II SA/Lu 50/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA - Wiesława Achrymowicz ( spr.), Asesor WSA - Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2005r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. T. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA / Lu 50 / 05 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku S.T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] października 2004 r. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2004 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy z dnia [...] października 2000 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla C. B. pod budowę przyłącza telefonicznego na terenie między innymi działki o numerze ewidencyjnym 495, przedmiotu prawa własności S. T., a położonej w miejscowości W.B. W uzasadnieniu powziętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na ustalenie, że S.T. wystąpił z wnioskiem o wznowienie wskazanego postępowania administracyjnego z przekroczeniem terminu stanowionego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., gdy jako podstawę zgłoszonego żądania powołuje przyczynę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem organu rozstrzygającego, S.T. o kwestionowanej decyzji powziął wiedzę już w dacie [...]listopada 2001 r., co wynika z pisemnej odpowiedzi Wójta Gminy z dnia [...]grudnia 2001 r., na pismo właśnie z dnia 07 listopada 2001 r., zawierające żądanie zainteresowanego udostępnienia akt celem ich przejrzenia oraz dokonania z nich odpisów, nie zaś wznowienia postępowania administracyjnego, gdy pismo to nie zostało przedłożone w toku procedowania administracyjnego. Natomiast najwcześniejsze pismo S.T., podlegające potraktowaniu jako wniosek inicjujący postępowanie wznowieniowe, złożone zostało w dacie 31 maja 2002 r. Właściwość rzeczową Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w toku procedowania odpowiadającego instancyjnemu, organ rozstrzygający uzasadnił, przywołując art. 150 § 2 k.p.a. Proceduralnie powołał u podstawy powziętego rozstrzygnięcia administracyjnego unormowanie art. 149 § 3 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Na powyższą decyzję skargę złożył S.T., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu prezentował stanowisko, iż Wójt Gminy w swym piśmie z dnia 04 grudnia 2001 r. wyraźnie odmówił wydania mu decyzji, czego skarżący się domagał, przesłankowo w jego treści stwierdzając, że S.T. nie był stroną w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją tegoż organu z dnia [...] października 2000 r. Zatem zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 k.p.a., już ten wniosek skarżącego, złożony Wójtowi Gminy w listopadzie 2001 r. wszczynał jego zdaniem wznowieniowe postępowania administracyjne z datą złożenia organowi. Dla poparcia przedstawionej argumentacji przywoływał stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawarte w wyroku z dnia 03 lutego 2004 r. w sprawie 7/IV SA 2644/02, prawomocnym, które zdaniem skarżącego, winno wiązać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, przy rozstrzyganiu wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wraz z jego faktyczną i prawną argumentacją, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Akcentowało okoliczność, iż przywoływane w sprawie pismo skarżącego z dnia 07 listopada 2001 r. nie stanowiło w swej treści wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, uprzednio zakończonego w sposób ostateczny decyzją lokalizacyjną Wójta Gminy z dnia [...]października 2000 r., gdyż dotyczyło żądania udostępnienia akt tegoż postępowania administracyjnego, gdy najwcześniej złożone pismo, podlegające potraktowaniu już jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego we wskazanym przedmiocie, skarżący złożył do Wójta Gminy w dacie 31 maja 2002 r., a kolejne w dacie 13 września 2002 r., kierowane tym razem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W konkluzji odmówiło jurydycznej racji zarzutom skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy niniejszym kontrolowana, a objęta skargą decyzja, tego rozstrzygającego wymogu nie realizuje, a to z racji zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w postaci naruszenia właściwości instancyjnej w toku procedowania, gdy zważyć skład odwoławczego organu kolegialnego, rozpoznającego wniosek zainteresowanego o ponowne rozpatrzenie sprawy, co podlegało stwierdzeniu ponad granice wniosków i zarzutów skargi, w trybie art. 134 § 1 wskazanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W wydawaniu zaskarżonej decyzji bowiem, powziętej wobec realizowania trybu odpowiadającego instancyjnemu, brała udział osoba uczestnicząca uprzednio w wydawaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, z dnia 16 września 2004 r., każdorazowo jako członek składu orzekającego. Wskazana wadliwość proceduralna podlega jurydycznej kwalifikacji, jako naruszenie instancyjnej właściwości organu, w kontekście organizacji i trybu działania organów kolegialnych, stanowiącej jedną z kategorii właściwości rzeczowej organu administracji publicznej. Ścisłe przestrzeganie każdej z ustawowo normowanej postaci właściwości rzeczowej, w tym instancyjnej, stanowi gwarancję zrealizowania w toku postępowania administracyjnego zasady prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, stanowionych kolejno w art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. Jednym ze służących temu celowi proceduralnych instrumentów jest zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której w art. 15 k.p.a., oparta na fundamentalnym założeniu realizowania toku instancji kolejno przez różne organy, w myśl reguł stanowionych dla rzeczowej w tym kontekście właściwości, przewidzianych co do zasady mocą art. 127 § 2 k.p.a. w związku z art. 17 k.p.a. w kolejnych punktach. Na gruncie przytoczonych uregulowań prawnych, przepis art. 127 § 3 k.p.a. ma charakter szczególny, stanowiący instytucję wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlegającego rozpoznaniu przez tożsamy organ, przy jednoczesnym odesłaniu do odpowiedniego stosowania przepisów dla postępowania zainicjowanego odwołaniem. Zatem w odniesieniu do organu kolegialnego, jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, orzekające w składzie trzyosobowym, zrealizowanie wskazanych wyżej kardynalnych zasad procedowania w administracji następuje właśnie przez wyłączenie tożsamości członków składu orzekającego w trybie odpowiadającym instancyjnemu, a dla rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z zasadami instancyjnej właściwości rzeczowej. W tym miejscu należy przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2002r. w sprawie I SA 1477/00 / LEX 81665 /. Wniosek o ponownie rozpatrzenie sprawy z istoty swej stanowi szczególny środek zaskarżenia, który jednak należy w pełni odnosić do hipotezy art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., przewidującej podstawę wyłączenia pracownika, uczestniczącego w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej w trybie administracyjnym decyzji, a zatem z uwzględnieniem istnienia określonego w treści art. 127 § 3 k.p.a. środka zaskarżenia, w związku z art. 27 § 1 k.p.a., gdy zważyć przywołane wyżej ogólne zasady stanowione dla procedowania w administracji, a wyznaczające kardynalne dyrektywy interpretacyjne dla stosowania poszczególnych instytucji proceduralnych, ich klasyfikacji w porządku wyznaczonym kryterium aksjologicznym. Nadto art. 127 § 3 k.p.a. zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania unormowań przewidzianych ustawą o postępowaniu w administracji dla odwołań od decyzji, przy realizacji trybu dla rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy z kolei przepisy ostatnio wskazanej ustawy nie stanowią wyłączenia dla stosowaniu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zaistniałej w kontrolowanym postępowaniu sytuacji, a który posługuje się wprost pojęciem środka zaskarżenia, obejmującym także ten stanowiony w treści art. 127 § 3 k.p.a. W konsekwencji w żadnej mierze nie można jurydycznie zasadnie ograniczać zakresu omawianej podstawy wyłączenia pracownika jedynie do ściśle odwołań. Zawężająca wykładnia nie znajduje prawnego uzasadnienia. Zatem w omawianym jurydycznym kontekście specyfika środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, polegająca na inicjowaniu trybu odpowiadającego instancyjnemu w sposób pozbawiony konstrukcji względnej dewolutywności, pozostaje bez rozstrzygającego znaczenia. Wskazana proceduralna odmienność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w obowiązującym stanie prawnym, z racji swego formalnego charakteru, ustępuje przed obligiem każdorazowego realizowania przez organy rozstrzygające w toku procedowania administracyjnego w pierwszym rzędzie jego zasad ogólnych, a to dla zagwarantowania stronie bezstronnego ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, w trybie odpowiadającym instancyjnemu, a konsekwencji w sposób najbardziej jurydycznie zbliżony do procedowania w toku instancyjnym, zainicjowanym odwołaniem, jak tego wymaga art. 15 k.p.a., w kontekście zasadniczego celu procedowania administracyjnego, w postaci właśnie prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia żądania strony, wyznaczającego przedmiotowy zakres istoty sprawy administracyjnej. W toku ponownego procedowania dla rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważy i w konsekwencji oceni wszystkie jurydycznie istotne okoliczności sprawy, w kontekście argumentacji zainteresowanego oraz stanowiska prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przezeń przywoływanego, z odniesieniem się do zakresu jego mocy wiążącej, a w sposób realizujący wymogi z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., który wymagał będzie między innymi zażądania pisma z dnia 07 listopada 2001 r. dla jego prawidłowej jurydycznej oceny przez rozstrzygający organ administracji. Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, gdy obowiązek zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego od organu na rzecz skarżącego uzasadnia art. 200 ostatnio przywołanej ustawy.