II SA/Lu 525/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2012 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie bezzwrotnego zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...]; II. przyznaje [...] E. O. – M. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu kwotę 295, 20 zł /dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/, w tym 55, 20 zł /pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek B. G., reprezentowanej przez Z. G. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia ....odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia ...utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia ...o odmowie przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w wysokości do 100.000 zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów związanych z remontem budynku mieszkalnego położonego w miejscowości Z. 27 gmina W. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia ... organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku Z. G. z dnia 12 lipca 2010r. odmówił przyznania jej zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów związanych z remontem budynku mieszkalnego w Z. 27. Organ wskazał, że wnioskodawczyni złożyła już wcześniej wniosek na remont innego budynku mieszkalnego w Z. 7A, którego jest współwłaścicielką wraz z córkami M. J. i B. G. i otrzymała pomoc decyzją z dnia ... Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia ...Organ stwierdził, że decyzją z dnia .... przyznano pomoc B. G., a nie jej matce. Konieczne jest więc jednoznaczne ustalenie czy zamieszkują i gospodarują one wspólnie oraz w którym z budynków mieszkalnych prowadzone było gospodarstwo domowe przed powodzią, ewentualnie w którym z budynków prowadzone jest obecnie gospodarstwo domowe. Organ wskazał też, że Z. G. oświadczyła, iż posiada dożywotnią służebność mieszkalną w dwóch izbach domu w Z. 7A, a jednocześnie mieszka w Z. 27, co organ powinien wyjaśnić. Po ponownym rozpoznaniu wniosku - decyzją z dnia ... organ I instancji ponownie odmówił przyznania zasiłku celowego stwierdzając, że Z. G. wraz z mężem zamieszkuje w domu przy Z. 7A na zasadzie dożywotniej służebności i tam jest zameldowana. Na remont tego domu organ przyznał już pomoc córce Z. G. – B. G. decyzją z dnia .../k.15/ Natomiast "na dom w Z. 27 nie ma aktu własności, protokołu strat opisanego przez budowlańca ani wyceny rzeczoznawcy", dlatego organ odmówił przyznania świadczenia. Decyzją z dnia ...organ odwoławczy po rozpatrzeniu "odwołania Z. G., działającej jako pełnomocnik B. G." utrzymał tę decyzję w mocy. Podtrzymując argumentację decyzji organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, że "o zasiłek celowy Z. G. wystąpiła w imieniu swojej córki B. G. na podstawie pełnomocnictwa z dnia 23 października 2003r. (...). W dniu 16 sierpnia 2011r. Z. G., działając jako pełnomocnik B. G. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia ... na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wskazała, że na nieruchomości położonej w Z. 27 prowadzi działalność rolniczą na podstawie umowy dzierżawy z córkami, które są właścicielkami tej nieruchomości - w wyniku powodzi poniosła dotkliwe straty, a budynek na tej działce nie ma charakteru wyłącznie mieszkalnego, lecz służy również do prowadzenia działalności rolniczej, co organ pominął. Organ nie uwzględnił również jej wniosków dowodowych o wyznaczenie rzeczoznawcy w celu oszacowania strat w tym budynku. Decyzją z dnia ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia ...., a następnie decyzję własną uchyliło i umorzyło postępowanie I instancji, stwierdzając, że przedmiotem oceny powinna być ostateczna decyzja SKO z dnia ... Następnie decyzją z dnia .... Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia .... wskazując, że nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność oszacowania strat w budynku w Z. 27 nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Powodem odmowy przyznania zasiłku celowego na remont tego budynku było bowiem to, że budynek ten nie zaspokaja podstawowych potrzeb mieszkaniowych B. G. ani działającej jako jej pełnomocnik Z. G. Nie stanowi również rażącego naruszenia prawa to, że organ nie wziął pod uwagę faktu, że Z. G. prowadziła w budynku w Z. 27 działalność rolniczą, gdyż przedmiotem postępowania było świadczenie na remont budynku mieszkalnego, a nie świadczenie w związku z działalnością rolniczą. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. G., działając jako pełnomocnik B. G. podnosiła, że nie dokonano opisu budynku w Z. 27 oraz że organ nie uwzględnił oświadczeń córek Z. G. o zrzeczeniu się prawa do ubiegania się o pomoc na remont tego budynku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło wniosku i zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia ... Organ ponownie stwierdził, że zarówno dla B. G., jak i Z. G. miejscem zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, w tym mieszkaniowych jest budynek w Z. 7A. Skoro zatem ich potrzeby są zaspokojone, brak jest podstaw do przyznania pomocy na remont drugiego budynku w Z. 27. Z tego względu brak dowodu z oszacowania strat w tym budynku nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Nie ma również znaczenia fakt zrzeczenia się prawa ubiegania się o przyznanie pomocy na remont tego budynku przez córki Z. G. – "B. G. zamieszkuje bowiem w budynku pod adresem Z. 27, a M. J. za granicą". Organ nie podzielił również zarzutu, że nie został przeprowadzony wywiad środowiskowy na terenie posesji Z. 27, skoro potrzeby życiowe B. G. i jej rodziców koncentrują się na posesji Z. 7A. Skargę do sądu administracyjnego wniosła B. G. reprezentowana przez Z. G., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła, że przed wydaniem decyzji z dnia .... o odmowie przyznania zasiłku nie przeprowadzono wywiadu środowiskowego, co stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż - jej zdaniem - w toku tego wywiadu potwierdzono by, że "w dniu wystąpienia powodzi H. i Z. G. w gospodarstwie pod adresem Z. 7A prowadzili gospodarstwo domowe, bowiem wykonywali prace na zewnątrz i wewnątrz budynków". Skarżąca wskazała, że prowadziła oddzielne od rodziców gospodarstwo, a "budynek położony w miejscowości Z. 27 służył do zaspokajania potrzeb H. i Z. małżonków G. Koncentrowali w nim swoje życie gospodarcze i tam prowadzili wspólne gospodarstwo domowe". Skarżąca zarzuciła również brak opisu i przeglądu budynku położonego pod adresem Z. 27 oraz nieodebranie oświadczeń od M. J. i B. G. o zrzeczeniu się prawa do ubiegania się o przyznanie zasiłku celowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Decyzja podlega uchylenia, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Organ nie rozważył należycie czy nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ... określona w art. 156 § 1 pkt 4 kpa – tj. czy decyzja nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. W pierwszych decyzjach wydanych w sprawie tj. w decyzjach Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ... i z dnia .... oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ...organy wskazywały, że wniosek złożyła Z. G. i decyzje te były do niej kierowane, zaś z akt sprawy wynika, że w postępowaniu nie brała udziału jej córka B. G., a zatem organy obu instancji za stronę postępowania uznawały Z. G. Kwestionowana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ... została natomiast – jak wskazał ten organ - wydana po rozpatrzeniu "odwołania Z. G., działającej jako pełnomocnik B. G.", zaś w uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że "o zasiłek celowy Z. G. wystąpiła w imieniu swojej córki B. G. na podstawie pełnomocnictwa z dnia 23 października 2003r. (...)", przy czym organ rozważał "sytuację wnioskodawczyni – pełnomocnika współwłaścicielki domu – Z. G.", mając na uwadze, że "współwłaścicielce B. G. przyznano już zasiłek celowy w kwocie 100.000 zł (...)" Badając sprawę w trybie nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności organ powinien był ustalić jednoznacznie kto był wnioskodawcą w sprawie o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na remont budynku mieszkalnego w Z. 27 i komu w konsekwencji przysługiwał przymiot strony postępowania – B. G. czy Z. G., a następnie czy kwestionowana decyzja została skierowana do osoby będącej stroną. Skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną czyni bowiem decyzję nieważną z mocy art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Wątpliwości co do prawidłowego ustalenia strony postępowania, w którym wydano kwestionowaną decyzję z dnia ... wynikają dodatkowo z pism procesowych Z. G. składanych już w postępowaniu o stwierdzenie nieważności zarówno przed organem administracji, jak i przed Sądem, z których wynika, że Z. G., pomimo iż w tym postępowaniu występuje jako pełnomocnik B. G., faktycznie sama ubiega się o zasiłek celowy, podnosząc, że obie jej córki, a więc i B. G., zrzekają się prawa ubiegania się o taką pomoc. Badając sprawę ponownie organ ustali więc, kto był stroną tamtego postępowania i do kogo powinna być skierowana kwestionowana decyzja. Organ będzie miał ponadto na uwadze, że rozpoznanie odwołania pochodzącego od osoby nie będącej stroną stanowi rażące naruszenie prawa, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270) orzekł, jak w sentencji. O wynagrodzeniu ustanowionego z urzędu adwokata orzeczono na podstawie art. 250 ppsa oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2002r., Nr 163, poz.1348 ze zm.).