II SA/Lu 50/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Dudek po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego w zakresie wniosku A. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. R. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego. W treści skargi skarżąca zażądała wstrzymania wykonania tej decyzji, podnosząc, że zlecenie sporządzenia ekspertyzy technicznej budynku narazi ją na poniesienie ogromnych, zbędnych kosztów. W ocenie skarżącej, wykonanie przedmiotowej ekspertyzy nie jest potrzebne, gdyż organy nadzoru budowlanego dysponują aktualną dokumentacją budynku. Skarżąca podniosła również, że poniesienie kosztów sporządzenia ekspertyzy uszczupli jej środki finansowe przeznaczone na bieżące potrzeby, a nawet zmusi do zaciągnięcia kredytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest niezasadny. W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania aktu organu administracyjnego zapewnia stronie ochronę jej praw, a zatem to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wykonanie przez organ aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności świadczących, że w odniesieniu do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu wydanego w granicach sprawy jest zasadne. W doktrynie i w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki oznaczają zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 364 i n. wraz z powołanym tam orzecznictwem). Skarżąca nie wykazała w sposób należyty, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Nie ma racjonalnych powodów, by przyjąć, że w wyniku wykonania decyzji organów obu instancji zaistniałoby po stronie skarżącej niebezpieczeństwo wywołania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu tego przepisu. Podniesione przez nią okoliczności uszczuplenia środków na bieżące utrzymanie i ewentualnej konieczności zaciągnięcia kredytu nie dają podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżąca nie wykazała, by poniesienie tych kosztów mogło pochłonąć tak duże sumy pieniężne, że mając na uwadze wielkość jej dochodów, prowadziłoby do powstania szkody znacznych rozmiarów, zagrażającej jej egzystencji. Zauważyć ponadto należy, że ewentualność wyeliminowania decyzji nakazującej przedłożenie ekspertyzy technicznej budynku z obrotu prawnego nie stanowi przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania tej decyzji. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu stanowi bowiem jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach wyznaczonych treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie ma zatem możliwości dokonania oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, stąd niedopuszczalne jest wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości danego rozstrzygnięcia, w tym wypadku o zbędności nakazania przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku. Ubocznie wskazać trzeba, że rozstrzygnięcie niniejszym postanowieniem o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie wyłącza możliwości udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej na dalszym etapie postępowania sądowego. Przepis art. 152 § 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, że w razie uwzględnienia skargi zaskarżony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Z tych względów, wobec niespełnienia warunków z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd orzekł, jak w postanowieniu.