II SA/Lu 502/13

WyrokWSA w Lublinie2013-11-19

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Grażyna Pawlos-Janusz, Joanna Cylc-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać remont ogrodzenia, nie rozpatrując jednocześnie zarzutów dotyczących stanu technicznego sąsiedniego budynku magazynowego, który może wpływać na stan ogrodzenia i bezpieczeństwo?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Nakazanie remontu ogrodzenia było przedwczesne bez rozpatrzenia zarzutów dotyczących stanu technicznego sąsiedniego budynku magazynowego, który mógł wpływać na stan ogrodzenia i bezpieczeństwo, co narusza przepisy Prawa budowlanego oraz K.p.a. dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Spółka jawna wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą Spółce wykonanie remontu ogrodzenia. Spółka podnosiła, że remont jest niemożliwy z powodu napierających na ogrodzenie hałd ziemi i niestabilnego budynku magazynowego na sąsiedniej działce, które powodują niszczenie ogrodzenia. Organy administracji uznały te zarzuty za niemające wpływu na rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej wyłącznie ogrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Spółki jawnej w R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Spółki jawnej w R. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 8 kwietnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpoznaniu odwołania "A" – sp. j. w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z siedzibą w [...] z dnia 7 lutego 2013 r., nr [...], nakazującej tej Spółce wykonanie remontu istniejącego ogrodzenia usytuowanego pomiędzy działkami oznaczonymi nr ewid. "x", "y" i "z", położonymi w [...] przy ul. [...] , w terminie do dnia 31 sierpnia 2013 r. – utrzymał tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 28 czerwca 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego ogrodzenia położonego przy ul. [...] 5 w [...]. W trakcie oględzin w dniu 25 lipca 2012 r. organ ten ustalił, że ogrodzenie to zbudowane jest z elementów betonowych prefabrykowanych między działką nr ewid. "x", której wieczystym użytkownikiem jest "A" – spółka jawna a działkami nr nr ewid. "y" i "z", oddanych w użytkowanie wieczyste odpowiednio: "B" w [...] i "C" sp. j. z siedzibą w [...]. Ogrodzenie o wysokości poniżej 2,20 m usytuowane jest w dolnej części skarpy powstałej pomiędzy działkami nr nr ewid. "y" i "z" a działką nr ewid. "x", z uwagi na różnicę wysokości terenu wynoszącą około 1,50 m – 2,00 m. Omawiane ogrodzenie na długości 44,80 m znajduje się w złym stanie technicznym. Cokół betonowy oraz część przęseł uległy odchyleniu od pionu, a w części przęseł stwierdzono liczne ubytki płyt, którymi ziemia przedostaje się na teren działki nr ewid. "x". Uczestniczący w oględzinach L. S., reprezentujący "A" – sp. j., oświadczył, że działkę tę kupił wraz z ogrodzeniem 9 maja 2000 r. Okoliczność te potwierdził również w piśmie z dnia 24 sierpnia 2012 r. Wobec uznania, że przedmiotowe ogrodzenie jest w nieodpowiednim stanie technicznym oraz powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia wspomnianą wyżej decyzją z dnia 7 lutego 2013 r. organ pierwszej instancji nakazał Spółce wykonanie remontu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Rozpatrując odwołanie "A" – sp. j. w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ odwoławczy stwierdził, iż organ pierwszej instancji należycie wyjaśnił wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, a podjęte przez ten organ rozstrzygnięcie znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Zdaniem organu drugiej instancji, w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, konieczne było nakazanie, w zakreślonym terminie, wykonania remontu przedmiotowego ogrodzenia, które ma na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego. Mając na uwadze pojęcie remontu określone w art. 3 pkt 8 ustawy – Prawo budowlane, organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że obowiązkiem właściciela ogrodzenia będzie wykonywanie w istniejącym ogrodzeniu robót budowlanych polegających na odtworzeniu jego stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, dopuszczając stosowanie innych wyrobów budowlanych niż zostały użyte w stanie pierwotnym. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotem postępowania, w którym zapadła decyzja organu pierwszej instancji, jest istniejące ogrodzenie usytuowane w granicy działki o nr geod. "x" i działek o nr geod. "y" i "z" położonych przy ul. [...] w [...]. Z tego względu zarzuty strony dotyczące budynku magazynowego, usytuowanego na działce nr geod. "z", nie miały jakiegokolwiek wpływu na wynik tej sprawy. Organy nie mogły także oceniać zarzutów dotyczących hałdy ziemi i gruzu znajdujących się na sąsiedniej nieruchomości, gdyż nie stanowią one obiektów budowlanych. Ponadto, jak podkreślił organ odwoławczy, ustawodawca w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nałożył na organy nadzoru budowlanego obowiązek określenia w wydanej na podstawie tego przepisu decyzji terminu wykonania obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. "Określenie terminu", o jakim mowa w tym przepisie, oznacza wskazanie daty, a zatem rozstrzygnięcie wydane na podstawie tego przepisu nie może być uzależnione od uprzedniego wykonania czynności przez osobę trzecią. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wniosła "A" – sp. j., domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 83 ust. 1 w związku z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, poprzez: a) zaniechanie nakazania przeprowadzenia kontroli i zażądania przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku magazynowego z płyt żelbetonowych usytuowanego przy spornym ogrodzeniu, który to budynek stanowi własność "C" sp. j., w sytuacji gdy powyższy budynek napiera na skarpę usytuowaną przy ogrodzeniu, powodując jego niszczenie oraz hałdowanie ziemi na działce skarżącego, b) zaniechanie nakazania "B" oraz "C" sp. j. usunięcia hałd ziemi i gruzu na działkach nr nr ewid. "y" i "z", w sytuacji gdy ziemia i gruz napiera na ogrodzenie powodując jego powolne przewracanie i uniemożliwiając jego remont. 2. art. 83 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez zaniechanie wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości związanych z nieodpowiednim stanem technicznym opisanego wyżej budynku magazynowego, poprzez jego odpowiednie zabezpieczenie w celu zapobieżenia immisjom powodującym niszczenie przedmiotowego ogrodzenia i hałdowanie ziemi na działce skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Sądem w dniu 5 listopada 2013 r., występujący w imieniu strony skarżącej, L. S. wyjaśnił, iż chciałby dokonać na swój koszt remontu spornego ogrodzenia, ale uniemożliwiają mu to napierające na nie hałdy ziemi z działek sąsiednich i usytuowany tam obiekt budowlany. Jego zdaniem zrealizowanie jakichkolwiek robót przy ogrodzeniu bez uprzedniego usunięcia hałd ziemi groziłby zawaleniem budynku na działce sąsiedniej. Różnica wysokości pomiędzy działkami wynosi do 2 metrów. Wyjaśnia, że około 3-4 lata temu na sąsiedniej działce samowolnie zmieniono sposób użytkowania składu węgla na budowlę nie spełniająca norm technicznych, obiekt ten jest 2 metry od granicy działki i organy prowadzące postępowanie w tej sprawie widziały, w jakim jest on stanie technicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skardze nie można odmówić słuszności, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Nie wszystkie jednak zarzuty skargi są zasadne. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 156, poz. 1623 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa", w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Powołany przepis wskazuje na cztery przesłanki, których stwierdzenie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji zawierającej odpowiednie nakazy. W takim przypadku bowiem organ obowiązany jest do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego. Decyzje podejmowane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1–4, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz jest obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok NSA z 14 lipca 1998 r., IV SA 1420/96, niepubl.; A. Despot-Mładanowicz [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2012, s. 592). Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji dnia 7 lutego 2013 r., nr [...], nakazującą skarżącej Spółce wykonanie remontu należącego do niej ogrodzenia usytuowanego pomiędzy działką nr ewid. "x" oraz działkami "y" i "z", w [...] przy ul. [...] , w terminie do dnia 31 sierpnia 2013 r. Jako podstawę prawną tych decyzji organy administracji wskazały art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4, to jest nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego ogrodzenia oraz oszpecenie otoczenia, jakie powoduje ten obiekt. Wydanie wspominanych decyzji w niniejszej sprawie było jednak co najmniej przedwczesne. Organy administracji nie ustaliły bowiem stanu faktycznego sprawy w stopniu dostatecznym do jej rozpoznania i rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie jest bezspornym, iż jakkolwiek organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie z urzędu, to zostało ono jednak zainicjowane przez telefoniczne zgłoszenie reprezentującego skarżącą Spółkę L. S. dokonane w dniu 28 czerwca 2012 r. (k. 1 akt adm. I inst.). Zgłoszenie to, jak wynika z treści notatki służbowej z tej samej daty, zostało sformułowane przez pracownika organu pierwszej instancji jako żądanie dotyczące wyłącznie "betonowego ogrodzenia na granicy z działką Pana T. P.", które – według zgłaszającego – "jest w stanie zagrażającym bezpieczeństwu ludzi". Pracownik PINB [...] zanotował również, iż "działki z ogrodzeniem" położone są w [...] przy ul. [...] . W oparciu o powyższe zgłoszenie organ pierwszej instancji wszczął postępowanie "w sprawie stanu technicznego" przedmiotowego ogrodzenia. Należy jednak zauważyć, że L. S., w istocie inicjując postępowanie, nie domagał się czynienia ustaleń co do konieczności naprawy ogrodzenia należącego do Spółki "A" w [...]. Przeciwnie – deklarował on, że wolą i zamiarem Spółki, reprezentowanej przez niego, jest wykonanie nowego ogrodzenia na własny koszt, z uwagi na zły stan techniczny istniejącego ogrodzenia, powodujący zagrożenie dla życia i zdrowia pracowników zatrudnionych w Spółce. Potwierdza to w szczególności podpisane przez niego pismo Spółki z dnia 24 sierpnia 2012 r. skierowane do PINB w [...], treść odwołania od wydanej w toku postępowania decyzji tego organu z dnia 17 września 2012 r. (uchylonej decyzją kasacyjną WINB w [...] z dnia 15 listopada 2012 r.), a także uzasadnienie odwołania od decyzji PINB w [...] z dnia 7 lutego 2013 r. W telefonicznym zgłoszeniu, a także w toku postępowania administracyjnego L. S. wskazywał na nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego znajdującego się na działce sąsiedniej, który – w jego ocenie – uniemożliwia podjęcie robót budowlanych przy naprawie ogrodzenia i domagał się nałożenia na właściciela omawianego obiektu określonych obowiązków wynikających z konieczności zapobieżenia skutkom bardzo złego stanu technicznego tego obiektu. Przykładowo we wskazanym wyżej piśmie z dnia 24 sierpnia 2012 r. podniósł on, że "w bezpośredniej odległości tegoż ogrodzenia usytuowana jest żelbetowa budowla, która wg mojej oceny w każdej chwili może grozić katastrofą budowlaną, gdyż jest posadowiona na skarpie usytuowanej po stronie ww. właścicieli, napierającej bezpośrednio na moje ogrodzenie". W związku z tym wnosił on o wydanie stosownego rozstrzygnięcia, w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, skierowanego do wieczystych użytkowników gruntów sąsiednich (działek nr ewid. "y" i "z") – "B" w [...] oraz "C" sp. j. z siedzibą w [...]. Na kwestie te wskazywał również w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 25 lipca 2012 r. oraz składanych pismach procesowych. Wskazane wyżej okoliczności były znane organom administracji obu instancji, co potwierdza przede wszystkim protokół z oględzin z dnia 25 lipca 2012 r., z którego wynika, iż istotnie w bardzo niewielkiej odległości od spornego ogrodzenia, nieokreślonej precyzyjnie przez pracowników organu pierwszej instancji (według uczestniczącego w oględzinach L. S. wynoszącej 2 m), na działce sąsiedniej nr ewid. "z" znajduje się obiekt budowlany, zbadania którego stanu technicznego domagał się L. S. Organy nadzoru budowlanego, co nie było kwestionowane przez żadną ze stron postępowania, nie oceniły merytorycznie tych okoliczności i nie wydały w tym przedmiocie żadnego rozstrzygnięcia, zaś organ odwoławczy zarzuty skarżącej Spółki w tym zakresie skwitował stwierdzeniem, że nie mają one jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż przedmiotem postępowania jest wyłącznie przedmiotowe ogrodzenie. Trzeba więc podkreślić, iż jeśli organy administracji orzekające w sprawie miały jakiekolwiek wątpliwości co do treści żądania występującego w imieniu Spółki L. S., to obowiązane były to wyjaśnić, choćby w toku przeprowadzonych oględzin. Zwłaszcza, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podnosił on wyraźnie, iż domaga się nakazania przeprowadzenia kontroli i zażądania przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku magazynowego z płyt żelbetonowych usytuowanego przy spornym ogrodzeniu, stanowiącego własność "C" sp. j., z uwagi na to, że powyższy budynek napiera na skarpę usytuowaną przy ogrodzeniu, powodując niszczenie tego ogrodzenia. L. S. wskazywał także na to, iż w jego ocenie w wyniku dokonania takiej kontroli organ nadzoru budowlanego byłby zobligowany do nakazania usunięcia nieprawidłowości związanych z nieodpowiednim stanem technicznych budynku magazynowego usytuowanego tuż przy ogrodzeniu należącym do Spółki "A". Nadto do odwołania dołączył on 7 sztuk fotografii wykonanych w dniu 21 września 2013 r., obrazujących przedmiotowe ogrodzenie i jego bezpośrednie otoczenie. Wskazana dokumentacja fotograficzna zdaje się potwierdzać okoliczności podniesione przez skarżącego, to jest fakt napierania skarpy, na której znajduje się budynek magazynowy Spółki "C", na ogrodzenie należące do Spółki "A" i jego niszczenie wskutek naporu mas ziemi z działki nr ewid. "z". Z powyższego wynika, że nie można było z góry przesądzić, jak uczyniły to organy obu instancji, iż rozstrzygnięcie kwestii doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami ogrodzenia pomiędzy działkami nr nr ewid. "x", "y" i "z", mogło zostać wydane w oderwaniu od oceny zgodności z przepisami prawa budowlanego budynku magazynowego usytuowanego na działce nr ewid. "z". Wątpliwości w tej kwestii nie zostały wyjaśnione przez organ odwoławczy ani przez organ pierwszej instancji, które – bez przeprowadzenia w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego – przyjęły, że dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej nie ma znaczenia kwestia stanu technicznego obiektu budowlanego na działce nr ewid. "z". W ocenie Sądu w takiej sytuacji, jaka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie było możliwe prawidłowe, to jest uwzględniające wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, rozstrzygnięcie kwestii stanu technicznego przedmiotowego ogrodzenia, bez wnikliwego i wszechstronnego rozważenia zasadności orzekania również w przedmiocie stanu technicznego omawianego budynku magazynowego. Ponownie należy bowiem podkreślić, że w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego obiektów budowlanych organy nadzoru budowlanego mają obowiązek z urzędu prowadzić postępowanie we właściwym trybie określonym przepisami ustawy Prawo budowlane. Organy te nie mogą się zatem uchylać od wszczęcia postępowania w takiej sprawie bądź oceny stanu technicznego określonego obiektu budowlanego w już toczącym się postępowaniu, zwłaszcza, gdy – tak jak w sprawie niniejszej – zachodzą poważne wątpliwości co do tego, czy obiekt taki nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi (art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest natychmiastowe podjęcie konkretnych działań zmierzających do oceny stanu technicznego takiego obiektu oraz ewentualnego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Niewątpliwie brak działania organów nadzoru budowlanego w tej kwestii należało ocenić jako niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozpoznania i rozstrzygnięcia kwestii stanu technicznego ogrodzenia należącego do skarżącej Spółki. Organ pierwszej instancji powinien był wszcząć postępowanie administracyjne, prowadzone w odpowiednim trybie określonym przepisami Prawa budowlanego, dotyczące stanu technicznego obiektu budowlanego na działce nr ewid. "z". Nie można bowiem wykluczyć, iż, jak wskazuje skarżąca Spółka, dopiero ustalenia poczynione w takiej sprawie pozwoliłyby na wszechstronną ocenę zakresu działań naprawczych koniecznych do usunięcia złego stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy działkami nr nr ewid. "x", "y" i "z". Takie nieuzasadnione "oderwanie" rozpoznawanej sprawy od sprawy w przedmiocie oceny zgodności z przepisami technicznymi budynku magazynowego na działce nr ewid. "z" mogłoby prowadzić, co podnosił występujący w imieniu skarżącej Spółki L. S., do powstania niebezpieczeństwa wywołania katastrofy budowlanej. Argumentacja strony skarżącej w tym zakresie została bowiem uprawdopodobniona przedłożonymi w toku postępowania odwoławczego dowodami w postaci opisanych fotografii, których organ odwoławczy nie ocenił merytorycznie. Należy zatem podkreślić, iż w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy, wydanie przez organy obu instancji decyzji nakazującej skarżącemu, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy Prawo budowlane, wykonanie remontu przedmiotowego ogrodzenia, bez uprzedniego rozstrzygnięcia w odrębnej sprawie kwestii stanu technicznego budynku magazynowego na działce nr ewid. "z" było co najmniej przedwczesne. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ pierwszej instancji w toku oględzin nieruchomości, przeprowadzonych w dniu 25 lipca 2013 r., nie wykonał jakiejkolwiek dokumentacji fotograficznej, pomimo że z protokołu z tej czynności procesowej, jak wskazano wyżej, wynikało, że L. S. wskazywał uwagę pracowników organu pierwszej instancji na istniejący na działce sąsiedniej budynek magazynowy, konstrukcji żelbetowej, usytuowany około 2 metrów od ogrodzenia (k. 7v akt adm. I inst.). Do okoliczności tej organy obu instancji nie odniosły się merytorycznie, a jedynie organ odwoławczy stwierdził, iż wskazany budynek magazynowy nie jest przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, a zatem zarzuty co do jego stanu technicznego nie mają żadnego wpływu na wynik tej sprawy (s. 3 decyzji, k. 24 akt adm. II inst.). Z powyższego wynika, że organy administracji obu instancji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności w sprawie stosownie do wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a organ odwoławczy również w myśl art. 136 K.p.a. W świetle tych przepisów w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy te są zobowiązane również – w sposób wyczerpujący – zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Organy administracji są więc na podstawie tych przepisów zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas mogą ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do przepisu art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną. Tym samym organy administracji orzekające w sprawie naruszyły nie tylko powołane wyżej przepisy, lecz również art. 107 § 3 K.p.a. zobowiązujący te organy do wyczerpującego przedstawienia w uzasadnieniu decyzji wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych i prawnych. Mając na uwadze powyższe uchybienia Sąd zobowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Sąd uchylił również decyzję organu pierwszej instancji, w oparciu o art. 135 powołanej ustawy, albowiem było to konieczne dla końcowego załatwienia sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji uwzględnią przedstawione wyżej uwagi. Przede wszystkim organy te będą zobowiązane do podjęcia niezbędnych czynności procesowych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego i – w oparciu o tak zgromadzone dowody – do wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisów Prawa budowlanego. W szczególności organy nadzoru budowlanego, mając na uwadze zarzuty podniesione przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego i sądowego, rozważą wszczęcie postępowania dotyczącego oceny stanu technicznego budynku magazynowego na działce nr ewid. "z". Ponownie należy podkreślić, iż obowiązkiem organów nadzoru budowlanego będzie dokonanie wszechstronnej oceny tych zarzutów, uwzględniającej całokształt okoliczności sprawy, a zwłaszcza rozważenia zbadania stanu technicznego budynku magazynowego na działce nr ewid. "z" w kontekście twierdzeń L. S., co do istniejącego zagrożenia katastrofą budowlaną. W razie bowiem potwierdzenia się tych zarzuty strony skarżącej, nie można byłoby wykluczyć, że wykonanie przez nią obowiązku remontu ogrodzenia, nałożonego decyzjami organów obu instancji, bez wcześniejszego rozstrzygnięcia stanu technicznego obiektu budowlanego na działce sąsiedniej (oraz bez ewentualnego wykonania przez właściciela bądź zarządcę tego obiektu innych robót) skutkowałoby ryzykiem wywołania katastrofy budowlanej. W takiej odrębnej sprawie organy administracji zobowiązane byłyby do wyjaśnienia w szczególności, czy budynek magazynowy posadowiony na skarpie bądź też nasypie – jak zdaje się wynikać z pisma Spółki z dnia 24 sierpnia 2012 r. (zdanie 2 uzasadnienia ww. pisma; k. 9 akt adm. I inst.) – w odległości około 2 metrów od ogrodzenia Spółki, rzeczywiście napiera na to ogrodzenie powodując jego niszczenie oraz czy faktycznie wykonanie remontu omawianego ogrodzenia nie jest uzależnione od uprzedniego wykonania robót budowlanych przez inne podmioty, na przykład mających na celu zabezpieczenie przed osunięciem się znajdującej się na działce nr ewid. "z" skarpy (nasypu), na której posadowiony jest budynek magazynowy. W razie wszczęcia takiego odrębnego postępowania w sprawie dotyczącej obiektu lub obiektów budowlanych znajdujących się na działkach sąsiednich, organy administracji winny rozważyć zastosowanie przepisu art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Należy mieć jednak przy tym na uwadze, iż w świetle tego przepisu koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia, a zatem nie jest uzasadnione nakładanie obowiązku na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, gdy stan techniczny obiektu budowlanego może być stwierdzony w inny, niezwiązany z ponoszeniem kosztów sposób, w szczególności poprzez przeprowadzenie oględzin. Obowiązkiem organów administracji będzie również prawidłowe ustalenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zwrócić należy bowiem uwagę, iż reprezentujący skarżącą Spółkę L. S. konsekwentnie podnosił w toku postępowania, że w jego ocenie zarówno ogrodzenie stanowiące własność Spółki, jak i budynek znajdujący się na działce nr ewid. "z", może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, a zatem wskazywał na istnienie przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło