II SA/Lu 517/10
WyrokWSA w Lublinie2010-11-30
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 49b Prawa budowlanego z powodu nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, jest zgodna z prawem, jeśli skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne dotyczące wieku i legalności budowy obiektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, w tym dokumenty geodezyjne i zeznania świadków, które jednoznacznie wskazywały na samowolną budowę obiektu gospodarczego po 1993 roku. Skoro inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów, organ zasadnie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę na podstawie art. 49b Prawa budowlanego. Ocena materiału dowodowego przez organy nie nosiła cech dowolności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej A. B. rozbiórkę obiektu gospodarczego. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że obiekt został wybudowany samowolnie, ponieważ nie odnaleziono pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a obiekt nie figurował na mapach z 1993 r. Skarżący kwestionował ustalenia faktyczne, zarzucając organom dowolną ocenę dowodów i niewiarygodność świadków, na których oparły się organy. Wcześniejszy wyrok WSA w Lublinie uchylił poprzednie decyzje nakazujące rozbiórkę z powodu niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. oddala skargę.; II. przyznaje [...] D. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Przedmiotem skargi z dnia 16 lipca 2010 r. A. B. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] marca 2010 r. nakazującą A. B. rozbiórkę obiektu gospodarczego o wym. 4,60 x 4,75 m zlokalizowanego na działce gruntu nr ewid. 866/2 położonej w miejscowości B., gm. S..
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2009 r. (II SA/Lu 843/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uchylił decyzję Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 października 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 22 sierpnia 2008 r. nakazującą A. B., rozbiórkę obiektu gospodarczego o wymiarach 4,60x4,75m, zlokalizowanego na działce nr ewid. 866/2, położonej w m. B. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż organy orzekające w sprawie nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 10 lutego 2010 r. nałożył na A. B. (inwestora wykonanych robót budowlanych) obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia wymienionych w postanowieniu dokumentów.
Z uwagi na to, iż zobowiązany wymaganych dokumentów nie przedłożył, organ ten, decyzję z dnia 23 marca 2010 r. działając w oparciu o art. 49b ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane orzekł rozbiórkę obiektu gospodarczego zlokalizowanego na działce gruntu nr ewid. 866/2 położonej w miejscowości B..
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. B., podnosząc w nim, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego (art. 70 i art. 80 k.p.a.) oraz na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Zaskarżoną decyzją .Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazując, iż decyzja ta prawa nie narusza.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż z ustaleń organu I instancji wynika, że na działce nr ewid. 866/2 w miejscowości B. znajduje się budynek gospodarczy o konstrukcji murowano-drewnianej na podmurówce z bloczków żwirobetonowych, o wymiarach w rzucie poziomym 4,60x4,75m i wysokości w szczycie 3,80 m. Od strony działki nr ewid. 867, stwierdzono częściowy brak ściany szczytowej. Konstrukcja ściany z cegły cementowej wykazuje rozwarstwienia materiału. Dach dwuspadowy, konstrukcji drewnianej pokryty jest blachą. Obiekt użytkowany jest jako skład drewna.
W celu ustalenia legalności wykonania przedmiotowego budynku organ dokonał wglądu do rejestrów pozwoleń na budowę i zgłoszeń budowy z lat 1990-2007, znajdujących się w zasobach archiwum Starostwa Powiatowego w L., w których nie odnalazł pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego obiektu gospodarczego.
W aktach sprawy znajduje się natomiast kopia wycinka aktualnej mapy zasadniczej założonej w 1993 r. Na mapie tej nie widnieje przedmiotowy budynek gospodarczy. Powyższe oznacza, że w 1993 r. przedmiotowy budynek nie istniał. Z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. pobrano również szkic sytuacyjno-wysokościowy sporządzony przez uprawnionego geodetę w 1993 r. Geodeta wykonując taki szkic ma obowiązek nanieść wszystkie obiekty budowlane znajdujące się na danej działce. Na ww. szkicu nie widnieje jednak omawiany budynek gospodarczy. Z powyższego wynika w sposób jednoznaczny, iż w 1993 r. przedmiotowy budynek nie istniał.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz zeznania świadków D.W., K. B. i J. B., organ uznał twierdzenia, iż sporny budynek istnieje od kilkudziesięciu lat za niewiarygodne.
Zdaniem organu zeznania D. W. potwierdzają jedynie, że ok. 20 lat temu widziała w miejscu omawianego obiektu gospodarczego zadaszenie nad piwnicą (tzw. poddach). Nie można jednak uznać, że zadaszenie jest tożsame z przedmiotowym obiektem gospodarczym, zwłaszcza, że na szkicu sytuacyjno-wysokościowym z 1993 r. oraz na mapie zasadniczej założonej w 1993 r. obiekt ten nie widnieje. Również zeznania K. B. i J. B., że przedmiotowy budynek istnieje 40-45 lat nie mogą być prawdziwe, gdyż jak wyżej wskazano w 1993 r. budynek ten nie istniał. Ponadto K. B. zeznał, że w tym miejscu stał poddach na drewno, w latach późniejszych obiekt był poprawiany, co w zestawieniu z zeznaniem D. W. pozwala jedynie przypuszczać, że przed kilkudziesięciu laty w miejscu spornego obiektu mogło istnieć zadaszenie pod którym składowano drewno.
Zeznaniom tym przeczy również treść odpowiedzi na pozew z dnia 16 listopada 2005r. wniesionej przez A. B. do Sądu Rejonowego w L. sprawie cywilnej o sygn. akt I C 174/04. W piśmie tym A. B. opisując zabudowę działki nr ewid. 866 wymienia dwukrotnie dom i oborę, nie wspominając o istnieniu jakiegokolwiek innego budynku. Również z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 20 marca 1981 r. nie wynika by działka była zabudowana przedmiotowym budynkiem.
Powyższe dokumenty świadczą jednoznacznie, że zeznania J. B. i K. B. o istnieniu przedmiotowego obiektu od 40-45 lat mijają się z prawdą i nie mogą być uznane za wiarygodne.
W ocenie organu odwoławczego za najbardziej wiarygodne należy uznać zeznania poprzedniego właściciela działki D. B., który zbył przedmiotową nieruchomość 11 marca 2003 r. na rzecz H. F. i zeznał, że w dacie sprzedaży przedmiotowego obiektu nie było. Fakt ten potwierdzają najbliżsi sąsiedzi tj. J. B. z oraz W. P. Zeznania tych osób są spójne i wiarygodne. Z zeznań tych wynika, że sporny obiekt został wybudowany ok. 2003 r. Ponadto budynek nie posiada żadnych elementów, które mogłyby świadczyć, iż jest to przez kilkadziesiąt lat użytkowany budynek gospodarczy, wybudowany legalnie zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Wręcz przeciwnie wygląd zewnętrzny budynku świadczy, iż jest to obiekt "lepiony" chaotycznie z przypadkowych materiałów na przestrzeni ostatnich kilku lat. O kilkuletnim użytkowaniu budynku świadczy także wygląd drewnianych elementów konstrukcyjnych obiektu i stopień korozji porycia dachowego.
W tych okolicznościach zasadnym był przeprowadzenie postępowania w oparciu o art. 49b Prawa budowlanego, W rozpatrywanej sprawie A. B. nie wykonał w oznaczonym terminie obowiązku nałożonego postanowieniem PINB w Lubartowie z dnia 10 lutego 2010 r., a zatem prawidłowo nakazano inwestorowi, na podstawie art. 49b ust 1, w zw. z ust. 3 Prawa budowlanego, rozbiórkę obiektu gospodarczego, samowolnie wybudowanego na działce nr ewid. 866/2 w m. Brzostówka.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. B. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucił organowi naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i sprzeczną z wiedzą życiową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. W szczególności organy bezpodstawnie za niewiarygodne uznał zeznania wszystkich świadków zawnioskowanych przez inwestora w tym K. B. oraz D. W. - Przewodniczącej Rady Gminy S. obdarzając wiarą jedynie twierdzenia osób od wielu lat skonfliktowanych z inwestorem. Skarżący zaznaczył, iż wielokrotnie podnosił, iż twierdzenia tych osób nie mogą być uznane za obiektywne źródło wiedzy, a tym samym stanowić podstawę do określenia stanu faktycznego sprawy, co jednak nie zostało uwzględnione. Osoby te są ekonomicznie zainteresowane w niekorzystnym dla inwestora zakończeniu sprawy.
W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1209), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uchylenie decyzji administracyjnej następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zmianami).
Podnieść należy również, że sądy nie mogą również opierać kontroli legalności decyzji na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji w świetle przedstawionych wyżej kryteriów Sąd ocenia, czy decyzja ta nie narusza prawa w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 49 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.).
Wydanie nakazu rozbiórki poprzedzone zostały postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2008 r. wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 cyt. wyżej ustawy Prawo budowlane, którym to nałożono na inwestora A. B. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia:
- zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
- projektu zagospodarowania działki,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgłoszonego pod rygorem odpowiedzialności karnej,
- rysunków ww. obiektu z podaniem jego parametrów technicznych.
W postanowieniu inwestor pouczony został o skutkach niespełnienia w terminie wymienionych w nim obowiązków w postaci nakazu rozbiórki (vide: postanowienie k.185 akt administracyjnych I instancji).
Opisane wyżej postanowienie poprzedzone zostało uzupełniającym, zakreślonym ramami wytycznych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2009 r. sygn. II SA/Lu 843/08 postępowaniem wyjaśniającym.
Organy nadzoru budowlanego w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, przesłuchując wnioskowanych przez strony świadków w tym H. R. Dokonano wglądu do rejestrów pozwoleń na budowę i zgłoszeń budowy z lat 1990-2007 znajdujących się w zasobach archiwum Starostwa Powiatowego w L., w których nie odnaleziono pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia zamiaru budowy spornego obiektu gospodarczego.
Z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pobrano szkic sytuacyjno-wysokościowy obejmujący zabudowę działek nr ewid. 866 i 867 w B. sporządzony przez uprawnionego geodetę w 1993 r. w celu założenia mapy podstawowego zagospodarowania terenu oraz wycinek mapy zasadniczej założonej w 1993 r. i zaewidencjonowanej pod nr operatu 136,121-18/1993.
Na dokumentach tych nie widniał omawiany budynek gospodarczy.
Dokonano ponadto wglądu do dokumentów zgromadzonych przy księdze wieczystej KW 63115 urządzonej w Sądzie Rejonowym L. m.in. dla działki nr ewid. 866 w B. oraz odpowiedź na pozew A. B. w sprawie sygn. akt I C 174/04 (k.63 II inst.).
Organ odniósł się również do wyglądu obiektu na znajdującej się w aktach dokumentacji fotograficznej (k. 16,17,18 akt I instancji).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dokonana ocena materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, organ w uzasadnieniu decyzji wskazał na fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.
W stanie faktycznym sprawy trafne jest stanowisko organów, że wykonane przez inwestora roboty budowlane polegały na budowie budynku gospodarczego na rozpoczęcie i prowadzenie których biorąc pod uwagę rodzaj i wymiary obiektu wymagane było dokonanie zgłoszenia w oparciu o dyspozycję art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 49b ust. 1 powołanej wyżej ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Natomiast ust. 2 omawianego przepisu stanowi, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust .1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo w przypadku jego braku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych właściwy organ wstrzymuje postanowieniem, gdy budowa nie została zakończona prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni określonych w przepisach dokumentów.
Okolicznością bezsporną jest, że inwestor nie złożył wymaganych dokumentów, stąd organy nadzoru budowlanego badając legalność działań inwestora nakazały na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane rozbiórkę obiektu gospodarczego samowolnie wybudowanego na działce nr ewid 866/2 w miejscowości B.
Odnosząc się do pozostałych argumentów skargi dotyczących nieuwzględnienia w prowadzonym postępowaniu dokumentów w postaci podziału geodezyjnego działki nr ewid. 866 dokonanego po sporządzeniu akt notarialnego tj. po 2003 r. są niezasadne.
W aktach sprawy znajduje się bowiem szkic podziału geodezyjnego wykonany przez uprawnionego geodetę w dniu 2 lutego 2007 r. (k.177 akt I instancji) oraz opis i mapa projektu podziału działki nr 866 z dnia 5 lutego 2006 r. (k. 1 akt I instancji). Dokumenty te były przedmiotem rozważań organów nadzoru budowlanego.
Nie mają znaczenia prawnego w toczącym się postępowaniu poruszane w skardze spory własnościowe.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Orzeczenie o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu uzasadnia treść art. 250 wyżej cytowanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło