II SA/Lu 520/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2007 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. S. – utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] , Nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 roku. W uzasadnieniu podano, że organ I instancji odmówił M. S. przyznania zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 roku, z uwagi na to, że średnia wysokość szkód w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy ustalona na podstawie protokołu Komisji Wojewódzkiej nie przekroczyła 30%. Rozpoznając odwołanie wniesione przez M. S., który podnosił, iż szkody spowodowane suszą zostały oszacowane przez komisję i przekroczyły one 30%, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło pogląd organu I instancji, że średnia wysokość tych szkód powinna być ustalona w stosunku do całego gospodarstwa rolnego. Z protokołu wynika, iż wnioskodawca poniósł szkody w uprawie żyta o powierzchni 7,5 ha, gdzie szkodę oszacowano na 35%. Jednakże z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż M. S. posiada na terenie gminy A. użytki rolne o powierzchni 17,67 ha. W skład tych użytków rolnych wchodzą grunty o powierzchni 2,25 ha, które dzierżawi, zaś na terenie Gminy Z. posiada użytki rolne o powierzchni 0,95 ha. Zatem łączna powierzchnia użytków rolnych gospodarstwa rolnego wyniosła 18,62 ha i w stosunku do tej powierzchni była ustalana średnia wysokość szkód w gospodarstwie rolnym. Kolegium stwierdziło, że grunty zalesione przez skarżącego zostały wyłączone z ogólnej powierzchni gospodarstwa rolnego. Natomiast grunty zakupione przez skarżącego zostały uwzględnione i brak jest podstaw prawnych do wyłączenia ich z ogólnej powierzchni gospodarstwa rolnego. W oparciu o dane z protokołu Komisji Wojewódzkiej ustalono, że uszkodzeniu uległo 2,625 ha. W związku z tym, średnia wysokość szkód w gospodarstwie M. S. wyniosła 14,12% i jest niższa niż 30%, a zatem nie zostały spełnione przesłanki wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. nr 155, poz. 1109). W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący zarzuca rażące naruszenie § 4 ust. 2 , § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, a także sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, polegających na przyjęciu, iż powierzchnia użytków rolnych gospodarstwa rolnego skarżącego wynosi 18,62 ha, a wysokość szkód w gospodarstwie wyniosła 14,12%. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosi, iż protokół dotyczący szkód został spisany w dniu [...] sierpnia 2006 r. , tj. w dacie, w której nie obowiązywały jeszcze przepisy dotyczące warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych. Ponadto zdaniem skarżącego – organ I instancji wbrew zapisowi § 3 ust. 2 cytowanego rozporządzenia przeprowadził wywiad środowiskowy celem ustalenia wielkości użytkowanego przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Organy orzekające w tej sprawie, w ocenie M. S., nie powinny zaliczyć do ogólnego areału gruntów nabytych przez skarżącego w dniu [...] czerwca 2006 r. i w dniu [...] lipca 2006 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej pozostawania w zgodności z przepisami prawa, do czego na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny jest uprawniony - stwierdzić należy, że kontrolowane rozstrzygnięcie prawa nie narusza. Realizując przewidziany w art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) rządowy program pomocy społecznej mający na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia - Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155, poz. 1109). Rozporządzenie to określa warunki pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą w 2006 r. W świetle zapisów wskazanego rozporządzenia, pomoc udzielana jest jednorazowo w formie zasiłku celowego, udzielanego na zasadach określonych w art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej. Po wszczęciu postępowania na wniosek osoby zainteresowanej kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym, na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz.U. Nr 16, poz. 82 ze zm.), przekazanego przez Wojewodę za pośrednictwem wójta. Pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy i jeśli w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, wynoszą średnio powyżej 30%. Skarżący M. S. złożył w dniu [...] września 2006 r. wniosek o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r. Z protokołu Komisji Wojewódzkiej z dnia [...] sierpnia 2006 r. w sprawie szacowania strat powstałych w uprawach rolnych w wyniku klęski suszy na terenie gminy A. wynika, że w gospodarstwie M. S. o powierzchni 17,67 ha użytków rolnych, stwierdzono straty plonów wynoszące 35% na obszarze 7,5 ha obsianym żytem. W protokole tym nie wzięto pod uwagę, że skarżący posiada jeszcze 0,95 ha na terenie Gminy Z. A zatem łączna powierzchnia gospodarstwa rolnego wynosi 18,62 ha. W świetle powyższych dowodów za prawidłowe uznać należy ustalenia zaskarżonej decyzji, że w gospodarstwie rolnym skarżącego (o pow. 18,62 ha) średnia wysokość szkód nie przekracza 30%. Skarżący nie spełnia zatem warunków do przyznania mu pomocy w formie zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że dotyczą one protokołu sporządzonego przez komisję wojewódzką właściwą do szacowania szkód w uprawach, stanowiącego podstawę do orzekania przez organ pomocy społecznej, co wynika z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. Protokół ten nie podlega weryfikacji przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, lecz stanowi podstawę do ustalenia średniej wysokości szkód w danym gospodarstwie rolnym. W tym względzie Sąd podziela wywody zawarte w odpowiedzi na skargę na temat szczególnego charakteru postępowania w sprawach zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy. Bezzasadny jest także zarzut skarżącego co do naruszenia przepisu 3 ust. 2 wyżej cytowanego rozporządzenia. Skarżący twierdzi, że wbrew treści tego przepisu organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy celem ustalenia powierzchni użytkowanego przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Z akt administracyjnych wynika, iż wywiad taki nie był przeprowadzony. Organy orzekające ustalały jedynie na podstawie dokumentów wielkość posiadanego przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Ustalenie to było niezbędne, bowiem wyżej wymienione rozporządzenie w § 2 pkt 2 odsyła do definicji gospodarstwa rolnego zamieszczonej w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późniejszymi zmianami). Art.1 i art. 2 ust. 1 tej ustawy definiuje gospodarstwo rolne jako obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej (...) . Słusznie zatem wliczono do powierzchni gospodarstwa rolnego nabyte przez skarżącego w dniach 29 czerwca 2006 r. i 4 lipca 2006 r. nieruchomości o łącznej powierzchni 4,53 ha. Złożone przez skarżącego na rozprawie w dniu [...] września 2007 r. "zaświadczenie", iż przedmiotowe nieruchomości były użytkowane rolniczo przez dotychczasowych właścicieli, nie miałyby wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie, ponieważ z cytowanej wyżej definicji gospodarstwa rolnego wynika, iż jest to obszar gruntów stanowiących własność osoby fizycznej. A zatem w dniu, w którym szacowano straty spowodowane suszą skarżący był już właścicielem tych nieruchomości. Podkreślenia wymaga także fakt, że odmienne twierdzenie co do tych nieruchomości, skarżący zawarł w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podnosząc, iż "nabytych gruntów nie był w stanie zagospodarować w jeden miesiąc" (art. 38 akt administracyjnych). Co do zarzutu skarżącego odnośnie zaliczenia do powierzchni gospodarstwa rolnego gruntów leśnych stwierdzić należy, że skarżący nie przedstawił decyzji odpowiedniego organu o przekwalifikowaniu gruntów rolnych w leśne. Przedłożył jedynie zaświadczenia wydawane z upoważnienia Starosty z dnia 24 stycznia 2007 r., że w 2002 r. dokonał zalesienia działek o łącznej powierzchni 7,12 ha. Gdyby nawet uwzględnić tę okoliczność i od powierzchni gospodarstwa rolnego odjąć powierzchnię zalesioną to powierzchnia tego gospodarstwa wynosiłaby 11,50 ha (18,62 ha – 7,12 ha). Przy tak przyjętej wielkości gospodarstwa szkody spowodowane suszą wyniosłyby 22,82 % (/7,50 ha x 35%/ : 11,50), a zatem nie przekroczyłyby 30%. Na podkreślenie zasługuje także fakt, iż mimo podnoszonej przez skarżącego okoliczności, część gruntów oddał w dzierżawę, nie przedstawił on stosownych umów. Skarżący został zapoznany z materiałem dowodowym i oświadczył, że nie wnosi o jego uzupełnienie (k.[...] akt administracyjnych). Mając na uwadze powyższe, sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga na nią jako pozbawiona podstaw prawnych podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).