II SA/Lu 519/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 20 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..]., nr [..] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej obiektu postanawia przyznać K. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. K. T. w sprawie o sygn. II SA/Lu 519/08 zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (WSA) z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazana sprawa, nie została zakończona przed WSA. Na obecnym etapie postępowania, skarżący zobowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Wpis o podanej kwocie jest należny z tytułu wniesienia skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowieniem z dnia 29 września 2008 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, podnosząc w uzasadnieniu, że nie została spełniona przesłanka wymieniona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Na powyższe postanowienie skarżący K. T. wniósł sprzeciw, wskazując, że jego rodzina jest wielodzietna i żyje w ubóstwie na dowód czego przedkłada decyzje organów pomocy społecznej przyznające jego dzieciom pomoc w postaci zakupu posiłków. Ponadto, oświadczył, iż zbliżająca się zima zmusza go do zakupu 3 ton węgla na ogrzanie domu. W związku z powyższym wnosi sprzeciw, gdyż koszty sądowe zagrażają jego rodzinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wobec tego wniesienie sprzeciwu przez skarżącego spowodowało utratę mocy postanowienia z dnia 29 września 2008 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy oraz jednocześnie przejęcie sprawy do rozpoznania przez sąd. Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : - 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; - 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać przy tym należało, że przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Wobec tego przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a wobec tego jej wniosek dotyczył przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z tym przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego było uzależnione od wykazania przez niego, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Oceniając, czy powyższy warunek został spełniony należało zatem rozważyć sytuację majątkową skarżącego, wynikającą z przedłożonych przez niego dokumentów i oświadczeń złożonych w toku postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Z powyższych pism wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz siedmiorgiem dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni 70 m2. Strona skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 15,20 ha fizycznych - 5,2275 ha przeliczeniowych oraz mieszkania o powierzchni 50 m2 . Dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej pochodzi z uprawy gospodarstwa rolnego i wynosi 9.921,76 złotych rocznie - 826,81 złotych miesięcznie (dochód obliczono w oparciu o obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 września 2007 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2006 r. - M.P. z 2007 r. Nr 66, poz. 738), sprzedaży mleka co przynosi miesięcznie kwotę 2.800,00 zł, dopłat bezpośrednich otrzymywanych do gospodarstwa rolnego, które w roku 2008 wyniosły 10.745,02 zł, co na miesiąc daje dochód w kwocie 895,42 zł oraz dopłat otrzymywanych z funduszu strukturalnego w ramach programu wsparcia gospodarstw położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, które na rok 2008 wyniosły 4.672,80 zł, co zapewnia miesięczną kwotę dochodu w wysokości 389,40 zł. Na stałe koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej składają się wydatki na chleb i przetwory mączne w kwocie 800 zł, na cukier w kwocie 1.400,00 zł, na wędliny i tłuszcze w kwocie 1.500,00 zł na ubrania w kwocie 500 zł, na ubezpieczenie społeczne wynoszące kwartalnie 539 zł (co daje 176 zł miesięcznie), na telefon w kwocie 50 zł, na wodę w kwocie 154,35 zł płatnej raz na dwa miesiące (co daje 77,17 zł miesięcznie), na energii elektrycznej w kwocie 194,39 zł oraz podatek od nieruchomości płatny w kwartalnych rata w kwocie 95 zł (co daje 31,66 zł miesięcznie). Łączne miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą 4.911,63 zł zaś stałe miesięczne koszty utrzymania 4.729, 22 zł. Tak więc po poniesieniu przez stronę skarżącą stałych miesięcznych kosztów utrzymania pozostaje jej jedynie kwota 182,41 zł. Uwzględniając powyższy stan faktyczny należało uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co stanowi przesłankę niezbędną do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Przede wszystkim Sąd wziął pod uwagę wielodzieność rodziny skarżącego oraz fakt, że żadne z dzieci nie osiągnęło pełnoletniości. Na trudną sytuację finansową skarżącego i jego rodziny wskazuje ponadto otrzymywana od organów pomocy społecznej pomoc w zakresie dożywiania dzieci skarżącego. Ponadto skarżący nie osiąga żadnych dodatkowych dochodów, nie posiada również oszczędności i przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, ewentualna konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego w postaci opłat sądowych może w istotnym stopniu wpłynąć na sytuację materialną skarżącej. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.