II SA/Lu 507/03
WyrokWSA w Lublinie2004-04-29
Skład orzekający: Maciej Kierek, Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia odrzucającego zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczące braku oznaczenia wierzyciela i podstawy prawnej w tytule wykonawczym oraz czasowej niewykonalności obowiązku, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Tytuł wykonawczy zawierał wymagane elementy, a zarzut czasowej niewykonalności obowiązku rozbiórki drenażu nie był zasadny, gdyż obowiązek ten nie był wykonywany od trzech lat z innych przyczyn niż warunki atmosferyczne. Grzywna w celu przymuszenia została uznana za właściwy środek egzekucyjny.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły braku oznaczenia wierzyciela i podstawy prawnej w tytule wykonawczym, czasowej niewykonalności obowiązku rozbiórki drenażu z powodu niskich temperatur oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (grzywny). Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Bogusław Wiśniewski asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. i S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia A. i S. małżonków K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta B. P. z dnia [...]stycznia 2003 r. znak: [...] odrzucającego zarzuty złożone w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym wszczętym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 11 grudnia 2002 r. – utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] grudnia 2002 r. postanowieniem nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta B.P. orzekł o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, a polegającego na rozbiórce drenażu rozsączającego stanowiącego część urządzenia budowlanego do biologicznego oczyszczania ścieków z budynku mieszkalnego przy ul. R.
Zarzuty wniesione przez pełnomocnika zobowiązanych na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego trafnie zostały przez organ egzekucyjny uznane za bezpodstawne, gdyż nie znajdują one oparcia w obowiązujących przepisach.
Zgodnie z treścią art. 20 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem egzekucyjnym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających z decyzji i postanowień wydawanych w zakresie swojej właściwości jest kierownik powiatowy służb, inspekcji lub straży, a w sprawie niniejszej jest nim Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w zakresie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych przez ten organ na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Z zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym wynika, że wierzycielem obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej jest organ administracji publicznej, który w pierwszej instancji wydał decyzję nakładającą na zobowiązanego obowiązek wynikający z przepisów prawa materialnego. W związku z tym nie znajduje podstaw zarzut, jakoby w tytule wykonawczym organ egzekucyjny winien wskazać podstawę prawną do określenia w postępowaniu egzekucyjnym wierzyciela. Powołanie się w tej kwestii przez odwołujących się na art. 27 ustawy egzekucyjnej jest nietrafne, bo w § 1 pkt 1 tego przepisu ustawodawca wymaga jedynie wskazania wierzyciela, nie zaś określenia podstawy prawnej jego występowania w tym postępowaniu.
Bezpodstawny jest także zarzut o niewykonalności obowiązku we wskazanym siedmiodniowym terminie. Upoważnienie do wskazania terminu wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym wynika wprost z art. 122 § 2 pkt 2 ustawy, w którym pozostawiono organowi egzekucyjnemu swobodę jego określenia. Decyzja, z której wynika obowiązek podlega wykonaniu z chwilą, gdy stanie się ona ostateczna i zostanie doręczona zobowiązanym. Nie można więc uwzględnić zarzutu o braku możliwości wykonania obowiązku z uwagi na niesprzyjające warunki atmosferyczne. Obowiązek rozbiórki urządzenia budowlanego stał się wymagalny z dniem 17 grudnia 2001 r., a wierzyciel wezwał zobowiązanych do jego wykonania pierwszym upomnieniem z dnia 30 lipca 2002 r. /zwrotne poświadczenie odbioru z 14 sierpnia 2002 r./ i ponownym z dnia 12 listopada 2002 r. /zwrotne potwierdzenie odbioru z 20 listopada 2002 r./. Termin zawarty w upomnieniu nie jest terminem na wykonanie nałożonego obowiązku, bo upomnienie ma tylko charakter przypomnienia zobowiązanemu o ciążącym na nim obowiązku. Po upływie 7 dni określonych w wezwaniu organ może wszcząć postępowanie egzekucyjne. Nałożona na wnoszących zarzuty grzywna znajduje podstawę w art. 121 § 2 ustawy egzekucyjnej.
Skargę do sądu administracyjnego wniósł pełnomocnik A. i S. małżonków K., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego przez nie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o umorzenie postępowania w sprawie. Strona skarżąca zarzuciła, że postanowienie o nieuwzględnieniu zarzutów wydane zostało z naruszeniem art. 27 § 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wobec braku oznaczenia w treści tytułu prawnego wierzyciela oraz podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Postanowienie to narusza, zdaniem strony skarżącej art. 33 pkt 5 tejże ustawy przez egzekwowanie obowiązku, który z uwagi na ujemne temperatury w okresie zimowym był czasowo niewykonalny, a także przepis art. 33 pkt 8 ustawy przez zastosowanie w warunkach czasowej niemożności wykonania obowiązku niepotrzebnego i zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w kwocie 5000 zł.
Organy administracyjne nie rozpatrzyły także wniosku A. i S.K. o zawieszenie postępowania bezpośrednio po jego wszczęciu, tj. po wydaniu tytułu wykonawczego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w zakresie jego zgodności z obowiązującym prawem należy stwierdzić, że postanowienie to prawa nie narusza.
Zaskarżone postanowienie związane jest z wykonaniem obowiązku rozbiórki drenażu rozsączającego stanowiącego część urządzenia budowlanego jakim jest biologiczna oczyszczalnia ścieków, nałożonego na A. i S. K. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta B. P. znak: [...]utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2001 r. znak: [...].
Skarżący obowiązku tego nie wykonali, a zatem prowadzone postępowanie egzekucyjne związane jest z przymuszeniem zobowiązanych do wykonania decyzji.
Skarżącym zostało przesłane upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, a po upływie 7-dniowego terminu od doręczenia upomnienia organ administracyjny wszczął postępowanie egzekucyjne i nałożył na skarżących grzywnę w celu przymuszenia.
W świetle przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm./ zarzuty stanowią swoisty środek zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym. Można je wnieść tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w art. 33 powołanej ustawy.
Skarga wskazuje jako podstawy zarzutów okoliczności wymienione w punktach 5, 8 i 10 artykułu 33 ustawy. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie trafnie nie uznało zgłoszonych zarzutów za uzasadnione.
Błędne jest twierdzenie skargi, co do niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji albowiem wystawiony w dniu 11 grudnia 2002 r. tytuł wykonawczy /k. 21 akt adm./ zawiera wszystkie prawem wymagane elementy i należy podzielić zawartą w zaskarżonym postanowieniu argumentację w tym zakresie.
Nie jest zasadnym twierdzenie skargi, iż w sprawie zachodzi sytuacja niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym ze względu na wszczęcie i prowadzenie egzekucji w okresie zimowym.
Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, o której mowa w art. 33 pkt 5 omawianej ustawy, stanowiąca ustawową podstawę zarzutu, dotyczy sytuacji, gdy niewykonalność zaistniała jeszcze przed wydaniem decyzji nakładającej obowiązek jak i po jej wydaniu. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z nieważnością decyzji w świetle postanowień art. 156 § 1 pkt 5 kpa, zaś niewykonalność decyzji po jej wydaniu czyni ją bezprzedmiotową w ujęciu art. 162 § 1 pkt 1 kpa.
W przypadku tylko czasowej niemożności wykonania obowiązku z przyczyn obiektywnych organ powinien jedynie wstrzymać czynności egzekucyjne na podstawie art. 35.
Należy mieć na uwadze, że egzekwowany obowiązek rozbiórki urządzenia budowlanego nie został przez skarżących wykonany przez okres od 3 lat. W świetle wyjaśnień złożonych w piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2004 r. /k. 19 akt sprawy/ przyczyną jego niewykonywania nie jest niemożność ze względu na warunki atmosferyczne, tylko oczekiwanie skarżących na budowę kanalizacji miejskiej do której mógłby zostać podłączony ich budynek mieszkalny i wówczas dopiero ustałaby potrzeba korzystania przez nich z własnej oczyszczalni ścieków.
Nieuzasadnione jest twierdzenie skargi, iż nałożona w postępowaniu egzekucyjnym grzywna w celu przymuszenia była zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Jakkolwiek organy egzekucyjne zobligowane są do stosowania środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego, to zastosowany środek musi być celowy, tj. zmierzać bezpośrednio do wykonania nałożonego obowiązku. Wymierzenie grzywny w wysokości zgodnej z obowiązującymi przepisami, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym nie stanowi zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
W świetle treści art. 33 omawianej ustawy nie uwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi podstawy zarzutu. Należy przy tym zauważyć, że dokumentem urzędowym warunkującym wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest wystawienie tytułu wykonawczego. W rozpatrywanej sprawie tytuł wykonawczy został wystawiony i skierowany do egzekucji administracyjnej w dniu 11 grudnia 2002 r. /k. 21 akt adm./, a z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego skarżący wystąpili w dniu 20 sierpnia 2002 r. /k. 8 akt adm./.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał zaskarżone postanowienie za nie naruszające prawa i skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych, oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło