II SA/Lu 507/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. G. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 27 kwietnia 2018 r., znak: IF-VII.7840.5.1.2018.ID, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - w zakresie wniosku H. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. H. G. w dniu 16 maja 2018 r. złożyła skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 27 kwietnia 2018 r., znak: IF-VII.7840.5.1.2018.ID, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jednocześnie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest zasadny. W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania aktu organu administracyjnego zapewnia stronie ochronę jej praw, a zatem to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wykonanie przez organ aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności świadczących, że w odniesieniu do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu wydanego w granicach sprawy jest zasadne. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast za trudne do odwrócenia skutki uznaje się takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 364 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżoną decyzją Wojewoda Lubelski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. P. z 29 grudnia 2017 r., znak: UAB.6740.296.2017.CA4, orzekającą o zatwierdzeniu projektu budowlanego i zmianie swojej decyzji z 16 grudnia 2011 r., znak: UAB.6740.509. 2011.CA5, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę C. H.-U. [...] w B. P. na działkach - w obrębie [...], nr [...] - aktualnie [...], [...], [...] - aktualnie [...], [...], [...] - aktualnie [...], przy ul. [...] w B. P. – w zakresie: - zmiany projektu zagospodarowania działki w tym zmiany lokalizacji i wymiarów budynków, obiektów budowlanych, parkingów, chodników i dróg dojazdowych, sieci, przyłączy i obiektów małej architektury; - podziału inwestycji na etapy; - budowy budynku oznaczonego na projekcie zagospodarowania jako budynek nr 2 – C. H. U. - etap I, z instalacjami wewnętrznymi: wentylacji mechanicznej i klimatyzacji, ogrzewczą, chłodniczą, tryskaczową i wodociągową, przeciwpożarową, wodociągową, kanalizacyjną, kanalizacji deszczowej, elektrycznymi i niskoprądowymi. Strona skarżąca nie wykazała, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a., przemawiające uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten wniosek strona podniosła, że wykonanie tej decyzji spowoduje "nieodwracalne skutki prawne", albowiem doprowadzi do zrealizowania projektowanej inwestycji, z naruszeniem przepisów prawa, bez zapewnienia wszystkim stronom (w tym skarżącej) prawa do czynnego udziału w postępowaniu, "bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko", a w przyszłości – w przypadku ewentualnego uzyskania przez skarżącą i jej rodzeństwo korzystnej decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości – może uniemożliwić "faktyczny zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lub też narazi ich na powstanie obowiązku zwrotu inwestorowi nakładów przewyższających wartość odzyskanej nieruchomości". Po pierwsze podkreślić należy, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia ani innych aktów wydanych w toku postępowania przed organami administracji. To oznacza, że podniesione w skardze zarzuty nie mogą uzasadniać udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej w niniejszej sprawie. Po drugie nie budzi wątpliwości, że strona skarżąca jako okoliczności świadczące o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, wskazała zasadniczo normalne, zwykłe następstwa decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jakim jest rozpoczęcie realizacji inwestycji i wykonanie objętych tym projektem robót budowlanych. Strona nie wskazała natomiast w istocie dodatkowych okoliczności mogących odnosić się do konkretnych skutków prawnych lub faktycznych, które spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, która to zmiana spowoduje, że powrót do stanu poprzedniego będzie wymagał szczególnego wysiłku, przykładowo dużego nakładu sił i środków. Niewątpliwie przy tym bezzasadne jest twierdzenie, że w wyniku zrealizowania projektowanej inwestycji, niemożliwe będzie wykonanie w przyszłości decyzji o zwrocie na rzecz skarżącej i członków jej rodziny wywłaszczonej nieruchomości, o ile taka decyzja zostanie wydana. Oczywiste jest bowiem, że co do zasady zrealizowanie obiektu budowlanego na wywłaszczonej nieruchomości, nie stanowi przeszkody do orzeczenia zwrotu takiej nieruchomości na rzecz byłych właścicieli bądź ich następców prawnych. Podnoszona zaś przez skarżących kwestia dotycząca przyszłych, hipotetycznych rozliczeń, związanych ze zwrotem tej nieruchomości nie uzasadnia – zdaniem Sądu - udzielenia skarżącym ochrony tymczasowej, na obecnym etapie postępowania. W tym miejscu należy wskazać, że niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 P.p.s.a. dotyczy przede wszystkim inwestora, a jedynie w wyjątkowych przypadkach może odnosić się także do innych podmiotów. Niewątpliwie bowiem kontynuowanie prowadzonych przez inwestora prac budowlanych, zanim sąd rozstrzygnie wniesioną skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę, odbywa się wyłącznie na ryzyko inwestora, który musi być świadomy, że niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie spowoduje konieczność poniesienia kosztów związanych z rozbiórką wznoszonego obiektu budowlanego (zob. postanowienie NSA z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 22/05). Ponownie wymaga zatem podkreślenia, że określona w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody odnosi się do okoliczności nadzwyczajnych, szczególnych, które grożą powstaniem szkody, jaka nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Niewątpliwie podniesione przez skarżącą okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że istnieje ryzyko wyrządzenia takiej szkody. Ubocznie wskazać trzeba, że rozstrzygnięcie niniejszym postanowieniem o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie wyłącza możliwości udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej na dalszym etapie postępowania sądowego. Przepis art. 152 § 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, że w razie uwzględnienia skargi zaskarżony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Z tych względów, wobec niespełnienia warunków z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w postanowieniu.