II SA/Lu 528/03
WyrokWSA w Lublinie2004-07-08
Skład orzekający: Maciej Kierek, Grażyna Pawlos-Janusz, Wiesława Achrymowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny ma obowiązek ponownie rozpoznać wniosek o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, jeśli wniosek ten został już merytorycznie rozstrzygnięty prawomocną decyzją odmawiającą zwrotu, a następnie strona ponownie złożyła wniosek w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Organ administracyjny prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, ponieważ sprawa ta została już merytorycznie rozstrzygnięta prawomocną decyzją odmawiającą zwrotu. Ponowne rozpoznanie wniosku w tej samej materii naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnych i powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Postępowanie w takiej sytuacji staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa.Stan faktyczny
Strony wniosły o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości. Wcześniejsza decyzja z marca 2000 r. orzekła zwrot jednej części nieruchomości, a odmówiła zwrotu innej części (o pow. 3234 m²). Decyzja ta stała się prawomocna, ponieważ strony nie wniosły od niej odwołania. Następnie strony ponownie złożyły wniosek o zwrot tej części nieruchomości, która została im odmówiona. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Strony wniosły skargę do sądu, zarzucając nieważność decyzji i brak podstaw do umorzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Protokolant- asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2004 r. sprawy ze skargi D. S., S. G., H. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę
Decyzją z dnia [...] marca 2003r., znak: [...] Zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego, działający z upoważnienia Wojewody, po rozpoznaniu odwołania D.S. i innych od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2002r. w przedmiocie umorzenia postępowania o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej Nr [...] o pow. 3234m, położonej w L. przy ul. W., na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] października 1984r., Nr [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość o Nr [...] o pow. 1,4216ha stanowiącą współwłasność S.G. i innych, położoną w L. w osiedlu "[...]". Wywłaszczenie nastąpiło w związku z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego [...]", ustaloną przez organ ds. planowania przestrzennego i uwzględnianą w planach gospodarczych miasta L. O zwrot niezagospodarowanej części wywłaszczonej nieruchomości o ogólnej pow. 1,4216 wystąpili byli współwłaściciele i spadkobiercy współwłaścicieli podnosząc, że znaczna część tego gruntu nie jest zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia.
Decyzją z dnia [...] marca 2000r. Prezydent Miasta orzekł zwrot części wywłaszczonej działki Nr [...], oznaczonej w dokumentacji geodezyjnej jako działka Nr [...] o pow. 5380 m na rzecz S.G., D.S., S.G., A.B., J.B. i A.S., odmawiając jednocześnie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości o pow. 3234m, oznaczonej jako działka Nr [...] ( działki wskazanej we wniosku jako Nr [...]).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że strony nie odwołały się od tej decyzji i stała się ona prawomocna. Z tego względu organ ten podzielił stanowisko organu I instancji umarzającego postępowanie i utrzymał jego decyzję w mocy, stwierdzając że rozpoznanie wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej Nr [...] o pow. 3234 m naruszyłoby zasadę trwałości decyzji administracyjnych.
Od decyzji tej D.S., S.G. i H.S. wniosły skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając im nieważność.
W skardze podniosły, że z uwagi na fakt, że cel wywłaszczenia nie został osiągnięty w stosunku do działki Nr [...] o pow. 3234 m, działka to powinna zostać im zwrócona. Skarżące przyznały, że w dniu 1 marca 2000r. zapadła decyzja, którą orzeczono zwrot działki Nr [...] oraz odmówiono zwrotu działki Nr [...], jednak w ich ocenie pomimo takiego rozstrzygnięcia miały one prawo złożyć w odrębnym postępowaniu ponowny wniosek o zwrot działki Nr [...], która nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a organ administracyjny miał obowiązek orzec co do istoty sprawy ( art. 104 § 2 kpa). W związku z tym, w przekonaniu skarżących, nie zachodziły podstawy do umorzenia postępowania.
W skardze zarzuciły również, że decyzja organu odwoławczego jest wadliwa, ponieważ w jej sentencji została wymieniona wyłącznie D.S., podczas, gdy uczestników postępowania jest ośmiu.
Skarżące zakwestionowały ponadto orzeczenie o odmowie zwrotu przedmiotowej działki Nr [...], zawarte w prawomocnej decyzji z dnia [...] marca 2000r., która została przeznaczona pod parking, niezgodnie z celem wywłaszczenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, do czego jest uprawniony na mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269)
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W świetle art. 105 § 1 kpa decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe. W szczególności dotyczy to sytuacji, w których sprawa została zakończona orzeczeniem (decyzją bądź postanowieniem) organu administracyjnego, rozstrzygającym co do istoty sprawy, którego w wymaganym terminie nie zaskarżono i które na skutek upływu terminu uprawomocniło się.
Rozstrzygnięcia organów administracyjnych, orzekające co do istoty sprawy mogą mieć charakter pozytywny ( uwzględniające wniosek) lub negatywny ( oddalające wniosek). W każdym z tych orzeczeń organ administracyjny ustosunkowuje się merytorycznie do zgłoszonego wniosku, przesądzając o prawach lub obowiązkach wnioskodawcy. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może je zaskarżyć do właściwego organu we właściwym terminie i trybie, w przeciwnym razie orzeczenie to uprawomocni się. W konsekwencji uprawomocnienia się orzeczenia rozstrzygającego co do istoty sprawy nie można ponownie rozpoznać merytorycznie wniosku w tym zakresie - orzeczenie takie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej ( res iudicata), a postępowanie wszczęte w tym przedmiocie podlega umorzeniu, jako bezprzedmiotowe.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, oznaczonej sygnaturą G.IV.72221/13/83/93/94/97 decyzją z dnia [...] marca 2000r., znak: [...] Prezydent Miasta orzekł zwrot nieruchomości położonej w L. przy ul. W., Obręb [...]- [...], oznaczonej jako działka Nr [...] o pow. 5380m na rzecz S.G., S.G., D.S., A.B., J.B., A.S. i jednocześnie odmówił im zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości o pow. 14216 m, oznaczonej w dokumentacji geodezyjnej jako działki: [...] o pow. 316m, [...] o pow.564 m, [...] o pow. 801 m, [...] o pow. 748 m, [...] o pow.1542 m, [...] o pow. 637 m, [...] o pow. 436 m oraz [...] o pow. 3234 m.
Strony zostały pouczone o sposobie oraz terminie zaskarżenia tej decyzji, jednak odwołania nie wniosły i decyzja uprawomocniła się w dniu 15 marca 2000r.
W dniu 30 listopada 2001 r. D.S., A.S., A.S., S.G., J.B., A.B., B.G. oraz R. S. ponownie złożyli wniosek o zwrot działki oznaczonej w dokumentacji geodezyjnej pod nr [...] o pow. 3234m.
W świetle powyższego, z uwagi na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku skarżących decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2000r., którą odmówił on zwrotu przedmiotowej działki skarżącym, ponowne jego rozpoznanie było niedopuszczalne i postępowanie należało umorzyć. Z tego względu zarzuty skarżących nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżone decyzje organów administracyjnych zarówno pod względem merytorycznym, jak i formalnym są prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło