II SA/Lu 519/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia w określonym terminie oceny technicznej obiektu oddala skargę. Postanowieniem z dnia 18 [...] 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia B. i K. małżonków T na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 [...] 2008 r. nakładające na małżonków T. obowiązek dostarczenia w terminie do 30 maja 2008 r. oceny technicznej ziemnego zbiornika wodnego (z uwzględnieniem zabezpieczenia skarp przed osuwaniem), zlokalizowanego na działce nu 596 w H. R. – uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 31 lipca 2008 r., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy w pozostałej części. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że z ustaleń organu I instancji wynika, że na działce nr 596 w miejscowości H R., będącej współwłasnością B. i K. małżonków T. znajduje się ziemny zbiornik wodny o wymiarach 10 x 20 m i głębokości do 1,5 m. W wyniku osuwania się skarp część przedmiotowego zbiornika zajmuje powierzchnię działki sąsiedniej stanowiącej własność A. M. Zbiornik połączony jest z przebiegającym przez działkę rowem melioracyjnym, który dostarcza wodę do zbiornika. Według oświadczenia K. T., sporny zbiornik znajdował się już na jego działce w momencie przejęcia przez niego nieruchomości (w 1982 r.) i istniał tam odkąd sięga pamięcią. Oświadczył również, że nie przeprowadził żadnych robót budowlanych związanych z tym zbiornikiem (pogłębiania, powiększania, itp.) i nie wie, kto wykopał ten zbiornik. Na podstawie zeznań świadków ustalono, że omawiany zbiornik wodny wykonany został przed 1 stycznia 1995 r. W czasie wykonywania zbiornika obwiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Przepisy prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały uzyskania pozwolenia na budowę ziemnego zbiornika wodnego. Art. 81c/ ust. 2 Prawa budowlanego upoważnia organ nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót budowlanych czy stanu technicznego obiektu budowlanego, obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Z uwagi na to, że skarpy zbiornika w trakcie wieloletniej eksploatacji utraciły wymaganą stateczność, przez co następuje ich degradacja (osuwanie się ziemi na działkę sąsiednią), powstały uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu. W takiej sytuacji niezbędne jest opracowanie odpowiedniej oceny technicznej z uwzględnieniem zabezpieczenia skarp przed dalszą ich degradacją. Przedstawiona ocena techniczna będzie podstawą do dalszych działań organu nadzoru budowlanego w rozpatrywanej sprawie. W ocenie organu odwoławczego nie można uznać, że sporny zbiornik jest zbiornikiem naturalnym. Przeczy temu zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności fakt, że zbiornik ten połączony jest z rowem melioracyjnym, który dostarcza do niego wodę. Naturalne zbiorniki zasilane są ze źródeł podziemnych oraz wód podskórnych. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że na skutek osuwania się skarp, część zbiornika znajduje się na działce sąsiedniej, należącej do A. M. Bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia pozostaje również fakt, czy zbiornik ten wykonany został przez obecnych właścicieli działki nr 596, czy poprzednich. W obecnym stanie faktycznym właścicielami zbiornika są B. i K. małżonkowie T., do których prawidłowo skierowano zaskarżone postanowienie. Bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie pozostaje również sytuacja ekonomiczna zobowiązanych. W skardze na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, K. T. podnosi, że nie zgadza się z tym postanowieniem, "gdyż nie stwierdzają prawdziwych faktów". Podnosi, iż zbiornik wodny na działce nr 596 istnieje od niepamiętnych lat, zaś pełnomocnik A. M. – T. K. nabyła gospodarstwo w 2000 r. i nie zna sytuacji. Ponadto zbiornik ten nie jest stawem rybnym, gdyż skarżący nie hoduje ryb, a poza tym jest to zbiornik naturalny. Skarżący twierdzi także, że skarpa jest łagodna i nie osuwa się. Podkreśla, że nie jest w stanie wykonać ekspertyzy ze względów ekonomicznych. Ma bowiem na utrzymaniu 9-osobową rodzinę i sam jest chory, natomiast jego sąsiadka A. M. jest z nim skłócona i sprzeciwia się każdej sytuacji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie , zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) . Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia), tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które skutkowałoby uwzględnieniem skargi, a co za tym idzie – uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Organy prawidłowo ustaliły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że przedmiotowy zbiornik wodny wykonany został przed 1995 r., a zatem zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229). Przepisy te nie przewidywały uzyskania pozwolenia na budowę ziemnego zbiornika wodnego. Jednakże organy administracji mają obowiązek należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Stanowią o tym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, zawierające ogólne zasady postępowania administracyjnego, w ramach których wskazany jest wyraźnie ciążący na organie administracyjnym obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa). Organ ten ma ponadto obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) oraz ocenić na podstawie tego materiału dowodowego ,czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). W przedmiotowej sprawie dotyczy to przede wszystkim stanu technicznego zbiornika wodnego. Organ administracji wydając decyzję winien być w pełni przekonany do stanu technicznego obiektu, którego na dotyczyć decyzja. Uczestnik postępowania zarzuca bowiem, że skarpy zbiornika straciły swoją stateczność, w związku z czym następuje ich degradacja. Organ administracji, po dostarczeniu przez skarżącego stosownej oceny technicznej zbiornika, będzie musiał rozważyć wydanie decyzji w oparciu o przepisy prawa budowlanego dotyczące utrzymania obiektów budowlanych. Powinien być zatem w pełni przekonany co do stanu obiektu. Organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu utrzymał w mocy postanowienie w części nakazującej właścicielowi zbiornika dostarczenie, wykonanej przez osobę uprawnioną, oceny technicznej tego zbiornika. Uchylił natomiast postanowienie w części dotyczącej ustalenia terminu, ustalając nowy termin na dzień 31 lipca 2008 r. Postanowienie wydane na podstawie art. 81c/ ustawy Prawo budowlane z 1994 r. ma charakter dowodowy. Nie przesądza i nie może z góry przesądzać wyniku postępowania. Sformułowanie przepisu art. 81c/ ust. 2 ustawy z 1994 . uzależnia stwierdzenie potrzeby wydania postanowienia dotyczącego opracowania i przedłożenia oceny technicznej od przekonania organu administracji odnośnie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Upoważnienie takie jest ponadto elementem szerszej kompetencji organu, określonej w ust. 1 tego przepisu, przedmiotem której jest żądanie od różnych uczestników procesu budowlanego informacji i udostępniania dokumentów związanych z obiektem budowlanym. Określenie terminu wykonania obowiązku określonego w art. 81c/ ust. 2 ustawy zapobiega nieuzasadnionemu przedłużaniu postępowania, a wskazanie w ustawie sposobu pokrycia kosztów sporządzenia takiej opinii (spoczywających na inwestorze) zapobiega nieuzasadnionemu wykorzystaniu środków społecznych na ten cel. Organ zatem, wykorzystując własną wiedzę na ten temat oraz dotychczasowe ustalenia faktyczne, ale także mając na względzie obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych wynikający ze wskazanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, decyduje w formie postanowienia o nakazie przedłożenia takiej opinii. Postanowienie to ma zatem wyraźnie charakter dowodowy, nie kończy postępowania administracyjnego i nie przesądza kierunku rozstrzygnięcia zasadniczego. W ocenie Sądu, organ odwoławczy trafnie określił charakter prawny tego postanowienia. Pozwoli ono na wydanie właściwej decyzji, tj. opartej na wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych, pochodzących także z przedmiotowej ekspertyzy. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. .151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.