II SA/Lu 510/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. P.kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 17 kwietnia 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołań E. M. oraz J. P. od decyzji z dnia 11 lutego 2013 r., nr [...], wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Centrum Handlowego wraz z przyległym układem komunikacyjnym i towarzyszącą infrastrukturą techniczną przy al. S. P., ul. N. i ul. D. oraz przebudowie i budowie zewnętrznego układu komunikacyjnego przy al. S. P. w L. – umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że wspomnianą wyżej decyzją Prezydent Miasta [...], po rozpoznaniu wniosku "A" S.A. z siedzibą w R., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla planowanej przez wnioskodawcę inwestycji. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnieśli E. M. i J. P. E. M. – właścicielka działek nr nr ewid. "x" i "y", podniosła, iż wskutek realizacji projektowanego Centrum Handlowego znacznie spadnie wartość jej nieruchomości, a także naruszone zostaną normy dotyczące dopuszczalnych poziomów emisji hałasu. J. P. zarzucił, że zaskarżona decyzji została wydana z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez oparcie ustaleń organu pierwszej instancji na raporcie oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, który to raport zawiera istotne braki w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W jego ocenie decyzja Prezydenta Miasta [...] narusza również przepisy prawa materialnego wskutek przyjęcia, że straty przyrodnicze spowodowane zrealizowaniem inwestycji będą nieistotne oraz zaniechania nałożenia na inwestora obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie stabilności gruntów i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem Kolegium ustalenie stron w postępowaniu w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia sprowadza się do zbadania zakresu oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego. W ten sposób bowiem możliwe jest określenia kręgu osób, których prawa do korzystania z nieruchomości mogą zostać naruszone. Organ odwoławczy podkreślił, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane będzie w północnej części Miasta [...] na działkach nr nr ewid.: [...]. Ponadto zakres inwestycji obejmie zajęte pod zewnętrzny układ drogowy działki nr nr ewid.: [...]. Z akt administracyjnych sprawy, w tym sporządzonego raportu o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko oraz map, wynika, iż nieruchomości stanowiące własność E. M. i J. P., znajdują się poza strefą oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Fakt lokalizacji inwestycji w pobliżu nieruchomości skarżących nie daje sam w sobie podstaw do uznania te osoby za strony postępowania. Stwierdzenie przez Kolegium, iż wnoszący odwołanie nie posiadali przymiotu stron niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a., obligowało ten organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Skargę do Sądu na powyższą decyzję Kolegium wniósł J. P., domagając się jej uchylenia. W skardze skarżący podniósł zarzuty i ich argumentację zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz zarzucił naruszenie art. art. 7, 28, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 3 K.p.a., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, a jemu samemu nie przysługuje status strony postępowania. Skarżący podkreślił, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by Kolegium ustaliło, której działki on jest właścicielem i gdzie działka ta jest położona. Organ odwoławczy nie znając numeru ewidencyjnego działki bądź działek należących do skarżącego, uznał, że nie przysługuje mu przymiot strony. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołań E. M. i skarżącego J. P. od decyzji z dnia 11 lutego 2013 r., nr [...], wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Centrum Handlowego wraz z przyległym układem komunikacyjnym i towarzyszącą infrastrukturą techniczną przy al. S. P., ul. N. i ul. D. oraz przebudowie i budowie zewnętrznego układu komunikacyjnego przy al. S. P. w L. Jako podstawę umorzenia postępowania odwoławczego organ drugiej instancji wskazał nieposiadanie przez skarżącego oraz E. M. przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, o którym mowa w tym przepisie stanowi musi mieć charakter osobisty, własny, indywidualny, konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny, inaczej nie można mówić o istnieniu interesu. Podstawą prawną do zaspokojenia przez władze tego interesu w drodze wydania decyzji musi być obowiązujący przepis prawa administracyjnego. Oznacza to, że treścią pojęcia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. jest publiczne prawo podmiotowe, oznaczające "przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego" (J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 174-175, 181 wraz z powołaną przez tego Autora literaturą i orzecznictwem). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że nieruchomość skarżącego, a także nieruchomość stanowiąca własność E. M., znajdują się "w pobliżu" planowanej inwestycji (s. 4 zaskarżonej decyzji, k. 44v akt adm. II inst.). Zauważyć jednak należy, iż organ odwoławczy, co zasadnie zarzucił skarżący, nie operował w zaskarżonej decyzji numerem ewidencyjnym działki lub działek stanowiących własność skarżącego, a także nie wskazał precyzyjnie, gdzie ta działka czy też działki są położone i dlaczego – zdaniem Kolegium – projektowana inwestycja na wskazaną działkę (działki) nie oddziałuje. Zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacja, że nieruchomość skarżącego, jak wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, a zwłaszcza z przedstawionego przez inwestora raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, znajduje się "poza sferą oddziaływania planowanego przedsięwzięcia" (s. 4 uzasadnienia, k. 45v akt adm. II inst.), jest gołosłowna, skoro Kolegium nie potrafiło wskazać numeru ewidencyjnego ani położenia działki bądź działek skarżącego. Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], iż skarżącemu nie służył przymiot strony postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla opisanej wyżej inwestycji było więc co najmniej przedwczesne. Podnieść w tym miejscu należy, że w świetle wyjaśnień uczestniczki postępowania E. M., złożonych na rozprawie przed Sądem, skarżący jest właścicielem działek ewidencyjnych, które od terenu planowanej inwestycji oddziela jedynie droga o zmiennej szerokości od 4 do 7 metrów (k. 74 akt sąd.). Mając na uwadze powyższe uchybienia Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), albowiem uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadzi wnikliwie postępowanie wyjaśniające, stosownie do wymogów określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 K.p.a., i na tej podstawie oceni, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania w niniejszej sprawie w myśl art. 28 K.p.a. W tym zakresie Kolegium będzie miało na względzie, że przepis ten nie ogranicza kręgu stron postępowania na przykład w sposób, w jaki czyni to ustawodawca w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.). Przepis ten wskazuje bowiem, że stronami w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy jedynie nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, który to obszar, w świetle art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, stanowi "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu". Nie można zatem z góry wykluczyć, że skarżący, którego nieruchomość, nawet jeśli nie graniczy bezpośrednio z terenem projektowanej inwestycji, obejmującej budowę wielkogabarytowego centrum handlowego, legitymuje się przymiotem strony postępowania dotyczącego ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla opisanej inwestycji. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Podstawę do orzeczenia o kosztach postępowania stanowiły przepisy art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.