II SA/Lu 500/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. We wniosku z dnia [...] marca 2006 r. złożonym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej J. K. domagał się wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego z wyrównaniem za okres trzech lat wstecz. Wniosek uzasadniał niewiedzą, że taki zasiłek mu przysługiwał. Decyzją z dnia [...] marca 2006r. Burmistrz odmówił wypłaty zasiłku w żądanym wymiarze , a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ odwoławczy stwierdził, że według art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od początku miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Nie można zatem przyznać świadczenia za okres wcześniejszy. Kolegium nie podzieliło zdania skarżącego , zgodnie z którym obowiązkiem Centrum Pomocy Rodzinie było powiadomienie go o przysługującym mu świadczeniu. Obowiązkiem organu I instancji było natomiast udzielanie stosownych wyjaśnień, gdyby skarżący tego się domagał. Tego jednak nie wykazano. Skarżący nie może powoływać się , zdaniem organu odwoławczego, na nieznajomość prawa , skoro zasady i formy udzielania świadczeń rodzinnych zawarte są w ogólnie dostępnych aktach prawnych i publikacjach. Kolegium zaznaczyło, że możliwość wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego za okres wsteczny możliwa jest w przypadku , jeśli odmowa przyznania świadczenia lub ustalenia jego wysokości , były następstwem błędu podmiotu realizującego zadania z zakresu świadczeń rodzinnych. Wypłata świadczenia może nastąpić za okres trzech lat wstecz , licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu lub dnia wydania decyzji prostującej błąd z urzędu. Jednak żadna z tych okoliczności nie ma miejsca w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmowę przyznania zasiłku za okres trzech lat wstecz J.K. uznał za rażąco naruszającą prawo. Jego zdaniem Centrum Pomocy Rodzinie jest po to, aby osobom niepełnosprawnym pomoc przyznawać. W mniemaniu skarżącego organ I instancji zobowiązany był przysłać odpowiednie wnioski , które on by wypełnił i otrzymał świadczenie. Ponieważ Centrum Pomocy Rodzinie nie wypełniło swojego obowiązku , należy mu się wypłata zasiłku z wyrównaniem za trzy lata wstecz. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wnosiło o jej oddalenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest nieuzasadniona. Ustalenia , jakie poczynił w sprawie organ odwoławczy nie dają żadnych podstaw do kwestionowania zasadności zaskarżonej decyzji. Prezentowana w niej argumentacja jest przekonująca, a oparte na stanie faktycznym sprawy wnioski nie budzą wątpliwości. Regułą wynikającą z treści art.24 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U Nr 228, poz. 2255 ze zmianami ) jest, że świadczenia rodzinne ustala się począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami , do końca okresu zasiłkowego. W przypadku zasiłku pielęgnacyjnego prawo do niego ustala się na czas nieokreślony chyba , że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W takim przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca , w którym upływa termin ważności orzeczenia ( art.24 ust.4 ). Odmienne określenie terminu na jaki zasiłek pielęgnacyjny zostaje przyznany , nie oznacza jednak, że zostaje wyłączona zasada o jakiej mowa w art.24 ust.2 ustawy. Tak też postąpił Burmistrz ustalając na wniosek skrzącego z dnia 28 lutego 2006 r. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 lutego 2006 r. na czas nieokreślony. Odmiennego stanowiska nie sposób wywieść z treści art. 9 kpa zobowiązującego organy administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Podkreślić należy przede wszystkim, że przepis ten dotyczy jedynie stron toczącego się postępowania. Nie ma on zatem zastosowania w sytuacji, kiedy żadne postępowanie nie jest prowadzone. Nie ma ponadto żadnych podstaw, aby określony w tym przepisie nakaz rozumieć w taki sposób , że organy administracji publicznej poza toczącym się postępowaniem zobowiązane są do informowania wszystkich osób o obowiązujących przepisach i wysyłania im jakichkolwiek formularzy do wypełnienia ( por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2000 r. SA/Gd 2072/97 LEX 41534, wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2003r. SA 20/02 LEX 156509 ). Skoro zatem przed wnioskiem skarżącego dnia 28 lutego 2006r o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego , nie było prowadzone żadne postępowanie w tej sprawie , Burmistrz nie był zobowiązany do respektowania treści art.9 kpa. Z tego względu zarzut uchybienia tego przepisu nie może zostać uwzględniony. Wadliwości zaskarżonej decyzji nie sposób dopatrzyć się w naruszeniu art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Według tego przepisu wypłata świadczeń rodzinnych może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu lub dnia wydania decyzji prostującej błąd z urzędu , jeżeli odmowa przyznania świadczeń rodzinnych lub ustalenie ich wysokości były następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych. Nie budzi wątpliwości, że przepis ten może mieć zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy w sprawie została wydana decyzja w sprawie ustalenia prawa do świadczenia rodzinnego, która następnie okazała się wadliwa . W sprawie będącej przedmiotem skargi sytuacja taka nie ma miejsca, skoro jak już wspomniano wcześniej pierwszy wniosek w sprawie o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego skarżący złożył w dniu 28 lutego 2006r. Wobec powyższego na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153 poz.1270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.