II SA/Lu 529/09
WyrokWSA w Lublinie2009-11-10
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Krystyna Sidor, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do nakładania obowiązków i zakazów związanych z ochroną przeciwpożarową, czy też kompetencje te należą wyłącznie do Państwowej Straży Pożarnej?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do wydawania decyzji nakazujących usunięcie nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej, gdyż kompetencje te należą do Państwowej Straży Pożarnej. Ponadto, decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości musi być wydana jednocześnie z zakazem użytkowania obiektu, a nie jako odrębna decyzja.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję ustną zakazującą użytkowania budynku do czasu usunięcia nieprawidłowości, a następnie decyzję pisemną nakazującą wykonanie prac związanych z ochroną przeciwpożarową. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał te decyzje w mocy. Syndyk masy upadłości zaskarżył decyzje, podnosząc m.in. brak kompetencji organu nadzoru budowlanego do oceny kwestii przeciwpożarowych oraz naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących wydawania decyzji ustnych i pisemnych oraz rozpatrywania odwołań.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające ją decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Orzekł również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] oraz z dnia [...] r. (ogłoszoną ustnie); II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku;
Po przeprowadzeniu w dniu 16 kwietnia 2009 r. kontroli użytkowanego obiektu budowlanego tj. budynku biurowo-usługowego z częścią mieszkalną posadowionego na działkach nr ewid. 37/24, 37/26 i 37/28 w L. przy ul. L. wchodzącego w skład masy upadłości X Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wpisaną do protokołu i ogłoszoną stronom ustnie zakazał - na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, 1118 ze zm.) - Syndykowi Masy Upadłości X Sp. z o. o. użytkowania opisanego budynku w części mieszkalno-biurowej do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, polegających na niewykonaniu obowiązków wynikających z decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Lubartowie z dnia 19 grudnia 2008 r. nr 13/08 i nr 14/08.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 21 kwietnia 2008 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie stanu technicznego opisanego wyżej budynku i decyzją z dnia 28 kwietnia 2009 r. nakazał Syndykowi Masy upadłości X Sp. z o.o. wykonanie w terminie do 31 sierpnia 2009 r. prac polegających na: 1. wyposażeniu budynku w system sygnalizacji pożarowej, 2. zabezpieczeniu przed zadymianiem pionowych dróg ewakuacyjnych, 3. wyposażeniu dróg ewakuacyjnych w oświetlenie awaryjne-ewakuacyjne, 4. zapewnieniu swobodnego dostępu do gaśnic i urządzeń przeciwpożarowych oraz źródeł wody do celów przeciwpożarowych. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności zakazując jednocześnie jego użytkowania do czasu usunięcia wskazanych nieprawidłowości.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż stwierdzone nieprawidłowości - uwzględniając rodzaj konstrukcji obiektu - stwarzają stan zagrożenia pożarowego i tym samym zagrażają zdrowiu i życiu użytkowników budynku, co uzasadniało wydanie decyzji.
Od decyzji ustnej z dnia 16 kwietnia 2009 r. oraz decyzji pisemnej z dnia 28 kwietnia 2009 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Syndyk Masy Upadłości X Sp. z o.o. wniósł odwołania.
Decyzji ustnej zarzucił błędne przyjęcie istnienia zagrożenia dla życia i zdrowia oraz konieczność wyłączenia obiektu z użytkowania w trybie natychmiastowym w sytuacji braku stwierdzenia przesłanek do zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności w decyzjach Komendanta PSP w Lubartowie z dnia 19 grudnia 2008 r. W ocenie strony odwołującej najbardziej kompetentnym organem do stwierdzenia, czy uchybienia z zakresu ochrony przeciwpożarowej stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców wymagające nadania decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności jest organ Państwowej Straży Pożarnej. Skoro organ ten nie stwierdził takich przesłanek w swojej decyzji, to przy niezmienionym stanie faktycznym organ nadzoru budowlanego nie może poczynić odmiennych ustaleń.
Natomiast w odwołaniu od decyzji z dnia 28 kwietnia 2009 r. odwołujący podniósł, iż decyzja ta została wydana w sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje wiążąca organ decyzja obejmująca ten sam stan faktyczny, która została uprzednio wydana w dniu 16 kwietnia 2009 r. w formie decyzji ustnej. Strona powołując się na orzecznictwo sądowe wskazała, iż ustna decyzja, której treść powinna być odzwierciedlona w protokole, nie może być potwierdzona następnie odrębną pisemną decyzją.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniesionych odwołań "utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję".
Zdaniem organu odwoławczego, stwierdzone w wyniku kontroli nieprawidłowości zasadnie uprawniały do nałożenia zakazu użytkowania obiektu oraz zobowiązania do ich usunięcia. Natomiast wydanie takich nakazów w formie ustnej, a następnie wydanie decyzji w formie pisemnej nie stanowi w ocenie organu odwoławczego, iż w sprawie wydane są dwie decyzje. Sytuacja w omawianej sprawie, w ocenie organu II instancji nie dotyczy przypadku, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję złożył do tutejszego sądu administracyjnego Syndyk Masy Upadłości X sp. z o.o. Wnosząc o jej uchylenie wskazał, iż błędnie organ odwoławczy przyjął, że decyzja ustna z dnia 16 kwietnia 2009 r. i pisemna z dnia 28 kwietnia 2009 r. jako obejmujące ten sam stan faktyczny oraz zawierające identyczne rozstrzygnięcia nie są tożsame. W tym zakresie organ naruszył treść art. 110 k.p.a. Nadto organ odwoławczy błędnie i bezpodstawnie przyjął, że dopuszczalne było wydanie jednej decyzji w przedmiocie dwóch odwołań wniesionych przez stronę skarżącą od dwóch decyzji. W jego ocenie każde z wniesionych odwołań winno zostać osobno rozpoznane i rozstrzygnięte. Nadto skarżący powtórzył zarzuty, iż najbardziej kompetentnym organem do stwierdzenia czy uchybienia z zakresu ochrony przeciwpożarowej stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców jest organ Państwowej Straży Pożarnej, a nie organ nadzoru budowlanego, który nie może dokonywać odmiennych ustaleń.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi, jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Mając na uwadze wskazany zakres kontroli, skardze nie można odmówić słuszności. Przy wydawaniu decyzji doszło bowiem zarówno do naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną wydanych decyzji jest przepis art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", który to przepis kreuje dla organu nadzoru budowlanego kompetencję do wydania decyzji nakazującej właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie.
Stosownie do powyższego przepisu, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Należy więc zauważyć, iż sformułowanie normy prawnej, zawartej w art. 66 ust. 1 ustawy, a w szczególności użyty w niej zwrot: "... właściwy organ wydaje decyzję nakazującą ..." wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w ust 1 pkt 1-4 tego przepisu, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok NSA z dn. 14 lipca 1998 r. sygn. IV SA 1420/96, LEX nr 43224).
Zatem, konsekwencją stwierdzenia, iż obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska lub jest on użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia (art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy) - co miało w ocenie organów miejsce w przedmiotowej sprawie, musi być obowiązek wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji nakazującej usunięcie tego stanu, co jednocześnie implikuje wniosek, iż takie działanie organów nie narusza prawa.
Ponadto zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu, organ w razie stwierdzenia stanów o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 może zakazać użytkowania obiektu do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a co więcej decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie przywołanego ustępu 2 art. 66 decyzją ustną z dnia 16 kwietnia 2009 r. zakazał zarządcy nieruchomości użytkowania przedmiotowego obiektu, do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przy czym - co należy podkreślić - decyzją tą nie zobowiązał jednocześnie podmiotu odpowiedzialnego za stan obiektu do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, co jest niedopuszczalne w kontekście omawianego przepisu.
Wskazać bowiem należy, iż konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 wskazuje, iż niedopuszczalne jest nakładanie na stronę nakazu określonego ustępem 2 bez jednoczesnego zobowiązania tej strony do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (ust. 1 in fine).
Innymi słowy wydanie zakazu użytkowania obiektu budowlanego, nierozerwalnie musi wiązać się z jednoczesnym zobowiązaniem strony do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Regulacja ustępu 2 nie stanowi bowiem samodzielnej normy prawnej, lecz jej zastosowanie uzależnione jest od jednoczesnego zobowiązania strony do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Należy bowiem zaznaczyć, iż właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego wyłącznie do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Oznacza to, że w sytuacji gdy organ nie zobowiązuje strony do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie zakreślając jej do tego terminu, wydany zakaz użytkowania obiektu jest de facto wydany bezterminowo, a jego zniesienie nie jest w takim przypadku uzależnione od wyeliminowania przyczyn stanowiących podstawę jego zastosowania.
Bezspornym zatem jest, że istotą omawianego przepisu jest, w pierwszej kolejności, nakazanie przez organ w drodze decyzji usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakreślonym terminie. Natomiast zakaz użytkowania obiektu może być zastosowany w tej samej decyzji i to do czasu usunięcia nieprawidłowości. Zakaz użytkowania obiektu nie może zatem stanowić samodzielnej treści decyzji (ust. 2 art. 66) bez zawarcia w niej, w pierwszej kolejności, odpowiedniego nakazu usunięcia nieprawidłowości (ust. 1 art. 66).
Wydanie zatem decyzji na podstawie art. 66 ustawy ograniczającej się do zakazu użytkowania obiektu budowlanego - co uczynił organ decyzją ustną z dnia 16 kwietnia 2009 r. - oznacza ewidentne naruszenie tego przepisu nie pozostające bez wpływu na wynik sprawy.
W tym zakresie wskazać należy, iż uchybienie to nie mogło być naprawione poprzez wydanie przez organ I instancji kolejnej decyzji z dnia 28 kwietnia 2009 r., którą niejako uzupełniono treść decyzji z dnia 16 kwietnia 2009 r. poprzez nałożenie na stronę obowiązku wykonania określonych czynności mających prowadzić do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W szczególności zupełnie bezpodstawne (wobec powyższych rozważań) było przyjęcie, iż wykładnia celowościowa omawianego przepisu, wskazuje, iż dopuszczalne jest ustne ogłoszenie zakazu użytkowania obiektu przed doręczeniem na piśmie decyzji w części stanowiącej o nakazie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Odnośnie zaś pozostałych wad tej decyzji rozważania rozpocząć należy od wskazania, iż ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego wydania decyzji przewidzianej w art. 66 ustawy oraz określenie zakresu stosownego obowiązku winno nastąpić w oparciu o materialnoprawną przesłankę, wynikającą z obowiązujących przepisów prawa. Taką materialnoprawną podstawę stanowią w szczególności przepisy wykonawcze w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Zatem warunkiem zastosowania tego przepisu jest uprzednie porównanie stanu obiektu z mającymi do niego zastosowanie standardami technicznymi.
Innymi słowy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, ale tylko wówczas gdy naruszają one wymagania wynikające z obowiązujących przepisów, których - co istotne - przestrzeganie powierzone zostało organom nadzoru budowlanego.
W przedmiotowej sprawie podstawą do wydania decyzji przez organ I instancji z dnia 28 kwietnia 2009 r. zobowiązującej do wykonania określonych czynności i zakazującej użytkowania obiektu do czasu wykonania tych czynności było stwierdzenie, iż przedmiotowy obiekt nie spełnia standardów w zakresie zapewnienia właściwego zabezpieczenia pożarowego. W tym zakresie organ odwołał się do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. u. Nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563). W związku z tym wskazać należy, iż w ocenie Sądu przywołane przez organ przepisy nie dawały mu kompetencji do oceny zgodności stanu przedmiotowego budynku z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Co prawda w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie znajduje się dział VI zatytułowany "Bezpieczeństwo pożarowe" którego przepisy na podstawie § 207 ust. 2 mają także zastosowanie do już istniejących budynków, jednakże przepisy tego rozporządzenia nie zawierają norm kompetencyjnych uprawniających organy nadzoru budowlanego do podejmowania decyzji w przedmiocie naruszenia norm ochrony przeciwpożarowej budynków.
W tym zakresie wskazać należy, iż podstawą zastosowania aktualnie obowiązujących wymogów techniczno - budowlanych, dotyczących bezpieczeństwa pożarowego (Dział VI rozporządzenia Ministra Infrastruktury), jest niezbędne stwierdzenie - na podstawie przepisów odrębnych - zagrożenia życia ludzi (§ 207 ust. 2 ww. rozporządzenia). Przesłanki do wyrażenia tego typu stwierdzenia zostały natomiast zamieszczone w § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.). Zgodnie z jego treścią podstawą do uznania użytkowanego budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi jest niezapewnienie przez występujące w nim warunki techniczne możliwości ewakuacji ludzi, w szczególności w wyniku:
1) szerokości przejścia, dojścia lub wyjścia ewakuacyjnego albo biegu względnie spocznika klatki schodowej służącej ewakuacji, mniejszej o ponad jedną trzecią od określonej w przepisach techniczno-budowlanych;
2) długości przejścia lub dojścia ewakuacyjnego większej o ponad 100 % od określonej w przepisach techniczno-budowlanych;
3) występowania w pomieszczeniu strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I lub ZL II albo na drodze ewakuacyjnej:
a) okładziny sufitu lub sufitu podwieszonego z materiału łatwo zapalnego lub kapiącego pod wpływem ognia, względnie wykładziny podłogowej z materiału łatwo zapalnego,
b) okładziny ściennej z materiału łatwo zapalnego na drodze ewakuacyjnej, jeżeli nie zapewniono dwóch kierunków ewakuacji;
4) niewydzielenia ewakuacyjnej klatki schodowej budynku wysokiego innego niż mieszkalny lub wysokościowego, w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych;
5) niezabezpieczenia przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych, w określony w nich sposób;
6) braku wymaganego oświetlenia awaryjnego w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II lub ZL V albo na drodze ewakuacyjnej prowadzącej z tej strefy na zewnątrz budynku.
Dopiero taki stan rzeczy obliguje właściciela lub zarządcę budynku do zastosowania rozwiązań, zapewniających spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w aktualnie obowiązujących przepisach techniczno-budowlanych (§ 12 ust. 2 rozporządzenia MSWiA).
Jednakże co należy podkreślić to organy Państwowej Straży Pożarnej a nie nadzoru budowlanego uprawnione są do ustalania czy doszło do naruszenia ww. przepisów przeciwpożarowych, a tym samym do stosowania przepisów techniczno - budowlanych, dotyczących bezpieczeństwa pożarowego (Dział VI rozporządzenia Ministra Infrastruktury).
Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.), nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych został zaliczony do podstawowych zadań Państwowej Straży Pożarnej. To Państwowa Straż Pożarna przeprowadza czynności kontrolno-rozpoznawcze w celu rozpoznawania zagrożeń, realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych (art. 23 ust. 1 ustawy o PSP). Ich przestrzeganie służy bez wątpienia ochronie życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem. Nadto ustawodawca wprost do czynności kontrolno-rozpoznawczych zaliczył kontrolę przestrzegania przepisów przeciwpożarowych oraz oceny zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej rozwiązań technicznych zastosowanych w obiekcie budowlanym. Wreszcie, co najistotniejsze, to właściwy komendant Państwowej Straży Pożarnej w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych uprawniony jest, na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o PSP do nakazania w drodze decyzji administracyjnej usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie oraz zakazania eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.
Co więcej w przedmiotowej sprawie znamienny jest fakt, iż Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Lubartowie korzystając z przywołanych powyżej przez Sąd uprawnień wydał w dniu 19 grudnia 2009 r. - po przeprowadzeniu w przedmiotowym budynku stosownych czynności kontrolno-rozpoznawczych - dwie decyzje administracyjne, którymi zobowiązał zarządcę przedmiotowego obiektu do usunięcia stwierdzonych uchybień w zakresie ochrony przeciwpożarowej zakreślając termin ich wykonania. Decyzje te jak wynika z akt sprawy są ostateczne i co się z tym wiąże podlegają egzekucji na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.).
Natomiast decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w istocie była powtórzeniem nakazów zawartych we wskazanych decyzjach Komendanta PSP w Lubartowie. Tym samym organy nadzoru budowlanego naruszyły kompetencje organu odpowiedzialnego za przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych jakim jest właściwy komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej. Nie może bowiem być mowy o nakładaniu się kompetencji różnych organów prowadzących do powielania tych samych czynności i nakazów.
Z tych względów uznać należało, iż organy nadzoru budowlanego nie były uprawnione do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy, w celu wyegzekwowania przestrzegania przepisów przeciwpożarowych zawartych także w przepisach określających warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. To jedynie organy PSP posiadają odpowiednie kompetencje i przygotowanie zawodowe do właściwego ustalania zakresu naruszeń prawa i nakładania na odpowiednie podmioty związanych z tymi naruszeniami obowiązków.
Nadto dla porządku należy dodać, iż organ I instancji wydając decyzję z dnia 28 kwietnia 2008 r. naruszył także przepisy art. 108 i 110 k.p.a. Wskazać bowiem należy, iż organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej (art. 110 k.p.a.). Z tych względów skoro organ decyzją ustną z dnia 16 kwietnia 2009 r. wydał zakaz użytkowania przedmiotowego obiektu w części mieszkalno-biurowej niedopuszczalne było powtarzanie tego zakazu w kolejnej decyzji z dnia 28 kwietnia 2009 r. w zakresie odnoszącym się do tej części budynku. Nadto w sytuacji gdy organ nadzoru budowlanego wydaje zakaz użytkowania obiektu budowlanego w oparciu o przesłanki zawarte w art. 66 ustawy, podstawę do nadania temu zakazowi rygoru natychmiastowej wykonalności stanowi art. 66 ust. 2 ustawy, a nie art. 108 k.p.a., który zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali podlega w takim przypadku wyłączeniu.
Wskazane uchybienia organu I instancji nie zostały dostrzeżone i usunięte przez organ odwoławczy, co decyduje także o wadliwości jego decyzji wynikającej z naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Jeszcze odnośnie tej decyzji wskazać należy (co zasadnie podnosił skarżący), iż organ odwoławczy błędnie przyjął, że dopuszczalne było wydanie jednego rozstrzygnięcia administracyjnego (decyzji) w przedmiocie dwóch odwołań wniesionych przez stronę skarżącą od dwóch samodzielnych decyzji. Działanie takie było w ocenie Sądu niedopuszczalne. Bezspornym bowiem jest, iż w sprawie - niezależnie od oceny organów - zostały wydane przez organ I instancji dwie decyzje, od których strona skarżąca wniosła dwa odwołania. Z tego względu organ odwoławczy obowiązany był rozpatrzeć każde z odwołań indywidualnie wydając odrębne rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylając decyzje obu instancji wydane w ramach postępowania administracyjnego. Takie rozstrzygnięcie sprawy jest bowiem w tym wypadku niezbędne dla końcowego jej załatwienia w myśl przepisu art. 135 p.p.s.a.
O niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło