II SA/Lu 512/11

PostanowienieWSA w Lublinie2011-09-27

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czy tylko w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje wyłącznie osobom, które nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał takiego stanu, lecz spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata z urzędu bez zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący J. F. wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ogrodzenia działki. Wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy przyznał mu prawo pomocy częściowo, ustanawiając adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką oraz odmówił zwolnienia skarżącego z kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanego ogrodzenia działki - w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla J. F. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka ; 2. odmówić zwolnienia z kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 13 września 2011 r. referendarz sądowy przyznał J. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i jednocześnie odmówił przyznania mu prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych). Od postanowienia tego skarżący wniósł sprzeciw wskazując, że niesłusznie odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego, a zatem w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające rozpoznanie kwestii przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie. Stosownie do przepisu art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ponadto prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym - art. 245 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - art. 245 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołana regulacja prawna oznacza zatem, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i może być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). W ocenie Sądu skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, co nie oznacza, iż nie spełnia warunków do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jak wynika ze złożonych dokumentów i oświadczeń skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwiema pracującymi córkami. Dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej tworzy jej emerytura w kwocie 1.255,99 złotych netto oraz wynagrodzenia za pracę córek w kwocie po 1.032,34 złotych netto. Łączny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi zatem 3.320,67 złotych netto. Skarżący jest właścicielem działki o powierzchni 1.048,00 m2, na której posadowiony jest budynek o powierzchni użytkowej 103 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 0,25 ha. Strona skarżąca podkreśliła, że w związku z chorobą żony ponoszone są znaczne wydatki na zakup leków. Wysokości tych wydatków jednak nie określiła. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków uznano, że skarżący nie jest w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie i rodziny utrzymaniu. Oceniono bowiem, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawcy. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący nie może ponosić kosztów postępowania sądowego, których wysokość nie przekroczy każdorazowo 100 zł. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło