II SA/Lu 526/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek (sprawozdawca), Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi H. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...]stycznia 2006r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 134kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu wniosku mieszkańców budynku nr 13 przy ul. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy z dnia [...]maja 1995r., znak: [...] oddającej w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nieruchomości gruntowe położone w N. przy ul. N. i P., oznaczone w ewidencji gruntów jako działki nr 137/1,138/1,138/2 i 139/2 o łącznej powierzchni 2,1442ha stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mieszkańcy budynku nr 13 położonego w N. przy ul. P. złożyli w Samorządowym Kolegium Odwoławczym . wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy z dnia [...]maja 1995r., znak: [...] oddającej w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w N. nieruchomości gruntowe położone w N. przy ul. N. i P., oznaczone w ewidencji gruntów jako działki nr 137/1,138/1,138/2 i 139/2 o łącznej powierzchni 2,1442ha. W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 14 listopada 2005r. Kolegium poinformowało skarżących, że nie są oni stronami postępowania, a jednocześnie stwierdziło, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości "stwierdzenia nieważności decyzji na wniosek z urzędu". W tej sytuacji reprezentujący mieszkańców przedmiotowego budynku radca prawny J.Ł. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która - jego zdaniem została wydana z naruszeniem art. 156§1pkt.2 kpa. Pełnomocnik skarżących stanął na stanowisku, że mieszkańcy, a nie tylko Spółdzielnia mają przymiot strony w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 157§2 kpa, a zaskarżona decyzja pozbawia ich, jako byłych i aktualnych pracowników PKP możliwości nabycia prawa własności zajmowanych przez nich lokali na preferencyjnych warunkach określonych w przepisach ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 84, poz.948 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniosek podtrzymało swoje stanowisko, iż skarżący nie korzystają z przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej rozumieniu art. 28kpa, gdyż są jedynie najemcami lokalów mieszkalnych. Zdaniem Kolegium organ nie miał jednocześnie obowiązku z urzędu wszczynać postępowanie o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. W tej sytuacji nie mają znaczenia merytoryczne zarzuty podnoszone przez pełnomocnika skarżących dotyczące zaskarżonej decyzji i możliwości preferencyjnego nabycia przez mieszkańców budynku nr 13 przy ul. P. własności lokali. Kolegium stwierdziło również, że nie było podstaw do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, ponieważ pismo z dnia 14 listopada 2005r. skierowane do skarżących nie było decyzją wydaną przez Kolegium w I instancji, lecz pismem informacyjnym. Skargę do sądu administracyjnego wnieśli mieszkańcy przedmiotowego budynku, reprezentowani przez radcę prawnego J. Ł., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik skarżących podniósł, że wbrew stanowisku Kolegium okoliczność, iż skarżący nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją, której stwierdzenia nieważności się domagają, nie oznacza, że nie mogą obecnie występować wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Na poparcie swojego poglądu pełnomocnik skarżących powołał szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, a jego stroną może być każdy, kto wykaże, że zaskarżona decyzja narusza jego interes prawny. Wykazując naruszenie interesu prawnego radca prawny wyjaśnił, że skarżący jako byli i obecni pracownicy PKP są najemcami lokali mieszkalnych w budynku nr 13 przy ul. P. , położonym na działce nr 139/2, oddanych w najem przez występujące w charakterze właściciela PKP. Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego ,,Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) przewidywała dla takich najemców nabycie własności najmowanych lokali na preferencyjnych warunkach. Oddanie Spółdzielni Mieszkaniowej działki nr 139/2 wraz z zajmowanym przez nich budynkiem mieszkalnym pozbawiło skarżących skorzystania z możliwości nabycia prawa własności najmowanych lokali na warunkach jakie zapewnia powyższa ustawa. W konkluzji pełnomocnik skarżących stwierdził, że do czasu, gdy PKP było w posiadaniu przedmiotowego budynku mieszkalnego zabezpieczało ich interes polegający na prawnej możliwości wykupienia najętych lokali na warunkach ustalonych w ustawie o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, natomiast- zdaniem pełnomocnika - po oddaniu Spółdzielni Mieszkaniowej przedmiotowego budynku w użytkowanie wieczyste, tego prawa skarżący zostali pozbawieni. W tej sytuacji nie ma wątpliwości, że skarżący mają interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji oddającej w użytkowanie wieczyste przedmiotowy budynek. Niezależnie od powyższego zdaniem pełnomocnika skarżących, organ miał obowiązek wszcząć postępowanie o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji z urzędu na podstawie art. 7kpa. Wobec tego, że skarżący w złożonych wnioskach wykazali ewidentne naruszenie przez Zarząd Gminy przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm. /, to twierdzenie przez Kolegium, iż brak jest podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania jest w istocie uchyleniem się od obowiązku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętej nieważnością. Poza tym oczywistym jest dla pełnomocnika skarżących, że pismo Kolegium z dnia 14 listopada 2005r. stanowi w istocie decyzję administracyjną, a nie zwykłe pismo informacyjne, ponieważ załatwia wniosek skarżących z dnia 22 września 2005r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu w zakresie jego zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. W sprawie jest zaskarżone postanowienie stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący tj. mieszkańcy bloku przy ul. P. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Ponieważ skarżący nie legitymują się uprawnieniami strony to Kolegium nie mogło rozpatrzeć wniosku jako podstawy do wszczęcia postępowania na wniosek. Natomiast rozpatrując wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu pochodzącego od osób trzecich Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do wszczęcia takiego postępowania i w związku z tym pismem powiadomiło skarżących o braku podstaw do wszczęcia takiego postępowania. Wbrew zarzutom skargi należy powiedzieć, że przedmiotowe pismo nie jest decyzją w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ale jedynie pismem informacyjnym. Wprawdzie istnieją sporne poglądy w teorii postępowania administracyjnego i w orzecznictwie, ale należy logicznie przyjąć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może wydawać decyzji o odmowie wszczęcia postępowania z urzędu, gdyż taka decyzja jest wydawana z jego własnej inicjatywy. Jeżeli więc przedmiotowe pismo nie jest decyzją to nie służy stronom środek prawny w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w związku z tym zgodne z przepisami prawa jest zaskarżone postanowienie, które w tej sytuacji stwierdza niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tej sytuacji Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).