II SA/Lu 513/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi R. Sz. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia 21 czerwca 2010 r., nr [...], po rozpoznaniu zażalenia R. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 17 maja 2010 r., nr [...], odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego – utrzymał to postanowienie w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że upomnieniem doręczonym zobowiązanemu w dniu 12 lutego 2008 r. wierzyciel, to jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], wezwał R. S. do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi administracji, drewnianego obiektu budowlanego (wiaty) usytuowanego na działce nr ewid. [...]66 położonej przy ul. [...] w [...] Wobec niewykonania obowiązku, w dniu 1 kwietnia 2008 r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...]. Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2010 r. zobowiązany wystąpił o umorzenie postępowania egzekucyjnego w tej sprawie, wskazując, iż egzekwowany obowiązek nie istnieje i nie istniał, a nadto nie wynika on z przepisów prawa, zachodzi także błąd co do osoby zobowiązanego, zaś upomnienie dotyczyło innego tytułu wykonawczego. Wskazanym wyżej postanowieniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że w sprawie nie zachodzą podstawy uzasadniające umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie organu drugiej instancji zobowiązany podnosząc zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powinien okazać dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, wygasł lub nie jest wymagalny. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz z treści składanych przez zobowiązanego pism nie wynika, by wykonał on obowiązek, a w obiegu prawnym znajduje się nadal decyzja z dnia 26 czerwca 2007 r. nr [...], nakładająca na R. S. obowiązek rozbiórki wskazanego wyżej obiektu budowlanego, która to decyzja podlega wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej. Organ odwoławczy stwierdził również, iż wymierzona w niniejszej sprawie zobowiązanemu grzywna w celu przymuszenia stanowi środek egzekucyjny mniej uciążliwy niż pozostałe środki egzekucyjne przewidziane w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym, gdyż nie powoduje dodatkowych kosztów po stronie zobowiązanego i podlega zwrotowi po wykonaniu obowiązku, na wniosek zobowiązanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe postanowienie złożył R. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, umorzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie oraz zobowiązanie organu drugiej instancji do "weryfikacji" decyzji PINB w [...] z dnia 26 czerwca 2007 r. nr [...] o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu oraz innych decyzji organów nadzoru budowlanego w tej sprawie "jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa". Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego określonych w art. art. 6-12, 15, 77, 80, 107 i 124 k.p.a., a także przepisów kodeksu postępowania cywilnego, "ustawy o gospodarowaniu mieniem komunalnym" oraz ustawy Prawo budowlane. Skarżący podkreślił, iż organy nadzoru budowlanego nie prowadziły samodzielnie postępowania dowodowego mającego na celu stwierdzenie istnienia egzekwowanego przez te organy obowiązku administracyjnego. Na żadnym etapie postępowania nie stwierdzono, jaki charakter ma stanowiący przedmiot rozbiórki obiekt. Organy wadliwie uznają za zobowiązanego R. S., nie zaś dyrektora Zespołu Szkół w [...] - R. S. Ponadto aktualnie nie istnieje działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...]66 w [...] Zdaniem skarżącego organy egzekucyjne nie uwzględniły w sprawie interesu społecznego ani słusznego interesu strony, a także wadliwie nie uznały za stronę postępowania dyrektora Zespołu Szkół w [...], naruszając tym samym art. 28 i art. 29 k.p.a. Organy te nie ustaliły również w sposób nie budzący wątpliwości okoliczność faktycznych w rozpoznawanej sprawie. Do skargi skarżący dołączył kopie kilkunastu decyzji i postanowień organów nadzoru podjętych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym dotyczących przedmiotowego obiektu, co do których podniósł dodatkowe zarzuty. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Zgodnie z art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa", postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Prawidłowe jest stanowisko organów egzekucyjnych, iż w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z akt administracyjnych wynika, że we wniosku z dnia 1 kwietnia 2010 r. skarżący zwrócił się do organów egzekucyjnych o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ustawy, podnosząc, iż egzekwowany obowiązek nie istnieje i nie istniał, a nadto nie wynika on z przepisów prawa, zachodzi także błąd co do osoby zobowiązanego, zaś upomnienie dotyczyło innego tytułu wykonawczego (k. 100 akt adm. II inst.). W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia 26 czerwca 2007 r., nr [...], nakazał R. S. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi administracji, drewnianego obiektu budowlanego (wiaty) usytuowanego na działce nr ewid. [...]66, położonej przy ul. [...] w [...] Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 9 sierpnia 2007 r., nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 16 stycznia 2008 r., II SA/Lu 748/07, oddalił skargę R. S. w tej sprawie. Skoro w obrocie prawnym pozostaje decyzja administracyjna będąca źródłem orzeczonego wobec skarżącego obowiązku, to bezzasadne są jego zarzuty, co do nieistnienia tego obowiązku. Skarżący nie wykazał również w jakikolwiek sposób, by podlegający egzekucji obowiązek rozbiórki drewnianej wiaty został przez niego wykonany, nie ma więc podstaw do stwierdzenia, że w sprawie zachodzi przesłanka umorzenia postępowania określona w art. 59 § 1 pkt 1 ustawy. Wbrew stanowisku skarżącego nie można również uznać, że w rozpoznawanej sprawie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego. Z powołanej wyżej decyzji ostatecznej WINB w [...] wynika, że inwestorem przedmiotowego obiektu był R. S. i na niego nałożony został obowiązek jego rozbiórki. Zarzuty skarżącego, iż nakaz rozbiórki powinien być wydany wobec innej osoby, to jest dyrektora Zespołu Szkół w [...] - R. S., a nie na R. S. są na obecnym etapie postępowania bezzasadne. Organy egzekucyjne nie są uprawnione do badania zasadności decyzji administracyjnej będącej źródłem obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej. Ponadto zarzut ten jest nielogiczny, gdyż "dyrektor Zespołu Szkół w [...] - R. S." oraz "R. S." to w istocie jedna i ta sama osoba, wyłączona jest zatem w tym wypadku możliwość zaistnienia błędu co do osoby zobowiązanego. Bezzasadne są zatem również zarzuty, iż stroną postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie winien być dyrektor Zespołu Szkół w [...] - R. S. Egzekucja nałożonego na skarżącego obowiązku nakazu rozbiórki wskazanego wyżej obiektu opiera się na przepisach ustawy. W myśl art. 2 § 1 pkt 10 ustawy egzekucji administracyjnej podlegają w szczególności obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Do takich obowiązków należy zaś m.in. orzeczony przez organy nadzoru budowlanego obowiązek nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Nieuzasadnione są zarzuty, iż doręczone skarżącemu upomnienie dotyczyło innego tytułu wykonawczego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając jako wierzyciel, upomnieniem z dnia 6 lutego 2008 r., nr [...], wezwał skarżącego do "wykonania wynikającego z prawomocnej decyzji własnej z dnia 26 czerwca 2007 r., nr [...], obowiązku rozbiórki drewnianego obiektu budowlanego (wiaty) usytuowanego na działce nr ewid. [...]66 położonej przy ul. [...] w [...]" (k. 9 tom I akt adm. I inst.). Upomnienie to doręczone zostało zobowiązanemu w dniu 12 lutego 2008 r. (k. 8 tom I akt adm. I inst.), a ten w zakreślonym przez organ terminie wskazanego obowiązku nie wykonał. Niezasadne są również pozostałe zarzuty skarżącego. Organy administracji orzekające w sprawie nie mogły naruszyć przepisów kodeksu postępowania cywilnego, "ustawy o gospodarowaniu mieniem komunalnym" (prawdopodobnie: ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, Dz. U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43 ze zm.) oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), gdyż przepisów tych nie stosowały w rozpoznawanej sprawie. W postępowaniu egzekucyjnym, jak wynika z art. 18 ustawy, stosuje się natomiast odpowiednio, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd nie dopatrzył się jednak naruszenia przez organy egzekucyjne wskazanych przez skarżącego przepisów k.p.a., które to uchybienie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego należy podkreślić, iż Sąd kontroluje jedynie zgodność z prawem aktów administracyjnych wydanych w niniejszej sprawie, a zatem Sąd nie jest uprawniony do kontroli innych postanowień i decyzji niezaskarżonych przez stronę w tej sprawie ani nie jest właściwy do rozpoznania wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego. O ile skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia 26 czerwca 2007 r. nr [...] o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu, to winien on, zgodnie z art. 157 § 1 i § 2 k.p.a., złożyć stosowny wniosek w tym przedmiocie do WINB w [...] Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.