II SA/Lu 52/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oddala skargę. II SA/Lu 52 / 06 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego we W. tej Agencji z dnia [...] września 2005 r., która z odwołaniem do sankcji powierzchniowych nie przyznała W. K. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, z jednoczesnym przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia z przywołaniem, tytułem podstawy prawnej, art. 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stanowisko, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił przede wszystkim stanu posiadania działek objętych wnioskiem W. K. o przyznanie rozważanej kategorii płatności. Materiał dowodowy na tę okoliczność jest co najmniej niewystarczający. Powyższe stanowi naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a. i art. 86 k.p.a. Przesądzenie stanu posiadania w sposób jednoznaczny i poparty wyczerpująco zgromadzonym, a dalej ocenionym materiałem dowodowym ma rozstrzygające znaczenie dla prawidłowego załatwienia wniosku W. K., gdy zważyć materialnoprawne przesłanki obligatoryjnie wymagane dla uwzględnienia wniosku o przyznanie wnioskowanej formy pomocy finansowej, zawarte w § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał na naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, co wbrew art. 10 k.p.a. w związku z art. 81 k.p.a. Na wskazane rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożył W. K.. W uzasadnieniu wyrażał stanowisko o możności rozpatrzenia jego wniosku także na etapie postępowania odwoławczego i to w sposób uwzględniający zgłoszone przezeń żądanie. Przedstawiał okoliczności mające świadczyć o przysługującym mu statusie osoby legitymowanej do uzyskania żądanej formy pomocy finansowej, jako posiadacz opisanych we wniosku gruntów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosił o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wraz z jego argumentacją faktyczną i prawną, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje : Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola legalności działań organów administracji publicznej. Kontrolowana decyzja kasacyjna spełnia ten rozstrzygający warunek, jako zgodna z prawem. Została powzięta przez organ odwoławczy ściśle z zachowaniem przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Powołany przepis ustawy o postępowaniu w administracji daje organowi odwoławczemu uprawnienie do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy stwierdzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości czy też w znacznej części. Przytoczone unormowanie należy wykładać jako jedną z procesowych instytucji, stanowiących gwarancję zrealizowania w postępowaniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności, wprost sformułowanej w art. 15 k.p.a. Chodzi o to, by każdorazowo organ kolejnej instancji rozpatrzył sprawę w oparciu o wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy i przy rozważeniu całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym prawidłowo organ odwoławczy, u podstaw zaskarżonej decyzji, wskazuje na konieczność przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części na okoliczność stanu posiadania działek objętych wnioskiem o udzielenie rozważanej kategorii pomocy finansowej, co zostało zaniechane na etapie pierwszoinstancyjnym. Na obecnym etapie postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji nie poczynił w tej materii żadnych ustaleń. Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie zawiera oceny dotychczas przedłożonych dokumentów o istotnie rozbieżnej treści. Co do zasady prawidłowe ustalenie stanu posiadania działek objętych wnioskiem skarżącego oraz przesądzenie charakteru tak ustalonego posiadania, wymagać będzie nadto wyczerpania dostępnych źródeł dowodowych osobowych oraz z dokumentów. W tym miejscu nie można też pominąć wskazania obligu rozważenia ustawowych domniemań stanowionych dla instytucji posiadania. Dopiero łącznie na takiej podstawie możliwe będzie jednoznaczne i prawidłowe ustalenie stanu posiadania i jego charakteru po stronie skarżącego, co w dalszej kolejności pozwoli na uprawnioną ocenę zasadności przypisania mu statusu producenta rolnego w rozumieniu unormowań art. 5 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej /Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm. / w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich / Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm. / oraz w związku z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności /Dz. U. z 2004 r. Nr 10 poz. 76 /. Prawidłowe ustalenie okoliczności statusu skarżącego w kontekście przymiotu posiadacza działek opisanych we wniosku o finansową pomoc, w szczególności tych objętych sporem między spadkobiercami, ma rozstrzygające znaczenie dla prawidłowego załatwienia sprawy przez organy administracji w toku instancji, także gdy oceniać zgodność twierdzeń przytaczanych we wniosku ze stanem faktycznym. W tej materii organ pierwszej instancji, gdy odwołuje się do racji zastosowania sankcji powierzchniowych, powziął stanowisko w sposób co najmniej przedwczesny, bo pozbawiony u podstaw ustalenia stanu faktycznego, opartego na wyczerpująco zgromadzonym materiale dowodowym, a tym samym powziął rozstrzygnięcie w sposób nieuprawniony. Zatem zasadnie organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje na naruszenie przez organ pierwszej instancji wymogów z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. W konkluzji zaskarżona decyzja kasacyjna stanowi rezultat w pełni uprawnionego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Argumenty skarżącego powołane w uzasadnieniu skargi w żadnym razie nie mogą prowadzić do zasadnego podważenia proceduralnego stanowiska organu drugiej instancji, wyrażonego w kontrolowanej decyzji. Natomiast ich materialnoprawna racja będzie podlegała ustaleniu i ocenie każdorazowo przez organ kolejnej instancji w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego przy zachowaniu wymogów stanowionych dla postępowania w administracji, w tym oczywiście także dla trybu postępowania dowodowego oraz zachowania praw stron, co dopiero pozwoli na powzięcie prawidłowego rozstrzygnięcia administracyjnego. Z tych względów na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.