II SA/Lu 50/16
WyrokWSA w Lublinie2016-05-12
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przeprowadzenia okresowej kontroli i wykonania ekspertyzy technicznej budynku na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego bez wyczerpującego ustalenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu mogącego spowodować zagrożenie?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, musi przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające i wyczerpująco uzasadnić rozstrzygnięcie, w tym ustalić nieodpowiedni stan techniczny obiektu mogący spowodować zagrożenie życia, zdrowia, mienia lub środowiska. W braku takich ustaleń decyzja nakładająca obowiązki jest wadliwa i podlega uchyleniu.Stan faktyczny
A. R. została zobowiązana decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przeprowadzenia okresowej kontroli i wykonania ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w P. Decyzja ta została wydana po zgłoszeniu zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia i życia związanego z wydobywaniem się spalin z przewodów kominowych. Skarżąca kwestionowała decyzję, zarzucając niewystarczające ustalenie stanu faktycznego i naruszenie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. R. zwrot kosztów postępowania w kwocie 600 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie nakazania dokonania oceny stanu technicznego obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. R. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. znak: [...] z dnia [...] października 2014 r. nakazującą A. R. przeprowadzenie okresowej kontroli budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w P. w zakresie wyszczególnionym w sentencji decyzji oraz wykonanie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego tego budynku w terminie do dnia [...] marca 2015 r. i nakazał A. R.:
1. przeprowadzenie okresowej kontroli budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w P. polegającej na :
- sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia, w tym zbadanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów;
- sprawdzeniu stanu technicznego instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska;
- sprawdzeniu stanu technicznego instalacji gazowej oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych)
2. wykonanie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w P. obejmującej:
- określenie ilości i rodzaju kanałów kominowych przyporządkowanych do budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w P. oraz sposobu podłączenia poszczególnych pomieszczeń i urządzeń wraz z oceną prawidłowości zastosowanych rozwiązań;
- rozwiązanie sposobu organizacji wentylacji nawiewno — wywiewnej w pomieszczeniu z zainstalowanym kotłem gazowym zapewniającej odpowiednią ilość powietrza zewnętrznego do spalania gazu i wentylacji - w terminie do dnia [...] lipca 2015 r.
Organ odwoławczy nakazał przy tym, by ekspertyza została opracowana przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi oraz zawierała sposób usunięcia nieprawidłowości, a także, by wnioski w niej zawarte stanowiły podstawę do ustalenia dalszego toku postępowania.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że postepowanie w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego (połowy tzw. bliźniaka) znajdującego się na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w P. zostało wszczęte po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji przez H. T.-R. - pełnomocnika A. R., o bezpośrednim zagrożeniu bezpieczeństwa zdrowia i życia występującego w trakcie użytkowania tego budynku, spowodowanym wydobywaniem się spalin z przewodów kominowych usytuowanych w ścianie pomiędzy budynkami nr [...] i nr [...].
Sprawa ta była kilkakrotnie rozpatrywana przez organy nadzoru budowlanego obu instancji.
Argumentując wskazane na wstępie rozstrzygnięcie z dnia [...] maja 2015 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że z protokołu sprawozdawczo - odbiorczego Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. kontroli drożności przewodów kominowych i podłączeń dymowych, spalinowych i wentylacyjnych oraz urządzeń pomocniczo - kominowych w budynku mieszkalnym usytuowanym przy ul. [...] w P., sporządzonego przez mistrza kominiarskiego J. B. wynika, że przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne w tym budynku pozostają sprawne technicznie i kwalifikują się do bezpiecznej eksploatacji. Z zaleceń zawartych w protokole wynika, że z okapu kuchennego należy usunąć wyciąg mechaniczny zakłócający naturalny ciąg spalin z gazowego pieca c.o. oraz, że przewody dymowe usytuowane w ścianie pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...] winny być zaopatrzone we wkłady żaroodporne, zabezpieczające przed pęknięciem przewodów oraz doszczelniające przewody (aktualnie wykorzystywane przez lokatora posesji przy ul. [...]).
Z kolei, jak podniósł organ odwoławczy, z zaleceń zawartych w opinii biegłego z zakresu usług kominiarskich - P. P. z dnia [...] kwietnia 2013 r. wynika, że komin, do którego podłączony jest kominek, usytuowany jest w części, w której znajdują się pokoje "bliźniaka" na posesji numer [...] i [...], a z uwagi na brak projektu zarówno dla jednego, jak i dla drugiego budynku, należy przyjąć, że do komina tego podłączone były węglowe piece kaflowe. W budynku nr [...] w kominie tym znajduje się wentylacja pokoju na pierwszym piętrze, natomiast w budynku nr [...] kominek na parterze podłączony jest do przewodu dymowego o przekroju 14 x 14 cm z górnym wylotem. Zdaniem biegłego, do kominka nie wykonano doprowadzenia powietrza zewnętrznego, w związku z czym, przy niekorzystnych warunkach pogodowych (wiatr i niskie ciśnienie powietrza), istnieje możliwość przedostawania się dymu do budynku nr [...] poprzez wentylację w pokoju, przy zaistniałym w nim odwrotnym ciągu, spowodowanym "zbytnim" uszczelnieniem mieszkania. Biegły stwierdził, że w celu poprawnego działania kominka znajdującego się w budynku nr [...] należy zamontować wkład z rur żaroodpornych atestowanych o średnicy wynoszącej co najmniej 150 mm w przewodzie, do którego podłączony jest kominek oraz podwyższyć ten przewód o około 1 mb rurą żaroodporną, zakończoną wywietrzakiem typu "huzar". Sporządzający opinię uznał, że w obecnym stanie kominek może stanowić zagrożenie dla mieszkańców budynku nr [...], gdyż przez wentylację w pokoju może wydobywać się dym wraz z tlenkiem węgla, a także może nastąpić dalsza erozja komina (co świadczy o nieodpowiednim stanie technicznym przewodów).
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że w protokole sprawozdawczo - odbiorczym kontroli przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w P. z dnia [...] września 2013 r. J. B. stwierdził, że znajdujący się w pomieszczeniu salonu w budynku nr [...] kominek wolnostojący jest podłączony do komina prawidłowo, pomieszczenie jest wyposażone w sprawną wentylację, a do kominka wykonano czerpnię powietrza zewnętrznego, gwarantującą bezpieczną jego eksploatację. W protokole z dnia [...] września 2013 r. widnieje ponadto zapis, iż komin pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...] posiada dostateczną ilość kanałów dla obydwu lokali.
Organ wskazał również, że z dostarczonej przez pełnomocnika A. R. ekspertyzy, sporządzonej w sierpniu 2013 r. przez inżyniera M. P. wynika, że stan przewodów wentylacyjnych, dymowych i spalinowych określony został przez dwóch mistrzów kominiarskich, posiadających stosowne uprawnienia określone ustawą Prawo budowlane, jako drożne i sprawne technicznie i kwalifikujące się do bezpiecznej eksploatacji. Z uwagi na zmianę sposobu wykorzystania kanału dymowego, poprzednio eksploatowanego dla odprowadzenia dymu z pieca kaflowego opalanego paliwem stałym na kominek opalany drewnem i związane z tym długotrwałe działanie wysokich temperatur, nastąpiło rozszczelnienie przegród murowanych z cegły. Z ekspertyzy wynika ponadto, że żaden z mistrzów kominiarskich opracowujących sprawozdanie z przeprowadzonej kontroli przewodów kominowych nie załączył do protokołu przeglądu szkicu lokalizacji przewodów kominowych, które w załączonym do protokołu przeglądu są wymienione jako element objęty zakresem czynności przy przeprowadzonej kontroli okresowej. Obaj mistrzowie kominiarscy podali we wnioskach, że należy usunąć wyciąg mechaniczny z okapu kuchennego, który może zakłócać naturalny ciąg spalin dwufunkcyjnego pieca gazowego, znajdującego się w pomieszczeniu kuchennym przy ul. [...].
