II SA/Lu 523/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2008 r. sprawy ze skargi F. K. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]., Nr [...]; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz F. K. kwotę 200 /dwieście/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów, po rozpoznaniu zażalenia F. K. utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Z akt sprawy wynika, że z wnioskiem o wznowienie postępowania strona wystąpiła w dniu 21 maja 2007r. składając kwestionariusz osoby ubiegającej się o przyznanie uprawnień kombatanckich /k. 48/ wraz z pisemnymi oświadczeniami świadków – K. J. i L. K. /k. 43 i 38/; następnie pismem z dnia 21 listopada 2007r. strona doprecyzowała wniosek wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów odmówił wznowienia postępowania podnosząc m.in. że wniosek o wznowienie został złożony z uchybieniem miesięcznemu terminowi do złożenia takiego wniosku tj. z naruszeniem art. 148 § 1 kpa. W piśmie z dnia 22 grudnia 2007r. /data stempla pocztowego/ F. K. zakwestionował tę decyzję wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i "przedłużenie terminu", a następnie - w wykonaniu wezwania organu do wyjaśnienia czy wnosi o przywrócenie terminu – w piśmie z dnia 29 lutego 2008r., podnosił, że uchybił terminowi nie ze swojej winy, ponieważ decyzję Urzędu pozostawił w biurze Zarządu Okręgu Stowarzyszenia Żołnierzy Oddziałów Partyzanckich "Wolność i Niezawisłość" w L., które obiecało mu pomoc w załatwieniu sprawy, jednak z powodu choroby pracownika biuro było nieczynne. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że skarżący wnosi o przywrócenie terminu i postanowieniem z dnia [...] odmówił przywrócenia terminu, a następnie zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] utrzymał je w mocy. W ocenie organu nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające niezachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Pozostawienie dokumentów w biurze Stowarzyszenia – w ocenie organu - nie stanowiło przeszkody do złożenia wniosku i następnie nadesłania brakujących dokumentów. Skargę do sądu administracyjnego wniósł F. K. i kwestionując ogólnie odmowę przyznania mu uprawnień kombatanckich pomimo powołania nowych świadków, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego orzeczenia w zakresie jego zgodności z prawem. Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów procesowych tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 kpa, zobowiązujących organy administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego, co w konsekwencji mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Przedmiotem postępowania jest przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast zasady przywracania uchybionego terminu w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 58 – 60 kpa. Wynika z nich, że w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podstawowym warunkiem przywrócenia terminu jest uchybienie terminowi. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu organ zobowiązany jest więc w pierwszej kolejności dokładnie ustalić ramy terminu (jego początek i koniec) po to, by móc następnie stwierdzić, że termin ten został uchybiony. Dopiero takie ustalenie pozwoli organowi ocenić czy w tym terminie zachodziły okoliczności, które uniemożliwiły stronie, bez jej winy, dokonanie czynności procesowej, a więc czy wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać uwzględniony. Badając niniejszą sprawę stwierdzić należy, że organ administracyjny nie dokonał takich ustaleń. Organ bezpodstawnie przyjął, że skoro strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu, to termin został uchybiony. Jednocześnie organ lakonicznie stwierdził, że skarżąc miał możliwość złożenia potrzebnych dokumentów w terminie, a okoliczność, iż biuro Stowarzyszenia, które obiecało mu pomoc w załatwieniu sprawy, było zamknięte, nie stanowiło do tego przeszkody. Z akt sprawy nie wynika bowiem czy skarżący rzeczywiście uchybił terminowi. We wniosku z dnia 21 maja 2007r., złożonym do organu w dniu 5 czerwca 2007r. /data wpływu/, doprecyzowanym następnie pismem z dnia 21 listopada 2007r. jako podstawę wznowienia wskazał on art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, powołując się na załączone do wniosku pisemne oświadczenia dwóch nowych świadków, opatrzone datami 18 i 19 maja 2007r. W świetle powołanego art. 148 § 1 kpa termin do złożenia wniosku o wznowienie biegł zatem od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a więc od dnia, w którym skarżący dowiedział się o nowych świadkach. Organ tego dnia jednak nie ustalił: możliwe, że skarżący dowiedział się o nich od pracownika Stowarzyszenia, które obiecało mu pomoc w załatwieniu sprawy albo przypadkowo od innych osób; niewykluczone też, że o świadkach wiedział jeszcze w toku postępowania, którego wznowienia się domaga, choć ich wówczas nie powołał; bezsporne są natomiast wyłącznie dwie daty: potwierdzona urzędowym stemplem, data wpływu wniosku o wznowienie tj. 5 czerwca 2007r. oraz data sporządzenia i podpisania tego wniosku tj. 21 maja 2007r. /k.48/ W konsekwencji organ nie miał podstaw do odmowy przywrócenia terminu, skoro nie ustalił, od kiedy termin ten zaczął swój bieg. Ubocznie stwierdzić należy, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, po wydaniu przez organ decyzji z dnia [...] o odmowie wznowienia postępowania, formułując go jako wniosek o "przedłużenie terminu". W wykonaniu wezwania organu do wyjaśnienia czy skarżący wnosi o przywrócenie terminu, w piśmie z dnia 29 lutego 2008 r. wprawdzie użył on sformułowania "w przedmiocie przywrócenia terminu" i stwierdził, że "do opóźnienia doszło nie z jego winy", to jednak, w ocenie Sądu, nie oznaczało to, że skarżący był przekonany, że faktycznie uchybił terminowi, lecz jedynie to, że późno dowiedział się o możliwości (bądź potrzebie) powołania nowych świadków. Zdaniem Sądu, organ powinien samodzielnie ustalić czy uchybienie terminowi miało rzeczywiście miejsce i dopiero potem badać czy zaistniałe w tym okresie okoliczności uniemożliwiły skarżącemu bez jego winy złożenie wniosku o wznowienie postępowania w ustawowym terminie. Gdyby natomiast dokładne ustalenie terminu nie było możliwe, organ powinien uznać, że wniosek o wznowienie został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Powyższe oznacza, że organ administracyjny naruszył zasady postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji – przepisy prawa materialnego - i z tego względu, na mocy art.145 § 1 ust.1lit. "a" i "c" , art. 135 oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) Sąd orzekł, jak w sentencji.