II SA/Lu 516/04

WyrokWSA w Lublinie2004-12-03

Skład orzekający: Witold Falczyński, Joanna Cylc-Malec, Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca z urzędu projekt podziału nieruchomości w celu realizacji celu publicznego (budowy cieku wodnego) jest zgodna z prawem, jeśli właściciele kwestionują powierzchnię wydzielonej działki i domagają się wykupu całej nieruchomości?
Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca z urzędu projekt podziału nieruchomości w celu realizacji celu publicznego jest zgodna z prawem, nawet jeśli właściciele kwestionują powierzchnię wydzielonej działki i domagają się wykupu całej nieruchomości. Postępowanie podziałowe służy jedynie wyodrębnieniu geodezyjnemu nieruchomości niezbędnych na cel publiczny, a kwestie wykupu czy wywłaszczenia należą do odrębnego postępowania. Niezbędną wielkość powierzchni nieruchomości dla realizacji inwestycji określa inwestor w dokumentacji, a organ wydający pozwolenie na budowę weryfikuje zgodność projektu z prawem.
Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości skarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą z urzędu projekt podziału ich działki. Podział miał na celu wydzielenie części nieruchomości niezbędnej do realizacji cieku wodnego. Skarżący zarzucali zaniżenie powierzchni wydzielonej działki, podnosili, że ich zgoda na podział była warunkowa (wykup całej działki, zapewnienie przejazdu) oraz że projekt jest sprzeczny z planem zagospodarowania przestrzennego. Kwestionowali również brak zawiadomienia o wyjęciu spod ich władztwa pasa gruntu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2004r sprawy ze skargi M.D. ,Z.D. i K.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia z urzędu projektu podziału nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania M.D., Z.D., K.D., Z.D., J.D. i M.K.D. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., znak: [...] zatwierdzającej z urzędu projekt podziału działki nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że w celu wydzielenia działki niezbędnej do realizacji cieku wodnego na odcinku od ulicy W. do granic miasta, decyzją organu I instancji zatwierdzono z urzędu projekt podziału działki nr ewid. [...] o pow. 0,1045 ha położnej przy ul. [...] na dwie działki: nr ewid. [...] o pow.0,0154 ha (przeznaczoną pod realizację cieku wodnego) i nr ewid. [...] o pow. 0,0891 ha. Współwłaściciele przedmiotowej działki nr ewid. [...]- M.D., Z.D. K.D., Z.D. J.D. i M.K.D. złożyli odwołanie podnosząc, że powierzchnia wydzielonej działki nr ewid[...] jest zaniżona, gdyż nie obejmuje szerokości samego cieku, lecz wyłącznie drogę o szer. 4 m. Ponadto podnieśli, że w toku postępowania wyrazili zgodę na przebieg trasy cieku przez ich działkę pod warunkiem, że Gmina wykupi od nich całą działkę nr ewid. [...] włącznie z powierzchnią cieku wodnego, która w ich przekonaniu jest ich własnością oraz, że zostanie im zapewniony przejazd do posesji. Współwłaściciele działki nr ewid. [...] zarzucili, że projekt podziału jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż działka nr ewid. [...] przeznaczona jest pod teren zieleni miejskiej, a nie pod uprawy. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie stwierdził, że kontrolowana decyzja została pozytywnie zaopiniowana przez Prezydenta Miasta postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz Uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W ocenie organu odwoławczego zatwierdzony podział działki jest zatem zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W planie tym działka nr ewid. [...]położona jest częściowo w obszarze "tereny wód otwartych, cieki wodne i ich otoczenie" oraz częściowo w obszarze "tereny zieleni łęgowej - ZŁ" obejmujące dna dolin rzecznych stanowiące korytarze ekologicznych powiązań podstawowego układu ekologicznego miasta. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że Gmina nie jest zainteresowana nabyciem działki nr ewid. [...] o pow. 0,0891 ha, gdyż działka ta jest przeznaczona w planie miejscowym pod zieleń łęgową, natomiast ciek wodny został przekazany przez Gminę i w dokumentacji widnieje jako wyodrębniona działka. Dokonując podziału działki nr ewid. [...] organ wybrał rozwiązanie optymalne, odpowiadające potrzebom realizacji cieku wodnego na odcinku od ul. [...]do granic miasta. Poruszana w odwołaniu kwestia wykupienia terenu pod ciek wodny oraz za ciekiem wodnym nie może być rozstrzygnięta w postępowaniu podziałowym. . Skargę do sądu administracyjnego wnieśli M.D., K.D. i Z.D. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, że cała działka nr ewid. [...], stanowiącą łąkę od czasu wybudowania kolektora sanitarnego jest stale zalewana wodami opadowymi, co obniża znacznie jej użyteczność. Czują się tym pokrzywdzeni, gdyż mimo to musieli płacić podatek od całej nieruchomości, chociaż wybudowanie kolektora służyło potrzebom także innych nieruchomości. Zaskarżona decyzja zatwierdzająca projekt podziału ich działki jest zatem dla nich krzywdząca, ponieważ pozostawia im działkę nr ewid. [...], która nie ma znaczenia gospodarczego. Skarżący podkreślili, że w oświadczeniu z dnia 30 sierpnia 2000 r. wyrazili zgodę na przebieg trasy cieku przez ich działkę wyłącznie pod warunkiem, że zostanie wykonany przepust zapewniający przejazd do posesji i że Gmina wykupi całą działkę. W skardze zarzucili ponadto, że powierzchnia nowoutworzonej działki nr ewid. [...] jest zaniżona, ponieważ nie uwzględnia samego cieku, którego szerokość po przebudowie wynosić ma 3 m oraz pasa gruntu szerokości 1,5 m z obu stron cieku licząc od linii jego brzegu, którego zagospodarowanie w myśl przepisów ustawy - Prawo wodne nie będzie przez skarżących możliwe. Ponadto skarżący podnieśli, że nie zostali dotychczas zawiadomieni o wyjęciu spod ich władztwa pasa gruntu o szerokości 3m stanowiącego działkę nr ewid. [...]