Organ wyjaśnił dalej, że z wniosków końcowych i zaleceń zawartych w ekspertyzie wynika, że stan techniczny budynku oraz jego otoczenia jest dobry. W ścianie dzielącej budynki (nr [...] i [...]) wszystkie kanały spalinowe i wentylacyjne posiadają pełną drożność i są sprawne technicznie. Przewód kominowy, do którego został podłączony kominek, jest rozszczelniony i emituje woń spalonego drewna przez przegrody do przewodów wentylacyjnych i do pomieszczenia mieszkalnego sąsiedniego budynku.
Na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy podniósł, że w budynku mieszkalnym usytuowanym przy ul. [...] w P. zastosowano wentylację grawitacyjną i mechaniczną. W pokoju na piętrze znajduje się kratka wentylacyjna grawitacyjna o wymiarach 14 cm x 14 cm, a w pomieszczeniu WC wentylator wyciągowy o średnicy około 18 cm. W salonie na parterze zamontowano kratkę wentylacyjną o wymiarach 14 cm x 14 cm, w pomieszczeniu WC wentylator wyciągowy o średnicy około 18 cm. W pomieszczeniu kuchni zainstalowano kocioł gazowy z otwartą komorą spalania, a kuchnia wyposażona jest w kratkę wentylacyjną o wymiarach 14 cm x 14 cm oraz czynny okap z wyciągiem mechanicznym. Z oświadczenia H. T. - R. wynika, że w budynku zlokalizowanym przy ul. [...] dokonywano przeglądów kominiarskich i instalacji gazowej. Żaden z kominiarzy, którzy dokonywali czynności w budynku, nie rozrysował jednak układu kanałów kominowych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2014 r. właściciel nieruchomości przy ul. [...] nie przedstawił aktualnych protokołów z przeglądów sprawdzenia stanu technicznego i przydatności do użytkowania instalacji gazowej oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych).
Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż w aktach sprawy brak jest aktualnych protokołów z przeglądów stanu technicznego i przydatności do użytkowania instalacji gazowej oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) dla budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w P.. Co prawda prawidłowość ciągu w przewodach dymowych, spalinowych i wentylacyjnych była potwierdzana w przeprowadzanych przez kominiarzy przeglądach, jednak dostarczona przez A. R. ekspertyza techniczna, sporządzona w sierpniu 2013 r. przez inżyniera M. P. w jednoznaczny sposób nie określiła sposobu podłączenia urządzeń do kanałów kominowych, nie wyjaśniła, czy istnieją kolizje w podłączeniu urządzeń i pomieszczeń o różnych funkcjach, jak również nie określiła, czy przewody kominowe są szczelne, co ma szczególne znaczenie ze względu na usytuowanie komina pomiędzy dwoma lokalami mieszkalnymi. Podczas oględzin dokonanych w lokalu przy ul. [...] stwierdzono przesłonięcie kratek wentylacyjnych, a mieszkańcy lokalu uskarżali się również na to, że z kratek wentylacyjnych wydobywają się spaliny. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdza nieodpowiedni stan techniczny przewodów kominowych, a tym samym konieczność zastosowania określonych przepisami środków prawnych. Z dostarczonej ekspertyzy nie wynika sposób przyporządkowania poszczególnych przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) do pomieszczeń znajdujących się w budynku mieszkalnym A. R., a także urządzeń zamontowanych w tym lokalu mieszkalnym. W ekspertyzie brak jest przekrojów przez istniejące w obydwu budynkach wspólne kominy (nr [...] i nr [...]), ze szkicem podłączeń kominowych w lokalu A. R., ze wskazaniem pomieszczeń i kondygnacji, na których te pomieszczenia się znajdują celem ich przyporządkowania do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w P..
W związku z tym, w ocenie organu drugiej instancji, należało na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nakazać przeprowadzenie kontroli stanu technicznego tego budynku, a także przedstawienia ekspertyzy jego stanu technicznego.
Organ odwoławczy podniósł, że uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej nastąpiło z uwagi na to, że organ pierwszej instancji nakazał sprawdzenie stanu technicznego kotła gazowego, podczas, gdy przepis art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nie upoważnia do nałożenia tego obowiązku, a ponadto upłynął już wyznaczony w decyzji pierwszoinstancyjnej termin przeprowadzenia kontroli oraz przedstawienia ekspertyzy.
W obszernej skardze na powyższą decyzję A. R. zażądała stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie ich uchylenia.
Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad zawartych w art. 7, art. 8, art. 68 § 1, art 77 § 1, art. 76 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a., polegające na niewystarczającym zgromadzeniu materiału dowodowego oraz braku wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału, naruszenie art. 107 § 2 i 3 k.p.a., a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, a także naruszenie art. 62 ust 3 tej ustawy poprzez jego niezasadne zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu drugiej instancji nakładająca na A. R. obowiązek przeprowadzenia okresowej kontroli budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w P. w zakresie wyszczególnionym w sentencji decyzji oraz wykonania ekspertyzy stanu technicznego tego budynku.
Materialnoprawną podstawę tego rozstrzygnięcia stanowi art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ może w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazać przeprowadzenie okresowej kontroli obiektu lub jego części, a także żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
Użycie przez ustawodawcę sformułowania "może" oznacza, że organowi pozostawiono pewien margines swobody w wyborze treści rozstrzygnięcia. Konstrukcja uznania administracyjnego, zastosowana w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, została wprowadzona po to, by organ nadzoru budowlanego, nie będąc zupełnie skrępowany treścią przepisu, mógł wydać decyzję uwzględniającą wszelkie, nawet najbardziej nietypowe aspekty konkretnej sprawy.
Co istotne, dając organowi możliwość wyboru rozstrzygnięcia, ustawodawca nie zakłada swobody w tym zakresie, wręcz przeciwnie – zakłada, że organ wybierze rozstrzygniecie jak najbardziej adekwatne do okoliczności faktycznych danej sprawy.
Wydanie decyzji w warunkach uznania administracyjnego musi zatem zostać poprzedzone przeprowadzeniem przez organ administracji wnikliwego, wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, którego rezultaty powinny być wyczerpująco odzwierciedlone w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
W ramach kontroli decyzji uznaniowej sąd administracyjny dokonuje wnikliwej i wszechstronnej analizy materiału sprawy i bada, czy organ dogłębnie przeanalizował istotne w sprawie dane i racjonalnie powiązał ustalone przez siebie fakty z dokonanym wyborem treści rozstrzygnięcia, a w przypadku pojawienia się wartości mogących ze sobą pozostawać w kolizji – ocenia sposób i wynik wyważenia tych wartości przez organ z punktu widzenia ich znaczenia dla treści decyzji. W centrum zainteresowania sądu kontrolującego decyzję uznaniową znajduje się zatem jej uzasadnienie, którego treść i konstrukcja mogą dostarczyć cennych informacji o kontrolowanym rozstrzygnięciu.
Zatem, rozważając zasadność wydania decyzji na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek ustalić zaistnienie określonych w tym przepisie okoliczności, tj. nie tylko stwierdzić nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego lub jego części, ale również ustalić, że ten stan może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska.
Skoro organ nadzoru budowlanego, nakładając na stronę obowiązki określone w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, w tym zwłaszcza obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu, przerzuca w pewnym zakresie ciężar prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie na stronę i obciąża ją kosztami tego postępowania, to winien on wszechstronnie rozważyć zasadność nałożenia tego obowiązku i wyczerpująco swoje rozstrzygniecie w tym zakresie uzasadnić.
W niniejszej sprawie organy obu instancji tych obowiązków nie dopełniły, naruszając tym samym dyspozycje art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a organ odwoławczy – również dyspozycję art. 136 k.p.a.
Nakładając na skarżącą obowiązki wynikające z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, organy ograniczyły się w zasadzie do przytoczenia wniosków zawartych w dołączonych do akt niniejszej sprawy opinii mistrza kominiarskiego J. B., biegłego z zakresu usług kominiarskich - P. P., a także inżyniera M. P..
Żaden z nich nie stwierdził jednoznacznie, że stan budynku zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w P. jest nieprawidłowy.
Z opinii J. B. z dnia [...] listopada 2012 r. wynika, że przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne w tym budynku pozostają sprawne technicznie i kwalifikują się do bezpiecznej eksploatacji. Z okapu kuchennego należy jedynie usunąć wyciąg mechaniczny zakłócający naturalny ciąg spalin z gazowego pieca c.o. oraz zaopatrzyć przewody dymowe usytuowane w ścianie pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...] we wkłady żaroodporne, zabezpieczające przed pęknięciem przewodów oraz doszczelniające przewody aktualnie wykorzystywane przez lokatora posesji przy ul. [...] (k. 27 akt adm.).
Następnie, w protokole kontroli przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] sporządzonym w dniu [...] września 2013 r. J. B. stwierdził, że znajdujący się w pomieszczeniu salonu w budynku nr [...] kominek wolnostojący jest podłączony do komina prawidłowo, pomieszczenie jest wyposażone w sprawną wentylację, a do kominka wykonano czerpnię powietrza zewnętrznego, gwarantującą bezpieczną jego eksploatację. Uznał ponadto, że komin pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...] posiada dostateczną ilość kanałów dla obydwu lokali (k. 307 akt adm.).
Z kolei, z zaleceń biegłego z zakresu usług kominiarskich - P. P. z dnia [...] kwietnia 2013 r. wynika, że do kominka w budynku nr [...] nie wykonano doprowadzenia powietrza zewnętrznego, w związku z czym, przy niekorzystnych warunkach pogodowych (wiatr i niskie ciśnienie powietrza) istnieje możliwość przedostawania się dymu do budynku nr [...] poprzez wentylację w pokoju, przy zaistniałym w nim odwrotnym ciągu, spowodowanym "zbytnim" uszczelnieniem mieszkania. Biegły stwierdził, że w celu poprawnego działania kominka znajdującego się w budynku nr [...] należy zamontować wkład z rur żaroodpornych atestowanych o średnicy wynoszącej co najmniej 150 mm w przewodzie, do którego podłączony jest kominek oraz podwyższyć ten przewód o około 1 mb rurą żaroodporną, zakończoną wywietrzakiem. Sporządzający opinię uznał, że w obecnym stanie kominek w budynku nr [...] może stanowić zagrożenie dla mieszkańców budynku nr [...], gdyż przez wentylację w pokoju może wydobywać się dym wraz z tlenkiem węgla, a także może nastąpić dalsza erozja komina, co świadczy o nieodpowiednim stanie technicznym przewodów (k. 45-46 akt adm.).
Natomiast ze sporządzonej w sierpniu 2013 r. przez inżyniera M. P. opinii wynika, że w ścianie dzielącej budynki nr [...] i nr [...] wszystkie kanały: spalinowy i wentylacyjne posiadają pełną drożność i są sprawne technicznie. Przewód, do którego został podłączony kominek w budynku nr [...], jest rozszczelniony i emituje woń spalonego drewna przez przegrody do przewodów wentylacyjnych i do pomieszczenia mieszkalnego w budynku nr [...]. Biegły zalecił radykalny zakaz użytkowania kominka opalanego drewnem w budynku nr [...], gdyż jest to jedyne źródło zagrożenia (k. 161-161 akt adm.).
W aktach sprawy widnieje ponadto kolejna opinia mistrza kominiarskiego J. B. z dnia [...] grudnia 2013 r., dotycząca stanu przewodów kominowych w budynku nr [...], w której stwierdził on, że "wątpliwości dotyczące przedostawania się dymu do sąsiedniego budynku nr [...] są nieuzasadnione". W jego ocenie, zapach dymu przedostaje się do przewodów wentylacyjnych przy szczelnych oknach, kiedy przewody uzyskują ciąg wsteczny przy braku dopływu powietrza zewnętrznego. Biegły stwierdził, że w budynku nr [...] została wymieniona rura odprowadzająca spalinowa oraz został zainstalowana dodatkowa kratka wentylacyjna w obudowie i osłonie pieców gazowych. Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne znajdujące się w pomieszczeniach budynku nr [...] pozostają sprawne technicznie i kwalifikują się do bezpiecznej eksploatacji (k. 310 akt adm.).
Organy obu instancji ograniczyły się do przytoczenia wyżej wskazanych opinii biegłych, nie dokonując ich oceny, co stanowi istotne uchybienie, tym bardziej, że pomiędzy tymi stanowiskami występuje szereg sprzeczności co do przyczyn przedostawania się zapachu dymu do budynku skarżącej.
Jednak – co istotne – z żadnej z tych opinii nie wynika nieprawidłowy stan techniczny budynku nr [...]. Owszem, organy ustaliły, że do pomieszczeń mieszkalnych w tym budynku przedostaje się zapach dymu, ale na podstawie przeprowadzonych przez organy obu instancji dowodów, w tym wyżej powołanych opinii, a także protokołu oględzin, nie sposób wywieść, że jest to spowodowane nieprawidłowym stanem technicznym tego budynku, co jest konieczną przesłanką nałożenia na jego właściciela nakazów na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego.
W wyniku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania dowodowego organy przyjęły nieodpowiedni stan techniczny przewodów kominowych, ale nie ustaliły, czy te przewody (dymowe, spalinowe i wentylacyjne) przynależą do pomieszczeń znajdujących się w budynku mieszkalnym A. R., a także urządzeń zamontowanych w tym budynku. Organ odwoławczy stwierdził, że w dostarczonej przez skarżącą ekspertyzie inżyniera M. P. "brak jest przekrojów przez istniejące w obydwu budynkach wspólne kominy (nr [...] i nr [...]), ze szkicem podłączeń kominowych w lokalu A. R., ze wskazaniem pomieszczeń i kondygnacji, na których te pomieszczenia się znajdują celem ich przyporządkowania do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w P.".
Tak kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności organ odwoławczy mógł wyjaśnić, przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a., w ramach którego mógł przeprowadzić oględziny, zwrócić się do biegłych o sporządzenie uzupełniających opinii, czy o dodatkowe wyjaśnienia, czego nie uczynił. Trzeba ponownie podkreślić, że art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w zakresie, w jakim upoważnia organ nadzoru budowlanego do przedstawienia ekspertyzy technicznej obiektu, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują - rozstrzygnąć powstałych wątpliwości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 października 2012 r., II SA/Wr 507/12, Lex nr 1249206).
Zatem, wbrew stanowiskom organów obu instancji, brak jest przekonujących argumentów za tym, że budynek skarżącej A. R. znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, co czyni wadliwymi decyzje tych organów nakładające na skarżącą obowiązki określone w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego.
Mając na uwadze powyższe, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ pierwszej instancji uwzględni powyższe oceny i wnioski, w szczególności ustali przyczynę przedostawania się zapachu dymu do budynku będącego własnością skarżącej. W tym celu zbada przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych położenie przewodów kominowych w ścianie dzielącej budynki nr [...] i nr [...] i związanych z nimi urządzeń. Po ustaleniu powyższych okoliczności, w zależności od wyniku tych ustaleń, organ rozstrzygnie zasadność nałożenia na skarżącą obowiązków związanych z prawidłowym utrzymaniem obiektu budowlanego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło