udzielenia jej pozwolenia na rozbiórkę, wymaganego zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane". Warunki uzyskania pozwolenia na rozbiórkę określone zostały w przepisach art. 32 ust. 1 i 33 ust. 4 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 32 ust. 1 - pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: 1) przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów; 3) wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa - w przypadku budowy gazociągów o zasięgu krajowym lub jeżeli budowa ta wynika z umów międzynarodowych Z kolei zgodnie z art. 33 ust. 4 - do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: 1) zgodę właściciela obiektu; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu. W sprawie niniejszej ze względu na charakter obiektu podlegającego rozbiórce – energetycznych linii napowietrznych - nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, ani nie były wymagane przepisami szczególnymi, pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, w szczególności zgoda ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, o których mowa w art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego. Obowiązkiem inwestora było zatem dołączenie do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę wyłącznie dokumentów wymienionych w art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, co inwestor uczynił. W aktach znajduje się mianowicie projekt budowlany, sporządzony przez uprawnione do tego osoby o odpowiednich specjalnościach, obejmujący elementy wskazane w art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego: szkic usytuowania obiektu budowlanego, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, a także opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia i niezbędne uzgodnienia. W aktach znajduje się również zgoda Spółki P. L. z dnia 3 kwietnia 2012r. na rozbiórkę obiektu liniowego tj. demontaż napowietrznej linii niskiego napięcia [...] wraz z konstrukcjami na odcinku od słupa nr [...] do słupa [...], położonej w miejscowości D. K. gm. J. nad działkami nr [...], [...] i [...] (k. [...] akt admin.). Wbrew zarzutom skargi, inwestor nie miał obowiązku załączać do wniosku oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie takie wymagane jest wyłącznie przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę, a nie o pozwolenie na rozbiórkę, co wynika wprost z art. 33 ust. 2 (który wymienia takie oświadczenie jako załącznik wniosku o pozwolenie na budowę) i art. 33 ust. 4 (który zamiast takiego oświadczenia wymaga przy wniosku o pozwolenie na rozbiórkę jedynie zgody właściciela obiektu). Z powyższego wynika, że do wydania pozwolenia na rozbiórkę nie jest wymagana zgoda właścicieli nieruchomości, na których zlokalizowany jest obiekt przeznaczony do demontażu, natomiast wymagana jest wyłącznie zgoda właściciela obiektu podlegającego rozbiórce, która może być wyrażona w dowolny sposób (por. S. Serafin: Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2006 s. 308 oraz A. Ostrowska w: Prawo budowlane. Komentarz, red. A.Gliniecki, LexisNexis Warszawa 2014, s. 438). Należy więc przyjąć, że skoro roboty budowlane w obrębie działek nr ewid. [...] [...] w miejscowości D. miały obejmować jedynie rozbiórkę linii energetycznych napowietrznych nn 0,4 ze słupami, inwestor – Spółka [...] [...] nie była zobowiązana do załączenia do wniosku zgody właścicieli powyższych działek, ani też oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania powyższymi nieruchomościami na cele budowlane. Konieczne było natomiast wyrażenie zgody właściciela tych linii, tj. samej Spółki, co bezspornie zostało spełnione. W sytuacji występującej w sprawie nie było więc podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na rozbiórkę. Ponadto stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi, organ wykonując – zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawarte w wyroku z dnia 30 stycznia 2014r., sygn. akt II SA/Lu 457/13, podjął czynności zmierzające do ustalenia stron postępowania na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zwracając się do Wójta Gminy J. o udostępnienie aktualnych danych personalnych wraz z adresami zamieszkania oraz adresami do korespondencji właścicieli działek nr nr ewid. [...] [...], które znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, a następnie uznał te osoby, w tym M. W., za strony, wyszczególnione w wykazie stron (k.243, 227, 228) i zawiadomił je o wszczęciu postępowania, zapewniając im w nim udział. Jak wynika z akt sprawy skarżąca w toku postępowania nie wnosiła żadnych merytorycznych uwag dotyczących przedmiotu bądź sposobu rozbiórki linii energetycznych. Skarżąca podkreślała natomiast, że jako właścicielka nieruchomości, przez którą biegną przedmiotowe linie energetyczne, nie wyraża na to zgody. Okoliczność ta - w świetle powołanych wyżej przepisów – nie mogła jednak stanowić przeszkody do udzielenia pozwolenia na rozbiórkę, skoro obowiązujące przepisy nie wymagają takiej zgody. Inwestor – Spółka [...] [...] więc prawo wejść na teren skarżącej w celu wykonania prac rozbiórkowych. Należy jednak podkreślić, że roboty te, jak wynika z pkt 5 i 6 decyzji organu I instancji, powinny być wykonywane wyłącznie pod kierownictwem właściwej osoby, posiadającej uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności, a więc gwarantującej bezpieczeństwo ich wykonywania. Decyzja nie zezwala natomiast Spółce na dokonywanie jakichkolwiek innych robót czy czynności, niż rozbiórkowe, na nieruchomości skarżącej, a ewentualne szkody Spółka będzie miała obowiązek naprawić. Żadnych zastrzeżeń nie wnosiły natomiast pozostałe strony postępowania, a więc ich udział faktycznie nie miał wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Nawet więc gdyby podzielić zarzuty skargi, że jako strony postępowania organ uwzględnił nie tylko właścicieli, ale również posiadaczy nieruchomości, przez które przebiega przedmiotowa napowietrzna linia energetyczna, to i tak wadliwość ta nie byłaby istotna, skoro osoby te, pomimo zapewnienia im udziału w postępowaniu, nie kwestionowały rozbiórki. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.