. W przekonaniu skarżących są oni współwłaścicielami cieku wodnego, stanowiącego obecnie rowek o szer. 30 cm oraz gruntów bezpośrednio do niego przylegających i dlatego domagają się wyłączenia spod ich władztwa powierzchni samego cieku o przewidywanej szerokości 3 m. Uzasadniając żądanie zapewnienia przez Gminę drogi dojazdowej skarżący powołali się na art. 27 ustawy - Prawo wodne, który zabrania grodzenia nieruchomości przyległych do powierzchniowych wód publicznych w odległości mniejszej niż 1,5 m od linii brzegu, a także zakazuje przechodzenia przez ten obszar. W świetle tego przepisu pas szerokości 1,5 m od linii brzegu cieku od strony działki nr ewid. [...] nie będzie mógł być przez skarżących rolniczo wykorzystywany, jak również niemożliwe będzie urządzenie drogi dojazdowej o szerokości 4 m. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił ponadto, że decyzja ta nie powoduje automatycznie pozbawienia skarżących własności wydzielonych działek, dlatego mogą oni nadal korzystać z działek. Poza tym z akt sprawy nie wynika, by skarżący byli właścicielami cieku, zaś działka nr ewid. [...]nie jest przedmiotem postępowania i organ nie uwzględnił jej w decyzji zatwierdzającej podział. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z obowiązującym prawem należy stwierdzić, że decyzja ta prawa nie narusza. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). Stanowi on, że podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. W rozpatrywanej sprawie z inicjatywą dokonania podziału nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżących wystąpił Dyrektor Wydziału Strategii i Rozwoju Urzędu Miasta. Część powierzchni nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...]niezbędna jest dla realizacji cieku wodnego na odcinku od ulicy [...] do granic miasta Budowa (poszerzenie) cieku wodnego jest niewątpliwie celem publicznym. Projekt podziału nieruchomości został pozytywnie zaopiniowany postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Nr [...], a skarżący nie odwoływali się od tego postanowienia. Dla realizacji cieku wodnego z działki skarżących wydzielono działkę nr ewid. [...] o powierzchni 0,0154 ha, a pozostała część działki oznaczona w wyniku podziału nr ewid. [...] zachowała powierzchnię 0,0891 ha. Budowa cieku wodnego zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta, który przewiduje przebieg cieku spod Konopnicy do ulicy [...], a obszar na którym ciek jest zlokalizowany, w tym działkę skarżących, przeznacza – zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...]r. – na tereny zieleni łęgowej. Zgodność zamierzonej inwestycji (cieku wodnego) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdziła decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Nr [...] ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor (Gmina) musi spełni m.in. warunek legitymowania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Działaniem zmierzającym do uzyskania takiego prawa jest – po ustaleniu w projekcie budowlanym dokładnych granic nieruchomości niezbędnych dla realizacji inwestycji – dokonanie podziału nieruchomości, przez które przedmiotowy ciek wodny ma przebiegać w taki sposób, by wyodrębnić geodezyjnie działki gruntu przeznaczone pod budowę cieku wodnego. Dokonanie z urzędu podziału nieruchomości niezbędnej do realizacji celu publicznego (art. 97 ust. 3 ustawy) nie skutkuje automatycznie przeniesienia własności wydzielonych na ten cel działek na rzecz jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Jeżeli właściciel nieruchomości nie zgodzi się jej wyzbyć w drodze czynności prawnej (sprzedaży, zamiany itp.), koniecznym będzie wówczas wywłaszczenie tej części nieruchomości. Z tego względu nie można uznać zarzutów skarżących sprowadzających się w istocie do żądania nabycia od nich przez Gminę całej działki nr ewid.[...], za zasadne. Żądanie takie, uzasadniane przez skarżących utratą przydatności gospodarczej działki wobec jej częstego zalewania spowodowanego wadliwą budową kolektora w latach 90-tych nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu podziałowym prowadzonym w celu wyodrębnienia nieruchomości niezbędnych na cel publiczny. Nie jest zasadnym również zarzut wyodrębnienia z działki nr ewid. [...] na cel budowy cieku wodnego zbyt małej powierzchni. Niezbędną wielkość powierzchni nieruchomości dla realizacji inwestycji określa inwestor w dokumentacji zagospodarowania terenu i projekcie budowlanym, a dopiero organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę zobowiązany będzie do sprawdzenia czy przedłożony do zatwierdzenia projekt spełnia wymogi określone przepisami prawa. Zaskarżona decyzja nie reguluje kwestii własności gruntu, a zatem również podnoszona przez skarżących okoliczność nienależytego wyjaśnienia kwestii prawa własności sąsiedniej działki nr ewid. [...], na której znajduje się obecny ciek wodny nie podważa zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie należało uznać zaskarżoną decyzję za nie naruszającą prawa i skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych, oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło