II SA/Lu 508/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. i K. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zmiany decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę - w zakresie wniosku J. K. i K. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta B. P. z [...] r., znak: [...] postanawia: I. odmówić wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] r., znak: [...]; II. zwrócić z urzędu skarżącym 100 (sto) złotych. J. K. i K. K. w dniu 4 maja 2018 r. złożyli skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zmiany decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta B. P. z [...] r., znak: [...], nie jest zasadny. W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź też innych aktów podjętych w sprawie, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania aktu organu administracyjnego zapewnia stronie ochronę jej praw, a zatem to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wykonanie przez organ aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności świadczących, że w odniesieniu do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu wydanego w granicach sprawy jest zasadne. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast za trudne do odwrócenia skutki uznaje się takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 364 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Prezydent Miasta B. P. decyzją z [...] r., znak: [...], orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i zmianie decyzji własnej z [...] r., znak: [...] [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę Centrum [...]" w B. P. na działkach - w obrębie [...], nr [...] - aktualnie [...], [...], [...] - aktualnie [...], [...], [...] - aktualnie [...], przy ul. Ł. w B. P. – w zakresie: - zmiany projektu zagospodarowania działki w tym zmiany lokalizacji i wymiarów budynków, obiektów budowlanych, parkingów, chodników i dróg dojazdowych, sieci, przyłączy i obiektów małej architektury; - podziału inwestycji na etapy; - budowy budynku oznaczonego na projekcie zagospodarowania jako budynek nr [...] - Centrum [...] - etap I, z instalacjami wewnętrznymi: wentylacji mechanicznej i klimatyzacji, ogrzewczą, chłodniczą, tryskaczową i wodociągową, przeciwpożarową, wodociągową, kanalizacyjną, kanalizacji deszczowej, elektrycznymi i niskoprądowymi. Strona skarżąca nie wykazała, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a., przemawiające uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania opisanej decyzji. Uzasadniając ten wniosek strona podniosła, że "samo przystąpienie do wykonywania robót budowlanych w zakresie objętym decyzją może doprowadzić do tego, że zostanie zmieniony aktualny, utrwalony sposób użytkowania przez skarżących swojej posesji. Pobliskie wykopy, praca ciężkiego sprzętu - koparek, ładowarek, samochodów ciężarowych jak również działanie innych maszyn budowlanych mogą spowodować znaczne zmiany gruntowe związane z utratą spójności i stabilności podłoża, osiadaniem i pękaniem budynków, czy zmianą kierunku spływu i odpływu wód opadowych. Już samo usytuowanie dróg dojazdowych, którymi na teren budowy będzie wjeżdżał sprzęt i pojazdy budowlane może zagrażać konstrukcji i stabilności domu, w którym mieszkają skarżący". Zdaniem skarżących, że skoro ich "dom znajduje się bardzo blisko strefy, która według planu zagospodarowania terenu będzie objęta robotami budowlanymi, nie ma żadnej gwarancji, że gdy w pobliżu domu będzie przejeżdżał kilkutonowy sprzęt, nie dojdzie do uszkodzenia tego domu". Po pierwsze podkreślić należy, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia ani innych aktów wydanych w toku postępowania przed organami administracji. To oznacza, że podniesione w skardze zarzuty nie mogą uzasadniać udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej w niniejszej sprawie. Po drugie nie budzi wątpliwości, że strona skarżąca jako okoliczności świadczące o tym, że wykonanie omawianej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, wskazała zasadniczo normalne, zwykłe następstwa decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jakim jest rozpoczęcie realizacji inwestycji i wykonanie objętych tym projektem robót budowlanych. Strona nie wskazała natomiast w istocie dodatkowych okoliczności mogących odnosić się do konkretnych skutków prawnych lub faktycznych, które spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, która to zmiana spowoduje, że powrót do stanu poprzedniego będzie wymagał szczególnego wysiłku, przykładowo dużego nakładu sił i środków. Nie sposób przy tym przyjąć, jak twierdzą skarżący, że o spełnieniu przesłanek określonych w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a., świadczyć ma to, że "w pobliżu domu [skarżących] będzie przejeżdżał kilkutonowy sprzęt". Z akt sprawy nie wynika, by drogi dojazdowe do planowanej nieruchomości zaprojektowano bezpośrednio przy budynku mieszkalnym skarżących, a skarżący nie wskazali żadnych nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających ich twierdzenie, że użytkowanie przez inwestora w przyszłości tych dróg "może zagrażać konstrukcji i stabilności domu, w którym mieszkają". W tym miejscu należy wskazać, że niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy przede wszystkim inwestora, a jedynie w wyjątkowych przypadkach może odnosić się także do innych podmiotów. Niewątpliwie bowiem kontynuowanie prowadzonych przez inwestora prac budowlanych, zanim sąd rozstrzygnie wniesioną skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę, odbywa się wyłącznie na ryzyko inwestora, który musi być świadomy, że niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie spowoduje obowiązek poniesienia kosztów związanych z koniecznością doprowadzenia terenu inwestycji do stanu poprzedniego (zob. przykładowo postanowienie NSA z 3 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 22/05). Ponownie wymaga zatem podkreślenia, że określona w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody odnosi się do okoliczności nadzwyczajnych, szczególnych, które grożą powstaniem szkody, jaka nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Niewątpliwie podniesione przez stronę skarżącą okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że istnieje ryzyko wyrządzenia takiej szkody. Ubocznie wskazać trzeba, że rozstrzygnięcie niniejszym postanowieniem o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie wyłącza możliwości udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej na dalszym etapie postępowania sądowego. Przepis art. 152 § 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, że w razie uwzględnienia skargi zaskarżony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Z tych względów, wobec niespełnienia warunków z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt I sentencji postanowienia. Ponadto Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia o zwrocie na rzecz skarżących sumy 100 złotych uiszczonej omyłkowo, jako wpis od wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie art. 225 p.p.s.a.