II SA/Lu 521/10
PostanowienieWSA w Lublinie2010-09-16
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w części lub w całości na podstawie oceny jej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W ocenie sytuacji materialnej strony należy uwzględnić jej dochody i koszty utrzymania koniecznego oraz wpływ ponoszonych kosztów sądowych na te koszty. W niniejszej sprawie stwierdzono, że strona może ponieść połowę kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, dlatego przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat w połowie.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym dotyczącym decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie nakazania wykonania robót budowlanych. Wnioskowała o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Przedstawiła oświadczenia i dokumenty dotyczące dochodów z gospodarstwa rolnego oraz kosztów utrzymania koniecznego. Strona prowadzi gospodarstwo rolne i posiada kredyt bankowy na produkcję rolną.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w połowie; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a I. przyznać L. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w ½ części; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Strona skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń wykonała wezwanie.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga dokonania oceny tego czy strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy posiada środki materialne umożliwiające poniesienie bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego pełnych kosztów postępowania. To zaś wymaga oszacowania wpływu, jaki na koszty utrzymania koniecznego strony skarżącej będzie miał obowiązek ponoszenia przez nią kosztów postępowania, które strona jest zobowiązana ponieść w toku postępowania.
Koszty sądowe to opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Z akt niniejszej sprawy nie wynika aby strona skarżąca wnosiła o przeprowadzenie czynności skutkujących koniecznością ponoszenia przez Sąd wydatków a tym samym koniecznością ich zwrotu przez stronę skarżącą. Zatem strona skarżąca zobowiązana jest w toku niniejszego postępowania do ponoszenia jedynie opłat sądowych. Opłaty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złote ( § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192).
Z oświadczeń strony skarżącej i nadesłanych przez nią dokumentów źródłowych wynika, że strona skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych. Strona skarżąca miesięczny dochód uzyskiwany z uprawy gospodarstwa rolnego określiła na [...] złotych. Strona skarżąca jest właścicielem ciągnika rolniczego. Na miesięczne koszty utrzymania koniecznego strony skarżącej składają się wydatki na zakup lekarstw – [...] złotych, wydatki na zakup żywotności, ubrań i przyborów toaletowych – [...] złotych, wydatki na utrzymanie domu (koszt energii elektrycznej, gazu, opału, telefonu, ubezpieczenia) – [...] złotych i składka ubezpieczenia społecznego – [...] złotych ([...] złotych na kwartał). Łączne miesięczne koszty utrzymania koniecznego strony skarżącej wynoszą [...] złotych. Ponadto strona skarżąca podkreśliła, że ponosi również koszty produkcji rolnej: koszty paliwa – [...] złotych i koszty paszy [...] złotych.
W miesiącu lipcu bieżącego roku strona skarżąca zaciągnęła kredy bankowy w kwocie [...] złotych na kontynuowanie produkcji rolnej, który zobowiązana jest spłacić w czterech półrocznych ratach w wysokości [...] złotych.
W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że poniesienie przez nią opłat sądowych niniejszego postępowania ponad ½ ich część spowoduje uszczerbek w jej kosztach utrzymania koniecznego.
Przede wszystkim należy podnieść, że referendarz sądowy nie obdarzył wiarą oświadczenia strony skarżącej wskazującego wysokość jej miesięcznych dochodów. Otóż stosownie do aktualnie obowiązującego obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2009 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2008 r. (M.P. z 2009 r., nr 62, poz. 829) przeciętny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2008 r. 2.056,00 złotych. Iloczyn powierzchni gospodarstwa rolnego strony skarżącej w ha przeliczeniowych oraz wysokości dochodu z 1 ha przeliczeniowego wskazuje, że roczny dochód strony skarżącej z uprawy gospodarstwa rolnego wynosi [...] złotych. Zatem miesięczny dochód z uprawy gospodarstwa rolnego strony skarżącej wynosi [...] złotych.
Miesięczne koszty utrzymania strony skarżącej wynoszą [...] złotych. Tak więc po poniesienie kosztów utrzymania koniecznego z dochodu strony skarżącej pozostaje kwota [...] złotych. Jeżeli zaś wziąć pod uwagę, że z kwoty tej strona skarżąca zaoszczędzić musi w ciągu sześciu miesięcy kwotę [...] złotych tytułem spłaty kredytu, czyli miesięcznie kwotę [...] złotych i porówna się tą kwotę do wysokości opłat sądowych, stwierdzić należy, iż strona skarżąca może bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego ponosić opłaty sądowe w ½ ich części.
Jednocześnie referendarz sądowy dokonując powyższej oceny nie uwzględnił kosztów zakupu paliwa do ciągnika i kosztów zakupu paszy gdyż strona skarżąca w oświadczeniu zawartym w piśmie z dnia 13 września 2010 r. wydatków tych nie zaliczyła do swoich kosztów utrzymania koniecznego.
Odnośnie żądania zwolnienia strony skarżącej od obowiązku zwrotu wydatków stwierdzić należy natomiast, że skoro z akt sprawy nie wynika aby strona skarżąca miała obowiązek zwrócić wydatki to brak jest podstaw do zwolnienie jej z tego obowiązku.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło